Ισχυρή ανάπτυξη 2,3% προβλέπεται για την ελληνική οικονομία το 2027, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του νέου προϋπολογισμού που κατατέθηκε στη Βουλή. Παρά το δυσμενές εξωτερικό περιβάλλον, η χώρα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει για έβδομο συναπτό έτος να καταγράφει υψηλότερο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο ρυθμός ανάπτυξης για την ευρωζώνη εκτιμάται σε 1,2% για τα έτη 2026 και 2027, ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ της Ελλάδας αναμένεται να αυξηθεί από 263,4 δισ. ευρώ το 2026 σε 275,9 δισ. ευρώ το 2027.
Σε κατά κεφαλήν όρους, με βάση τις δημογραφικές παραδοχές του μακροοικονομικού σεναρίου, το πραγματικό ΑΕΠ ανά κάτοικο στην Ελλάδα προβλέπεται να αυξηθεί το 2027 κατά 2,5%, έναντι 1,1% στην ευρωζώνη και 1,3% στην ΕΕ. Η διατήρηση υψηλότερου ρυθμού αύξησης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ συνεπάγεται περαιτέρω περιορισμό της απόκλισης του κατά κεφαλήν εισοδήματος της χώρας από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και της ΕΕ.
Όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2027, οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 7,7% το 2026 και 7,9% το 2027, έναντι 1% και 1,4% στην ευρωζώνη αντίστοιχα. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ εκτιμάται σε 18,9% το 2026 και 19,8% το 2027. Η αύξηση αυτή αναμένεται να προέλθει κατά 68% από επενδύσεις σε κατασκευές, κατά 28% από επενδύσεις σε εξοπλισμό και το υπόλοιπο από αγροτικά και λοιπά αγαθά.
Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, από 8,4% το 2026 σε 7,9% το 2027, το χαμηλότερο επίπεδο μετά το 2008. Οι αμοιβές ανά εργαζόμενο προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,9% το 2027, ενώ σε ονομαστικούς όρους οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά μισθωτό θα είναι το 2027 υψηλότερες κατά 26,9% σε σύγκριση με το 2019. Ο πληθωρισμός παραμένει πρόκληση, ωστόσο προβλέπεται να αποκλιμακωθεί το 2027 σε 2,8% από 4% το τρέχον έτος.
Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί 1,5% το 2027, ενώ η δημόσια κατανάλωση θα ενισχυθεί κατά 1,4%. Η εξέλιξη της ιδιωτικής κατανάλωσης υποστηρίζεται από την αύξηση της απασχόλησης και των αμοιβών, τις παρεμβάσεις για ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και την επιβράδυνση του πληθωρισμού. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθούν κατά 3,1%, ενώ οι εισαγωγές κατά 4%. Το εξωτερικό ισοζύγιο υπηρεσιών αναμένεται να έχει θετική επίδραση στον ρυθμό μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ, καθώς οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξάνονται ταχύτερα από τις εισαγωγές. Οι τουριστικές εισπράξεις σε τρέχουσες τιμές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 5,9% το 2027.
Η μεγαλύτερη αποκλιμάκωση χρέους στην ΕΕ
Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί σε 3,2% του ΑΕΠ το 2027, από 3,6% το 2026. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει για έβδομο συναπτό έτος τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην ΕΕ, φθάνοντας το 128,5% το 2027 έναντι 135,8% το 2026. Το 2026, η Ελλάδα αναμένεται να πάψει να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια. Η πρόοδος αυτή αποδίδεται στη συνεπή εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, τη δημοσιονομική υπευθυνότητα, την πολιτική σταθερότητα και τη συλλογική προσπάθεια των πολιτών.
Σημαντικό ρόλο στην επιτάχυνση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης και στην αύξηση των εισοδημάτων διαδραματίζουν οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Οι επενδύσεις ενισχύονται μέσω της αύξησης του εθνικού και συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων, καθώς και ενός νέου δανειοδοτικού και εγγυοδοτικού προγράμματος ύψους 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προερχόμενου από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μετά την ολοκλήρωση της περιόδου υλοποίησης του ΤΑΑ το 2026, η χρηματοδότηση των επενδύσεων θα βασιστεί στο ΕΠΑ 2026-2030, στους πόρους της Πολιτικής Συνοχής και σε άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Σε αυτά περιλαμβάνονται το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο, συνολικού ύψους 4,8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032, εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Αύγουστο 2026, ενώ οι εθνικοί πόροι του ΑΠΔΕ αυξάνονται σε 4 δισ. ευρώ το 2027.
