Πέντε ενότητες με περίπου 750 σελίδες, που ξεκινούν από τα πρώτα βήματα της διαδρομής του Αλέξη Τσίπρα στον πολιτικό στίβο μέχρι την παραίτησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, περιλαμβάνει το βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού με τίτλο «Ιθάκη».
Όπως υπογραμμίζει ο συγγραφέας στην εισαγωγή του βιβλίου: «Ήρθε η ώρα, λοιπόν, να ακουστεί και η δική μου φωνή. Η ώρα να ειπωθεί η αλήθεια όπως τη βίωσα. Η δική μου αλήθεια».
Γράφει για να αποκαταστήσει την Ιστορία, όπως λέει.
Πρόκειται για μια μαρτυρία. Δεν υπάρχει βιβλιογραφία, δεν υπάρχουν πηγές, δεν υπάρχουν στοιχεία, δεν υπάρχει τεκμηρίωση.
Είναι οι αναμνήσεις ενός πρώην Πρωθυπουργού.
Το βιβλίο καταπιάνεται με πολλά. Ωστόσο, οι μισές και πλέον σελίδες αφορούν το πώς ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε αξιωματική αντιπολίτευση και κατόπιν κυβέρνηση, τη διαπραγμάτευση και κατόπιν την εφαρμογή του μνημονίου – και αυτά είναι η ουσία του βιβλίου.
Αρκετές σελίδες αφιερώνονται στην πτώση μετά τις εκλογές του 2019, την παραίτησή του από τον ΣΥΡΙΖΑ και περιλαμβάνουν πολλές δηλητηριώδεις επισημάνσεις για το κόμμα που εγκατέλειψε.
Πολύ λίγες σελίδες είναι αφιερωμένες στην Ευρώπη και στην ανάγκη για μια νέα εθνική πορεία της Ελλάδας.
Το βιβλίο δεν ξεφεύγει από αυτά που έχουμε εν πολλοίς συνηθίσει από την πολιτική διαδρομή του Αλέξη Τσίπρα.
750 σελίδες συστηματικής μετάθεσης ευθυνών, σκληρής κριτικής προς στενούς του συνεργάτες, επίθεσης στον ΣΥΡΙΖΑ, επαναλαμβανόμενη αντι-Μητσοτακική ρητορική και προσπάθεια να ξαναγραφεί, εξωραϊσμένη, η ιστορία.
Έτσι στο βιβλίο διαβάζουμε ότι τα έκτροπα κατά τη διάρκεια της παρέλασης στη Θεσσαλονίκη το 2011 και για τις αποδοκιμασίες στον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κάρολο Παπούλια, ευθύνονταν ακροδεξιές ομάδες που προχώρησαν σε ακραίες προκλήσεις!
Καμία αυτοκριτική για τη σύμπλευση με ακραία στοιχεία την τοξική ρητορική, τα «ή μαζί μας ή εναντίον μας», τις κρεμάλες των «ανακτημένων» έξω από τη Βουλή, τα καλαμπούρια με τους ξυλοδαρμούς πολιτικών άλλων κομμάτων και πολλά άλλα.
Αναλαμβάνει βεβαίως και ο ίδιος ευθύνες, αλλά μόνο γενικά και αόριστα.
Σημειώνει σε αρκετά σημεία του βιβλίου ότι αυτός ήταν πρωθυπουργός, άρα σε αυτός έχει την τελική ευθύνη. Όμως, επί του πεδίου, στην πράξη, δεν έχει να πει τίποτα εκτός από τα δηλητηριώδη βέλη τα εξαπολύει για πράξεις και επιλογές συνεργατών του.
Καμία ουσιαστική κριτική για τις επιλογές του και την μνημειώδη αστοχία μεταξύ λόγων και πράξεων.
