Οι ευρωπαϊκές ηθικές και εναλλακτικές τράπεζες διαμορφώνουν ένα νέο πλαίσιο αξιολόγησης χρηματοδοτήσεων, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την οικονομική απόδοση και τον πιστωτικό κίνδυνο, αλλά και το κοινωνικό, τοπικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα κάθε επένδυσης.
Ο συγκεκριμένος χρηματοπιστωτικός χώρος, με ενεργητικό που ανέρχεται στα 79 δισ. ευρώ, διαδραματίζει ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στη χρηματοδότηση της κοινωνικής οικονομίας στην Ευρώπη.
Κεντρικός φορέας του κλάδου είναι η European Federation of Ethical and Alternative Banks and Financiers (FEBEA), η οποία ιδρύθηκε το 2001 στις Βρυξέλλες από μια ομάδα τραπεζών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών με στόχο τη συνεργασία, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την εκπροσώπηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σήμερα, η FEBEA αριθμεί περισσότερα από 30 μέλη από σχεδόν 20 χώρες, συμπεριλαμβανομένων τραπεζών, συνεταιρισμών, ιδρυμάτων, ταμείων, οργανισμών μικροχρηματοδοτήσεων και επενδυτών με κοινωνικό προσανατολισμό. Παρά τις διαφορές στα επιχειρηματικά τους μοντέλα, κοινό σημείο αναφοράς αποτελεί η διοχέτευση κεφαλαίων προς την πραγματική οικονομία και έργα με μετρήσιμο κοινωνικό ή περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.
Η FEBEA έχει εξελιχθεί σε αξιόπιστο εταίρο των ευρωπαϊκών θεσμών, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, η Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της FEBEA, Παναγιώτη Τουρναβίτη, η συνεργασία αυτή έχει οδηγήσει στη δημιουργία προγραμμάτων τεχνικής βοήθειας, μηχανισμών εγγυήσεων και κοινών χρηματοδοτικών εργαλείων, προσφέροντας στα μικρότερα μέλη της Ομοσπονδίας πρόσβαση σε πόρους που διαφορετικά θα ήταν απρόσιτοι.
Η διαφοροποίηση της ηθικής χρηματοδότησης έγκειται στον τρόπο αξιολόγησης των επενδύσεων. Για παράδειγμα, ένας μικρός συνεταιρισμός ή μια κοινωνική επιχείρηση μπορεί να θεωρείται χαμηλής προτεραιότητας για τις παραδοσιακές τράπεζες λόγω μεγέθους και κόστους. Ωστόσο, για τα μέλη της FEBEA, η τοπική ανάπτυξη, η απασχόληση και το κοινωνικό αποτύπωμα αποτελούν εξίσου σημαντικούς παράγοντες.
Στη Γενική Συνέλευση της Ομοσπονδίας, που πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου στη Βενετία, ο διευθύνων σύμβουλος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας Παναγιώτης Τουρναβίτης εξελέγη ομόφωνα πρόεδρος της FEBEA για τα επόμενα 3 χρόνια. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική τραπεζική αγορά, καθώς η Τράπεζα Καρδίτσας ήταν το πρώτο ελληνικό μέλος της Ομοσπονδίας πριν από 10 χρόνια.
Η τράπεζα, που ιδρύθηκε πριν από 32 χρόνια από αγρότες, μικρούς εμπόρους και επιχειρηματίες της Θεσσαλίας, εξυπηρετεί σήμερα περισσότερους από 60.000 πελάτες, διαθέτει 18.500 μέλη και ενεργητικό που προσεγγίζει τα 400 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Τουρναβίτης αναφέρει ότι όταν η Τράπεζα Καρδίτσας εντάχθηκε στη FEBEA, ήταν μια μικρή τράπεζα από μια χώρα που αντιμετώπιζε σοβαρή χρηματοπιστωτική κρίση. Η FEBEA, ωστόσο, εστίασε στις αξίες και το όραμα, δίνοντας στην τράπεζα τη δυνατότητα να μάθει και να εξελιχθεί. Παρά τις δυσκολίες, όπως η κρίση χρέους, τα capital controls, η πανδημία και οι πλημμύρες, η Τράπεζα Καρδίτσας συνέχισε να στηρίζει την τοπική οικονομία.
Το χρηματοδοτικό κενό και η επόμενη ημέρα
Η συζήτηση για το μέλλον επικεντρώνεται στο χρηματοδοτικό κενό που αντιμετωπίζουν οι φορείς της κοινωνικής οικονομίας. Όπως επισημαίνει ο κ. Τουρναβίτης, η μελέτη αγοράς της ΕΤΕπ που παρουσιάστηκε στο συνέδριο αναδεικνύει την ανάγκη για χρηματοπιστωτικούς εταίρους που κατανοούν τις ιδιαιτερότητες του κλάδου και μπορούν να μετατρέψουν τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις σε πρακτικές λύσεις.
Εργαλεία όπως το Σχέδιο Δράσης για την Κοινωνική Οικονομία, το Σχέδιο για την Προσιτή Κατοικία, η Στρατηγική για την Καταπολέμηση της Φτώχειας, το InvestEU και τα προϊόντα εγγυήσεων του ΕΤαΕ, έχουν ήδη αξιοποιηθεί από τα μέλη της FEBEA, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της κοινωνικής χρηματοδότησης.
Σημαντικός είναι και ο ρόλος της εσωτερικής συνεργασίας. Στο FEBEA Marketplace Workshop, οργανισμοί με πλεονάζουσα ρευστότητα συνδέθηκαν με μέλη με ώριμα έργα και ανάγκες χρηματοδότησης, ενώ η ανταλλαγή τεχνογνωσίας ενισχύθηκε μεταξύ οργανισμών με διαφορετικές εμπειρίες. Ο στόχος είναι αυτή η συνεργασία να εδραιωθεί ως καθημερινή πρακτική.
Η τεχνολογία αποτελεί έναν ακόμη άξονα ανάπτυξης. Ακόμη και μικρές περιφερειακές τράπεζες μπορούν πλέον να προσφέρουν ψηφιακά προϊόντα και άμεσες πληρωμές, αξιοποιώντας δεδομένα. Όπως σημειώνει ο κ. Τουρναβίτης, «η ψηφιακή τεχνολογία δεν είναι εχθρός της εγγύτητας. Αν χρησιμοποιηθεί σωστά, δημιουργεί εγγύτητα σε μεγαλύτερη κλίμακα».
Η νέα διοίκηση της FEBEA θέτει ως προτεραιότητες τη διεύρυνση της πρόσβασης στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των μελών και την αξιοποίηση της τεχνολογίας. Η εκλογή του Παναγιώτη Τουρναβίτη στην προεδρία της Ομοσπονδίας σηματοδοτεί την πρώτη φορά που εκπρόσωπος ελληνικής τράπεζας αναλαμβάνει αυτόν τον ρόλο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
