Αυξανόμενη ανησυχία για τη μελλοντική πορεία της αγοράς κατοικίας διαφαίνεται στις προσδοκίες των ελληνικών νοικοκυριών, σύμφωνα με ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς. Παρότι τα προηγούμενα χρόνια επικράτησε συγκρατημένα θετικό κλίμα, η πλειονότητα των νοικοκυριών εκτιμά ότι οι τιμές των ακινήτων θα συνεχίσουν να αυξάνονται, αλλά με χαμηλότερους ρυθμούς, ενώ οι πωλητές διατηρούν το πλεονέκτημα έναντι των αγοραστών.
Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με την ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς, το τρίτο τρίμηνο του 2026 καταγράφεται αξιοσημείωτη μεταστροφή των προσδοκιών από θετικές σε ήπια αρνητικές. Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί και στις επόμενες μετρήσεις, ενδέχεται να αποτελέσει προειδοποιητική ένδειξη για τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, των πληθωριστικών πιέσεων και του κόστους χρήματος στην αγορά ακινήτων και στην οικονομία ευρύτερα.
Τα παραπάνω ευρήματα περιλαμβάνονται στην ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς με τίτλο «Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος - Προσδοκίες και Αντιλήψεις των Ελληνικών Νοικοκυριών για την Αγορά Ακινήτων», που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2026. Η ανάλυση βασίζεται σε τριμηνιαία έρευνα που ξεκίνησε το τέταρτο τρίμηνο του 2023, αποτυπώνοντας τις εκτιμήσεις των νοικοκυριών για τις τιμές κατοικιών, τα επιτόκια, την οικονομική τους κατάσταση και τις προοπτικές της αγοράς.
Η αγορά ακινήτων αποτελεί σημαντικό πυλώνα τόσο της οικονομίας όσο και της κοινωνίας. Η παρακολούθηση των εξελίξεων στον κλάδο είναι κρίσιμη, καθώς τα επίσημα στατιστικά δεδομένα παρέχουν κυρίως πληροφορίες για τιμές, νέες κατασκευές και το ύψος του οικιστικού αποθέματος. Ωστόσο, τα στατιστικά αυτά δεν αποτυπώνουν σε πραγματικό χρόνο τις μεταβολές στις προσδοκίες και τις κοινωνικές τάσεις των νοικοκυριών σχετικά με τις βασικές παραμέτρους της αγοράς ακινήτων.
Οι προσδοκίες των νοικοκυριών για παράγοντες όπως η πορεία των τιμών ακινήτων, το κόστος στεγαστικών δανείων, η οικονομική κατάσταση και το διαθέσιμο εισόδημα, επηρεάζουν καθοριστικά τις αποφάσεις για αγορά κατοικίας. Επιπλέον, ακόμη και μη οικονομικοί παράγοντες, όπως οι αποφάσεις φιλικών ή συγγενικών προσώπων, μπορούν να μεταβάλουν την οπτική των νοικοκυριών για την αγορά κατοικιών.
Ο χρονισμός και η ένταση των μεταβολών στις προσδοκίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη ζήτηση για στεγαστικά ακίνητα. Αυτή η ζήτηση, σε συνδυασμό με τη διαθεσιμότητα ακινήτων, διαμορφώνει τον κύκλο της αγοράς και επηρεάζει συνολικά την οικονομία.
Για να καλυφθεί το κενό στην καταγραφή των προσδοκιών, η Τράπεζα Πειραιώς πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενη σφυγμομέτρηση των αντιλήψεων των ελληνικών νοικοκυριών για την πορεία της αγοράς ακινήτων. Στην τριμηνιαία αυτή έρευνα, τα νοικοκυριά καλούνται να εκφράσουν τις απόψεις και τις προσδοκίες τους για θέματα όπως η τρέχουσα συγκυρία, η εξέλιξη των τιμών κατοικιών, τα επιτόκια και η εισοδηματική τους κατάσταση.
Με βάση τις απαντήσεις, καταρτίζεται ένας συνολικός δείκτης που συνθέτει τις διαφορετικές απόψεις των νοικοκυριών σε μία ενιαία μεταβλητή.
Συμπεράσματα της ανάλυσης
Η γενική εικόνα που αναδεικνύεται από τις αντιλήψεις των νοικοκυριών για την αγορά ακινήτων είναι αυτή μιας συγκρατημένα θετικής πορείας κατά τη διάρκεια της έρευνας, αλλά με αύξηση της ανησυχίας για το μέλλον.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα νοικοκυριά αναγνωρίζουν ότι το συγκριτικό πλεονέκτημα στην αγορά ακινήτων βρίσκεται στην πλευρά των πωλητών, ενώ οι αγοραστές διατηρούν αμυντική στάση. Η πλειοψηφία εκτιμά ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν να αυξάνονται, αν και με μειωμένη δυναμική.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, παρά την γενικότερη κοινωνική απαισιοδοξία, οι προσδοκίες των νοικοκυριών για την τρέχουσα και μελλοντική οικονομική τους κατάσταση παραμένουν συγκρατημένα θετικές.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις απαντήσεις των νοικοκυριών σχετικά με την πορεία των επιτοκίων. Η έρευνα καλύπτει και την περίοδο μείωσης των παρεμβατικών επιτοκίων από την ΕΚΤ, από 4% σε 2%. Ωστόσο, η μείωση αυτή γίνεται έμμεσα αντιληπτή από τους συμμετέχοντες, γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη μεγαλύτερης επιμόρφωσης σε θέματα νομισματικής πολιτικής.
Παρά τη θετική εικόνα της αγοράς ακινήτων, οι απαντήσεις των νοικοκυριών στέλνουν μήνυμα ανησυχίας για το μέλλον. Η πλειονότητα μετέβαλε τις προσδοκίες της από θετικές σε ήπια αρνητικές το τρίτο τρίμηνο του 2026.
Στην ανάλυση επισημαίνεται ότι είναι πρόωρο να δομηθεί αφήγημα βάσει ενός μόνο τριμήνου. Ωστόσο, εάν η αλλαγή αυτή στις προσδοκίες επιβεβαιωθεί στα επόμενα τρίμηνα, τα ευρήματα ενδέχεται να αποτελούν προειδοποιητική ένδειξη για τις επιπτώσεις της διεθνούς γεωπολιτικής αβεβαιότητας, της ενεργειακής ανασφάλειας, της ανόδου του πληθωρισμού και της αύξησης του κόστους χρήματος από την ΕΚΤ στην αγορά ακινήτων και στην ευρύτερη οικονομία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