Η προσέγγιση, όπως βολεύει τώρα, που γενικώς διέπει το βιβλίο μοιραία οδηγεί σε ανακολουθίες τον κ. Τσίπρα, και πολλά από όσα μας γράφει τον εκθέτουν καθώς έρχονται σε ευθεία αντίθεση με όσα έχει υποστηρίξει on camera λίγα χρόνια πριν.
Με πυξίδα την… αυταρέσκεια
Αυτό που διαποτίζει τις σελίδες του βιβλίου από την αρχή μέχρι το τέλος είναι η αυταρέσκεια και ο αυτοθαυμασμός του συγγραφέα.
Ανθρώπινο ίσως. Ένας κατά βάση αριστεριστής πολιτικός της διαμαρτυρίας και των κινημάτων έφτασε στα σαράντα του να εκλεγεί πρωθυπουργός της χώρας.
Δεν είναι μόνο η επαναλαμβανόμενη ηρωική περιγραφή του εαυτού του: «Η πρότασή μου για μια Κυβέρνηση της Αριστεράς δεν ήταν απλώς ένα πολιτικό σχέδιο, ήταν μια πρόσκληση σε έναν ολόκληρο λαό να πιστέψει ξανά στις δυνάμεις του. Η στιγμή ήταν ιστορική…» (σελ. 89), «Η επιλογή αυτή θα μου έδινε μια μοναδική ευκαιρία να ενισχύσω το ειδικό μου βάρος ως Ευρωπαίου ηγέτη»… «Παντού, η Ευρωπαϊκή Αριστερά με υποδέχθηκε σχεδόν σαν ήρωα, την αιχμή του δόρατος ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό» (σελ. 99), «με τον καιρό, βεβαίως, γινόμουν σοφότερος» (σελ. 165), «Ήμουν πια έμπειρος καπετάνιος και είχα οπωσδήποτε πιο εμπειροπόλεμο πλήρωμα…» (σελ. 353), «Είχα την αίσθηση πως πρώτη φορα δεν ήμουν απλώς Πρωθυπουργός, αλλά η φωνή ενός συλλογικού αισθήματος ανακούφισης…» (σελ. 505), και τα πολλά άλλα αντίστοιχα για την «τόλμη», το «δίκιο εκατό τοις εκατό», τις «ανέλπιστες επιτυχίες», τα «είπα με θάρρος» κ.α. που αποδίδει ο... ιστορικός κ. Τσίπρας στον πολιτικό κ. Τσίπρα.
Ένα χαρακτηριστικό σημείο που αποτυπώνει την αυταρέσκεια του κ. Τσίπρα είναι ίσως το τι επέλεξε να μεταφέρει στο βιβλίο του από την ομιλία του Μπαράκ Ομπάμα στην Αθήνα το 2015.
Γράφει ο κ. Τσίπρας στο βιβλίο του (σελ. 495) για την ομιλία Ομπάμα: «Και σε ένα από τα πιο δυνατά σημεία του λόγου του είπε: “Θα ήθελα να συγχαρώ τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρας για τις μεταρρυθμίσεις. Θα συνεχίσετε να έχετε την υποστήριξη των ΗΠΑ…”».
Δυνατό σημείο πράγματι!
Συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα στο Μέγαρο Μαξίμου (2016)
Ο Αλ. Τσίπρας εκθέτει τον Αλ. Τσίπρα!
Στην προσπάθειά του να ξαναγράψει την Ιστορία και να δικαιολογήσει πράγματα και επιλογές του, ο κ. Τσίπρας δεν αποφεύγει τις κακοτοπιές και εκθέτει τον εαυτό του ή, πιο σωστά, τις χωρίς όρια αυταπάτες του.
