Με στόχο να μειωθεί το ιδιωτικό χρέος χωρίς να κινδυνέψουν οι συνθήκες διαβίωσης των οφειλετών, σήμερα ενεργοποιείται για πρώτη φορά το πρόσθετο εργαλείο για την προστασία της κύριας κατοικίας στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, επιτρέποντας στους δανειολήπτες να διαχωρίζουν το σπίτι που διαμένουν από την υπόλοιπη περιουσία τους, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και μικρότερες μηνιαίες δόσεις.
Μέσω του νέου εργαλείου, οι οφειλέτες με περιουσία μεγαλύτερη από την πρώτη κατοικία τους μπορούν να επιλέξουν τη διάσωσή της, μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών περιουσιακών στοιχείων, πετυχαίνοντας πιο ευνοϊκά «κουρέματα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Η νέα ρύθμιση απαντά στο διαχρονικό αίτημα των πολιτών για ένα ενισχυμένο πλέγμα προστασίας της πρώτης κατοικίας. Υπενθυμίζεται πως μέχρι σήμερα ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αντιμετώπιζε ενιαία όλα τα περιουσιακά στοιχεία, με αποτέλεσμα να μην μπορεί κάποιος οφειλέτης να απομονώσει μόνο το σπίτι του για να το προστατέψει.
Πώς λειτουργεί η νέα ρύθμιση
Ξεκινώντας από σήμερα, οι οφειλέτες μπορούν να αιτηθούν ρύθμιση των οφειλών τους με προστασία της κύριας κατοικίας τους κατά την υποβολή της αίτησής τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, διαχωρίζοντας το σπίτι στο οποίο διαμένουν από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους.
Ως αποτέλεσμα, για τον υπολογισμό της ρύθμισης λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της κύριας κατοικίας, χωρίς να επιβαρύνεται από δευτερεύοντα περιουσιακά στοιχεία, και έτσι ο εξωδικαστικός θα προτείνει χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, με τα λοιπά ακίνητα να ρευστοποιούνται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος e-auction.
Όταν διαμορφωθεί η πρόταση από τον αλγόριθμο, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει.
Με την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης, απαγορεύεται ρητά κάθε πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης, πλειστηριασμού ή λήψης ασφαλιστικών μέτρων στην κύρια κατοικία του οφειλέτη, υπό τον όρο τήρησης της ρύθμισης. Επιπλέον, η ίδια η σύμβαση αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου, διασφαλίζοντας μια σύντομη, ξεκάθαρη και απόλυτα συναινετική διαδικασία για όλα τα μέρη.
Η νέα ρύθμιση δίνει απάντηση στο χρόνιο πρόβλημα των δευτερευόντων ακινήτων που μένουν στον «πάγο», καθώς δεν αξιοποιούνται με κάποιον τρόπο, δεν εκποιούνται μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών και τελικά απλώς «φουσκώνουν» τη ρύθμιση. Παράλληλα, οι οφειλέτες έχουν πλέον την επιλογή να διασώσουν αποκλειστικά την πρώτη κατοικία τους, πετυχαίνοντας ταυτόχρονα μια πιο ευνοϊκή ρύθμιση του χρέους τους.
Σημειώνεται πως όσοι διαθέτουν μόνο μια κατοικία δεν θα δουν κάποια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο που ρυθμίζονται οι οφειλές τους, καθώς δεν υπάρχει πρόσθετη περιουσία που μπορεί να ρευστοποιηθεί, προκειμένου να πετύχουν μεγαλύτερο «κούρεμα».
Πόσο μπορεί να μειωθεί η οφειλή
Το «κούρεμα» της αρχικής οφειλής μπορεί να αγγίξει ακόμη και το 50% με τη ρευστοποίηση ενός μόνο ακινήτου, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Για παράδειγμά, δανειολήπτης με συνολικές οφειλές 300.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ.
Τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει, σύμφωνα με τη νέα διαδικασία, είναι να υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας.
Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ από τα υπόλοιπα ακίνητα, γεγονός που συνεπάγεται ότι συναινεί στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων αξίας 50.000 ευρώ. Έπειτα, ο αλγόριθμος προτείνει ειδική ρύθμιση που βασίζεται μόνο στην αξία της κύριας κατοικίας.
Στο εν λόγω παράδειγμα, η διαγραφή που προκύπτει από τη ρευστοποίηση του ακινήτου αξίας 50.000 ευρώ αγγίζει τις 150.000 ευρώ, που σημαίνει πως «κουρεύεται» στο μισό, και πλέον η νέα οφειλή προς ρύθμιση του δανειολήπτη διαμορφώνεται στις 150.000 ευρώ, από 300.000 που ήταν προηγουμένως.
Η νέα οφειλή προς ρύθμιση ρυθμίζεται σε μέχρι 35 έτη, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη. Με την υπογραφή της σύμβασης, απαγορεύεται ρητά ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που ρυθμίζονται μέσω εξωδικαστικού, δηλαδή τράπεζες, servicers, Δημόσιο, φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
Παράλληλα, η σύμβαση έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου και ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση.
Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό πάνω από 20 δισ. ευρώ δάνεια
Αξίζει να σημειωθεί πως έως και τον Αύγουστο 2026, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός είχε πραγματοποιήσει 69.997 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 20,56 δισ. ευρώ και μέσο όρο οφειλής τις 302.3600 ευρώ. Παράλληλα, από την αρχή της λειτουργίας του έχουν «σβηστεί» οφειλές 6,66 εκατ. ευρώ, με το μέσο «κούρεμα» για οφειλές προς το Δημόσιο να διαμορφώνεται στο 13,5% και στο 28,3% προς τους χρηματοπιστωτικούς φορείς.
Συνολικά, ο Εξωδικαστικός έχει δεχθεί σχεδόν 150.000 αιτήσεις που αντιστοιχούν σε οφειλές άνω των 57,5 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 34 δισ. ευρώ, ήτοι το 59% των οφειλών, αφορούν επιτηδευματίες, ενώ το 18,34%, δηλαδή τα 10,5 δισ. ευρώ, αφορούν σε ιδιώτες.
Συγκεκριμένα για τον μήνα Αύγουστο, οι νέες επιτυχείς ρυθμίσεις έφτασαν τις 1.364, εκ των οποίων οι 388 βάσει της επιλεξιμότητας του Ν.5193/2025, παρά το γεγονός ότι παραδοσιακά, λόγω εποχικότητας, τον μήνα αυτό αναστέλλονται εκ του νόμου οι προθεσμίες για τη χορήγηση πρότασης ρύθμισης από τους πιστωτές. Σύμφωνα με τα επιμέρους στοιχεία, το μέσο κούρεμα για τις οφειλές στεγαστικών δανείων ανήλθε σε 13%, για επιχειρηματικά δάνεια στο 29,5% και για καταναλωτικά δάνεια στο 32,64%.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το ποσοστό εγκρισιμότητας των αιτήσεων παραμένει σταθερά σε υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας το 71%, μετά τη θεσμοθέτηση της υποχρεωτικότητας συμμετοχής των πιστωτών, στοιχείο που ενισχύει περαιτέρω την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού.
Θετικό πρόσημο συνεχίζει να διατηρεί η συμμετοχή των οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών. Συνολικά, καταγράφονται 7.855 επιτυχείς ρυθμίσεις ευάλωτων οφειλετών, εκ των οποίων οι 528 αφορούν Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ). Παράλληλα, έχουν επιτευχθεί 627 αναστολές πλειστηριασμών, εξασφαλίζοντας ουσιαστική προστασία της περιουσίας των πολιτών κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