Σημαντικός παράγοντας για τη διατήρηση της επενδυτικής δραστηριότητας το 2027 αποτελεί η συνέχιση της υλοποίησης ήδη συμβασιοποιημένων επενδυτικών σχεδίων ύψους 29,3 δισ. ευρώ, που χρηματοδοτούνται από δάνεια του ΤΑΑ, τραπεζικά κεφάλαια και ίδια συμμετοχή των επιχειρήσεων. Οι εκταμιεύσεις των δανείων του ΤΑΑ προς τους τελικούς δικαιούχους προβλέπεται να ανέλθουν σε 3,3 δισ. ευρώ το 2027. Η συνέχιση υλοποίησης των επενδύσεων αυτών, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση πρόσθετων χρηματοδοτικών εργαλείων και την ενίσχυση του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων κατά 1,2 δισ. ευρώ το 2027, αναμένεται να συμβάλει στη διατήρηση υψηλού ρυθμού επενδυτικής μεγέθυνσης.
Οι επενδύσεις, οδηγός της εγχώριας ζήτησης
Οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν η σημαντικότερη θετική συνιστώσα της εγχώριας ζήτησης το 2027, με συμβολή 1,6 ποσοστιαίων μονάδων περίπου στον ετήσιο ρυθμό μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ. Η συνέχιση της επενδυτικής μεγέθυνσης συνεπάγεται περαιτέρω μείωση του επενδυτικού κενού της Ελλάδας έναντι της ευρωζώνης, το οποίο βαίνει μειούμενο από το 2020.
Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (Οκτώβριος 2026), ο όγκος των επενδύσεων διαμορφώθηκε το 2025 σε 19,3% του ΑΕΠ, ενώ εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 20,4% το 2026 και σε 21,6% το 2027. Σε τρέχουσες τιμές, το αντίστοιχο ποσοστό αυξάνεται από 18% το 2025 σε 18,9% το 2026 και σε 19,8% το 2027, το υψηλότερο επίπεδο μετά το 2009, πλησιάζοντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης (21,4% για το 2027).
Ο ρυθμός ανάπτυξης το 2027 υπόκειται κυρίως σε εξωτερικούς κινδύνους, που συνδέονται με γεωπολιτικές εξελίξεις, διεθνείς τιμές ενέργειας και βασικών εμπορευμάτων, καθώς και με συνθήκες του διεθνούς εμπορίου. Σε εγχώριο επίπεδο, οι κίνδυνοι σχετίζονται κυρίως με τον ρυθμό υλοποίησης των προγραμματισμένων δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Μεταξύ των κυριότερων καθοδικών κινδύνων συγκαταλέγεται η ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, που θα μπορούσε να προκαλέσει διαταραχές στις αγορές ενέργειας, βασικών εμπορευμάτων και διεθνών μεταφορών. Η διατήρηση των ενεργειακών τιμών σε υψηλά επίπεδα θα ενίσχυε τις πληθωριστικές πιέσεις, επιβαρύνοντας την οικονομική δραστηριότητα. Αντίστοιχες επιπτώσεις θα μπορούσαν να προκύψουν από αυξήσεις στις διεθνείς τιμές τροφίμων και αγροτικών εισροών, αλλά και από ακραία καιρικά φαινόμενα με επιπτώσεις στην εγχώρια παραγωγή και τις υποδομές.
Επιπλέον, η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ και η αυξημένη μεταβλητότητα στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές ομολόγων συνιστούν πρόσθετες πηγές αβεβαιότητας για τις μακροοικονομικές προοπτικές. Σημαντική ανατίμηση του ευρώ θα μπορούσε να περιορίσει την εξωτερική ανταγωνιστικότητα της Ευρωζώνης και, κατ’ επέκταση, τη ζήτηση για ελληνικά αγαθά και υπηρεσίες.
Πρόσθετο κίνδυνο αποτελεί η πιθανή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας σε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, λόγω δημοσιονομικών πιέσεων και χρηματοπιστωτικών εξελίξεων, με αρνητικές συνέπειες για την εξωτερική ζήτηση και τις ξένες επενδύσεις.
Στον αντίποδα, θετικές αποκλίσεις από το μακροοικονομικό σενάριο θα μπορούσαν να προκύψουν από ταχύτερη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών ενέργειας, που θα ενίσχυε το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και την ιδιωτική κατανάλωση. Επιπλέον, ισχυρότερη εξωτερική ζήτηση για υπηρεσίες, ιδίως στους τομείς του τουρισμού και της ναυτιλίας, καθώς και ταχύτερη υλοποίηση των επενδύσεων, θα μπορούσαν να ευνοήσουν περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.