Ελληνική παραγωγή και ιδιωτικές ετικέτες στο επίκεντρο με στόχο τις χαμηλές τιμές

Η διείσδυση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στα ελληνικά νοικοκυριά διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, καθώς η ακρίβεια συνεχίζει να επηρεάζει τις καταναλωτικές επιλογές στα σούπερ μάρκετ. Παρά την τάση προς πιο οικονομικές λύσεις, οι καταναλωτές στην Ελλάδα εξακολουθούν να δείχνουν ισχυρή προτίμηση στα ποιοτικά προϊόντα εγχώριας παραγωγής, με το ρεύμα υπέρ του «Made in Greece» να παραμένει έντονο.

Έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, που διεξήχθη τον Ιανουάριο του 2026, ανέδειξε ότι για τρίτη διαδοχική χρονιά, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σημείωσαν ιστορικό υψηλό στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Σχεδόν τέσσερα στα δέκα προϊόντα που αγοράζονται ανήκουν πλέον στην κατηγορία Private Label, με την αποδοχή τους να παραμένει ισχυρή στο καταναλωτικό κοινό.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη έχει η ενίσχυση της προτίμησης για ελληνικά προϊόντα. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Γεώργιος Μπάλτας, η πλειονότητα των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας παράγεται στην Ελλάδα από εγχώριους παραγωγούς για λογαριασμό των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω το «Made in Greece».

Το «Made in Greece», σύμφωνα με τον κ. Μπάλτα, δεν συνδέεται μόνο με την παραγωγή, αλλά και με την καταναλωτική συμπεριφορά. Η χώρα προέλευσης ενός προϊόντος επηρεάζει την αντίληψη για την ποιότητα και την πρόθεση αγοράς, ενώ οι έρευνες δείχνουν εμπιστοσύνη του κοινού στα ελληνικά προϊόντα και διάθεση στήριξης της εγχώριας παραγωγής.

Όπως αναφέρει ο κ. Μπάλτας, «η διαπιστωμένη διαχρονικά προτίμηση των καταναλωτών στα ελληνικά προϊόντα μπορεί να εξασφαλίσει σταθερή ζήτηση στους εγχώριους παραγωγούς, να στηρίξει τις εγχώριες θέσεις εργασίας και να επιτρέψει τον εκσυγχρονισμό των εταιρειών για τη συγκράτηση του κόστους και εντέλει των τιμών διάθεσης των προϊόντων στη λιανική».

Κρίσιμη η ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής

Ο καθηγητής Γεώργιος Μπάλτας σημειώνει ότι «η ακρίβεια έχει εξελιχθεί στο κυρίαρχο οικονομικό ζήτημα για τα ελληνικά νοικοκυριά». Τα πρόσφατα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίζονται, με τον ετήσιο πληθωρισμό να διαμορφώνεται στο 3,8% τον Αύγουστο, από 3,4% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Ιδιαίτερη συμβολή στην αύξηση αυτή είχαν η Στέγαση, οι Μεταφορές και η κατηγορία ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων.

Ο μέσος δωδεκάμηνος δείκτης της περιόδου Σεπτεμβρίου 2025 - Αυγούστου 2026 αυξήθηκε κατά 3,4%, έναντι 2,6% το προηγούμενο διάστημα. Σύμφωνα με τον κ. Μπάλτα, «η δημόσια συζήτηση εστιάζει κατά κανόνα σε παρεμβάσεις στην πλευρά της ζήτησης ή σε διοικητικά μέτρα όπως επιδοτήσεις, πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, και συμφωνίες κυρίων. Τα μέτρα αυτά ενδέχεται να αμβλύνουν βραχυχρόνια την επιβάρυνση των καταναλωτών. Ωστόσο, αφήνουν σε μεγάλο βαθμό ανέγγιχτη την άλλη πλευρά της εξίσωσης, δηλαδή την προσφορά της οικονομίας».

