Η μείωση του χρέους προστατεύει από την αύξηση του κόστους δανεισμού

Τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και η έντονη πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους συμβάλλουν στον περιορισμό της αύξησης του κόστους δανεισμού της Ελλάδας, παρά τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων. Οι αποδόσεις των ομολόγων σε διεθνές επίπεδο έχουν φτάσει σε υψηλά σχεδόν δύο δεκαετιών, επηρεάζοντας το κόστος δανεισμού πολλών κρατών.

Στις ΗΠΑ, η απόδοση των 10ετών ομολόγων άγγιξε το 5%, ενώ των 30ετών τίτλων εκτινάχθηκε στο 5,3%, επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007. Σύμφωνα με τον δείκτη του Bloomberg, οι αποδόσεις παγκοσμίως διαμορφώθηκαν σε υψηλό 19 ετών.

Στη Γερμανία, η απόδοση των 10ετών ομολόγων αυξήθηκε κατά 34 μονάδες βάσης σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, φτάνοντας το 3,5%, που αποτελεί υψηλό 17 ετών. Στη Γαλλία και την Ιταλία, οι αυξήσεις ήταν ακόμη μεγαλύτερες, ενώ στη Βρετανία η απόδοση των 10ετών τίτλων ανήλθε στο 5,37%, το υψηλότερο μεταξύ των χωρών της G7.

Παρά το γενικευμένο κλίμα αβεβαιότητας, η Ελλάδα είδε το κόστος δανεισμού της να αυξάνεται λιγότερο συγκριτικά με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων σημείωσε άνοδο 40 μονάδων βάσης στο 4,24% σε σχέση με ένα μήνα πριν, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Η θετική αυτή εξέλιξη αποδίδεται στη σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους και στις αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης από διεθνείς οίκους. Πρόσφατα, ο καναδικός οίκος DBRS αναβάθμισε σε θετικές τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου στη βαθμίδα ΒΒΒ, εκτιμώντας ότι η αποκλιμάκωση του χρέους θα συνεχιστεί.

Η άνοδος του κόστους δανεισμού διεθνώς σχετίζεται με την αύξηση του πληθωρισμού και τις δημοσιονομικές πιέσεις σε μεγάλες οικονομίες, όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Βρετανία. Στις ΗΠΑ, τα ελλείμματα παραμένουν υψηλά, φτάνοντας το 6% του ΑΕΠ το 2026 και το δημόσιο χρέος αγγίζει τα 40 τρισ. δολάρια. Η χρηματοδότηση του χρέους γίνεται κυρίως μέσω της αγοράς ομολόγων, η οποία ανέρχεται στα 32 τρισ. δολάρια.

Ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι το χρέος δεν προκαλεί ανησυχία και προβλέπει μείωσή του μέσω της οικονομικής ανάπτυξης, θέση που αμφισβητούν οι αγορές. Η αύξηση των επιτοκίων έχει εντείνει το πρόβλημα, καθώς οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του αμερικανικού χρέους ξεπερνούν το 1 τρισ. δολάρια το 2026.

Ανάλογη είναι η κατάσταση και στη Βρετανία και τη Γαλλία, όπου οι δαπάνες για τόκους υπερβαίνουν τις αμυντικές δαπάνες. Το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της Βρετανίας διαμορφώθηκε στο 4,3% το 2025, με το χρέος να φτάνει στο 94% του ΑΕΠ.

Στη Γαλλία, η αβεβαιότητα γύρω από την ψήφιση του προϋπολογισμού για το επόμενο έτος, ενόψει εκλογών, διατηρεί τις αγορές σε επιφυλακή. Το έλλειμμα παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ και το 2026, ενώ το χρέος πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ.

Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και η διατήρηση του ενεργειακού σοκ ενισχύουν τις προσδοκίες για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε ήδη σε νέα αύξηση του βασικού επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα παραμείνει πάνω από το 2% έως το 2027. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 3% το 2026, στο 2,5% το 2027 και θα μειωθεί στο 2,1% το 2028. Οι αγορές εκτιμούν ότι και η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ ενδέχεται να αυξήσει τα επιτόκια, τα οποία παραμένουν σταθερά στο 3,5% - 3,75% από τις αρχές του 2026.

Τέλος, η στροφή πολλών επιχειρήσεων, ειδικά όσων δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη, στη χρηματοδότηση μέσω των κεφαλαιαγορών για επενδύσεις ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που πιέζει προς τα πάνω τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.