ΓΔ: 1357.3 -2.40% Τζίρος: 150.93 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:02 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Φώτο: Shutterstock

Αυξημένα επιτόκια και λιτότητα απειλούν με καθοδικό σπιράλ την ευρωζώνη

Σφοδρό θα μπορούσε να είναι το πλήγμα για την ευρωζώνη καθώς οι κυβερνήσεις άρουν σταδιακά τα προγράμματα στήριξης, ενώ το κόστος δανεισμού αυξάνεται.

Αντιμέτωπη με ένα δύσκολο στη λύση του παζλ βρίσκεται η οικονομία της ευρωζώνης, καθώς ο συνδυασμός αύξησης του κόστους δανεισμού και επιστροφής στους κανόνες της δημοσιονομικής πειθαρχίας, μπορεί να δημιουργήσει ένα καθοδικό σπιράλ. 

Βάσει μετρήσεων του Bloomberg Economics, η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ μπορεί να προκαλέσει αφαίρεση έως και 3,8% από το ΑΕΠ της ευρωζώνης το 2024, ενώ αυτό θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 5% εάν υπάρξει πλήρης κατάργηση των μέτρων στήριξης που έχουν ανακοινώσει οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. 

«Ο κίνδυνος είναι ότι η ανθεκτικότητα της οικονομίας μέχρι στιγμής γεννά εφησυχασμό αλλά η νομισματική σύσφιξη θα προκαλέσει προβλήματα», σημειώνει ο Τζ. Ρας του Bloomberg Economics και προσθέτει ότι «μέχρι τότε, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να είναι σε κακή θέση να σταθεροποιήσουν τη δραστηριότητα».

Ενώ η Fed προβλέπει τώρα μια ήπια προσγείωση για τις ΗΠΑ, η κρίση που πλήττει τη ζώνη του ευρώ, η οποία φαίνεται από τους υπολογισμούς τους, δείχνει ότι οι προοπτικές για ένα τέτοιο αποτέλεσμα εκεί αμβλύνονται. Ο αντίκτυπος θα μπορούσε να ξεπεράσει τον προηγούμενο κύκλο σύσφιξης πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και να συναγωνιστεί τις επιπτώσεις από την κρίση του δημόσιου χρέους πριν από μια δεκαετία.

Το κατά πόσον η οικονομία είναι αρκετά εύρωστη για να αντέξει αυτή τη συμπίεση χωρίς μια επιζήμια ύφεση είναι το δίλημμα που αντιμετωπίζουν η ΕΚΤ και τα υπουργεία Οικονομικών, τη στιγμή που καμία από τις δύο πλευρές του μείγματος πολιτικής δεν αντιμετωπίζει ανοιχτά αυτή την προοπτική. Οι συναλλαγές στις αγορές δικαιωμάτων προαίρεσης υποδηλώνουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα προσπαθήσουν να μειώσουν γρήγορα τα επιτόκια, αλλά τα επίσημα μηνύματα της ΕΚΤ είναι για μια παρατεταμένη περίοδο υψηλότερου κόστους δανεισμού.

Έχοντας δεχθεί επικρίσεις για την καθυστερημένη έναρξη της σύσφιξης, η ΕΚΤ βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο των πολιτικών για τα προβλήματα που αρχίζουν να προκαλούν οι αυξήσεις των επιτοκίων. Η ευρωζώνη απέφυγε την ύφεση τον χειμώνα και στη συνέχεια ανέκαμψε το δεύτερο τρίμηνο, αν και με άνισες επιδόσεις, καθώς η Γερμανία παρέμεινε στάσιμη και η Ιταλία συρρικνώθηκε. Αλλά τώρα, όπως αναγνώρισε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ τον περασμένο μήνα, αφού άνοιξε την πόρτα για μια παύση της σύσφιξης, οι βραχυπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές έχουν «επιδεινωθεί».

Μέχρι τον Ιανουάριο, θα έχουν περάσει 18 μήνες από την πρώτη αύξηση των επιτοκίων - μια στιγμή που σύμφωνα με τη συμβατική οικονομική σοφία θα σηματοδοτήσει το αποκορύφωμα της επίδρασής της. Τον ίδιο μήνα, η αναστολή των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ που περιορίζουν το χρέος και τα ελλείμματα θα λήξει μετά από τέσσερα χρόνια, όταν οι κυβερνήσεις είχαν το περιθώριο να ρίξουν χρήματα στην οικονομία για να αμβλύνουν τους κραδασμούς της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης.

Αν και οι διαπραγματεύσεις για ένα νέο πλαίσιο βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, το αποτέλεσμα θα επιβάλει τουλάχιστον εκ νέου κάποιο όριο. Μόλις τον περασμένο μήνα, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης συμφώνησαν ότι «δικαιολογείται η σταδιακή και ρεαλιστική δημοσιονομική εξυγίανση».

«Τους επόμενους 12 μήνες θα ζήσουμε σε μια περίοδο όπου θα έχουμε και το μέγιστο αποτέλεσμα της νομισματικής σύσφιξης ταυτόχρονα με μια δημοσιονομική σύσφιξη. Ομολογώ ότι είμαι αρκετά ανήσυχος», τονίζει ο Γκ. Κλέις, στέλεχος του Bruegel. Ακόμη και χωρίς την αλλαγή των κανόνων της ΕΕ, τα διογκωμένα επίπεδα χρέους από την εποχή της πανδημίας, μαζί με το υψηλότερο κόστος δανεισμού και τον συνεχή έλεγχο των αγορών, θα μπορούσαν να σημαίνουν μειωμένο περιθώριο δράσης.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ECB, European Central Bank, EKT, Evropaiki Kentriki Trapeza
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αισιοδοξία από την ΕΚΤ για τον πληθωρισμό, άφησε αμετάβλητα τα επιτόκια

Μειώνει τις εκτιμήσεις της για τον πληθωρισμό η τράπεζα, ο οποίος εκτιμάται ότι θα φθάσει φέτος στο 2,3% από 2,7% προηγούμενη πρόβλεψη και θα πέσει από τον στόχο του 2% το 2026. «Ασθενής» ανάπτυξη 0,6% για το 2024 στην ευρωζώνη.
lagarde, ekt, ecb
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Λαγκάρντ: Τα στοιχεία θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις για επιτόκια

Η επικεφαλής της ΕΚΤ εκτίμησε ότι μόλις έχει αρχίσει να φαίνεται η επίδραση της σφιχτής νομισματικής πολιτικής στην οικονομία, ενώ επανέλαβε τη δέσμευση για στήριξη, εάν χρειαστεί, των τραπεζών.