Η ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής, τόσο στη βιομηχανία όσο και στον αγροτικό τομέα, κρίνεται καθοριστική για τον περιορισμό των τιμών. Η μεταποίηση στην Ελλάδα καλύπτει περίπου το 10% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, ποσοστό χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο αγαθών παραμένει ελλειμματικό. Πολλά βασικά αγαθά, όπως το κρέας, τα γαλακτοκομικά και οι ζωοτροφές, εισάγονται, γεγονός που καθιστά τις τιμές ευάλωτες σε διεθνείς διακυμάνσεις.

Όπως επισημαίνει ο κ. Μπάλτας, «ένα μεγάλο τμήμα του καταναλωτικού καλαθιού ακολουθεί τις διεθνείς τιμές, το κόστος μεταφοράς και τις γεωπολιτικές διαταραχές. Στο πλαίσιο αυτό, ο εισαγόμενος πληθωρισμός δύσκολα αντιμετωπίζεται με εγχώρια μέτρα ζήτησης, διότι η πηγή του βρίσκεται εκτός των συνόρων».

Τρεις μηχανισμοί συγκράτησης των τιμών με ισχυρότερο Made in Greece

Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής μπορεί να επηρεάσει το επίπεδο των τιμών μέσω τριών βασικών μηχανισμών. Πρώτον, με τη διεύρυνση της προσφοράς και του ανταγωνισμού, περιορίζοντας τη δυνατότητα λίγων εισαγωγέων να επηρεάζουν τις τιμές. Η εγχώρια παραγωγή λειτουργεί ως εναλλακτική πηγή εφοδιασμού, θέτοντας όρια στις ανατιμήσεις.

Δεύτερον, με τη συντόμευση της εφοδιαστικής αλυσίδας, μειώνοντας το κόστος μεταφοράς, αποθήκευσης και διαμεσολάβησης που επιβαρύνει τελικά τον καταναλωτή. Επιπλέον, τα εγχώρια προϊόντα έχουν μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα λόγω της συντομότερης διαδρομής τους μέχρι το ράφι.

Τρίτον, με την ανθεκτικότητα σε εξωτερικές διαταραχές, όπως έδειξαν η πανδημία και η ενεργειακή κρίση του 2022. Οι οικονομίες με ισχυρή παραγωγική βάση απορρόφησαν τους κραδασμούς με μικρότερο κόστος, ενώ τα εισοδήματα και οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται παραμένουν στην εγχώρια οικονομία.

Στο επίκεντρο η αξιοποίηση του αγροτικού τομέα

Η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα σε προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα τυροκομικά και τις υδατοκαλλιέργειες. Ωστόσο, παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές σε κατηγορίες όπως το κρέας και το αγελαδινό γάλα, με αποτέλεσμα η εγχώρια προσφορά να υποχωρεί σε περίοδο αυξημένης ζήτησης.

Ο κ. Μπάλτας υπογραμμίζει πως «η ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής προϋποθέτει παρεμβάσεις που υπερβαίνουν τις επιδοτήσεις. Ο κατακερματισμός του κλήρου και το μικρό μέγεθος των εκμεταλλεύσεων αυξάνουν το κόστος ανά μονάδα προϊόντος». Οι οργανώσεις παραγωγών και τα σύγχρονα συνεργατικά σχήματα μπορούν να δημιουργήσουν οικονομίες κλίμακας και να περιορίσουν την απόσταση μεταξύ τιμής παραγωγού και τιμής ραφιού. Κρίσιμα παραμένουν τα αρδευτικά έργα, η παραγωγή ζωοτροφών και η ψηφιακή γεωργία.

Η μεταποίηση, ως πολλαπλασιαστής της αγροτικής παραγωγής, μετατρέπει την εγχώρια πρώτη ύλη σε τελικό προϊόν και διατηρεί την προστιθέμενη αξία εντός της χώρας. Επιπλέον, κλάδοι όπως τα δομικά υλικά, τα φαρμακευτικά προϊόντα, η μεταλλουργία και η συσκευασία ενισχύουν άλλα τμήματα της οικονομίας, συντηρώντας ευρύτερα επιχειρηματικά οικοσυστήματα.