Ο κ. Τσίπρας, σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Alpha, στη Σοφία Παπαϊωάννου, τον Αύγουστο του 2015, προκειμένου να δικαιολογήσει την μεταστροφή του και την επιλογή του να υπογράψει μνημόνιο δήλωνε (στο 16.10 στο βίντεο): «Θέλω να ομολογήσω ότι η μεγάλη διάψευση για μένα δεν έγινε στη σύγκρουση και την τελική συμφωνία. Η μεγάλη διάψευση για μένα ήταν όταν ήρθε κάποια στιγμή ο τότε υπουργός Οικονομικών, ο Βαρουφάκης, και μου μετέφερε το μήνυμα του Σόιμπλε για συντεταγμένη έξοδο από το ευρώ και την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα και τότε συνειδητοποίησα ότι αυτό είναι το σχέδιο του αντιπάλου και μάλιστα του πιο σκληρού αντιπάλου».
Ωστόσο, στο βιβλίο του γράφει ότι, όταν συνάντησε για πρώτη φορά τον Β. Σόιμπλε, τον Ιανουάριο του 2013, ο Σόιμπλε αφού άκουσε τα σχέδια Τσίπρα του είπε: «Κοίταξε να δεις, θα σου δώσω μια φιλική συμβουλή… Αν πράγματι σκοπεύεις να εφαρμόσεις όλα αυτά που έχεις εξαγγείλει, θα σου ευχόμουν να μην εκλεγείς.» … «Στην Ευρώπη υπάρχουν κανόνες. Κανόνες που δεν μπορούμε να παραβούμε. Η Ελλάδα είναι μια χρεοκοπημένη χώρα. Για να μπορέσει να παραμείνει στο ευρώ, πρέπει να εφαρμόσει το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής. Η πολιτική που προτείνεις δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Εκτός κι αν υπάρξει μια άλλη επιλογή… Η έξοδος από το ευρώ. Μόνο τότε θα μπορούσες ίσως να υλοποιήσεις αυτά τα μέτρα» (σελ. 182-183).
Με λίγα λόγια, ήταν ξεκάθαρα ενημερωμένος για το σχέδιο Σόιμπλε, και μάλιστα από τον ίδιο τον Β. Σόιμπλε. Και αυτά που ανέφερε στη συνέντευξή του το 2015, ότι κάποια στιγμή ο Βαρουφάκης του μετέφερε το σχέδιο Σόιμπλε, δεν αποτελούν παρά εκ των υστέρων δικαιολογίες.
Εν πολλοίς, ο Τσίπρας δεν πίστεψε τον Σόιμπλε, θεώρησε ότι είχε «δίκιο εκατό τοις εκατό», ότι δεν υπήρχε περίπτωση να αποτύχει και παρέσυρε τη χώρα σε μια περιπέτεια που παραλίγο να την οδηγήσει, με τα δικά του λόγια, «σε ανατίναξη του κράτους» - «σε μια ανείπωτη οικονομική καταστροφή».
Δεν πίστεψε ούτε τις προηγούμενες «μνημονιακές» κυβερνήσεις οι οποίες βρέθηκαν υπό την ασφυκτική πίεση των σκληρών της Ευρώπης χλευάζοντας τις προηγούμενες κυβερνήσεις ως εντεταλμένες των δανειστών…
Και φυσικά, όσοι στην Ελλάδα προειδοποιούσαν για τους μεγάλους κινδύνους και τις εξαιρετικά περιορισμένες διαπραγματευτικές δυνατότητες μιας χρεοκοπημένης χώρας ήταν η «τρόικα εσωτερικού», οι «βάστα Γερούν» και «βάστα Σόιμπλε» κατά Τσίπρα.
Για να μην αναφέρουμε τα περί γερμανοτσολιάδων και δωσίλογων που οι σύντροφοί του είχαν σαν ψωμοτύρι τότε.
Γερούν Ντάισελμπλουμ - Γιάννης Βαρουφάκης
Επίσης ο Αλ. Τσίπρας ομολογεί ότι από πολύ νωρίς άρχισε να καταλαβαίνει ότι η Ευρώπη και οι αγορές δεν ίδρωναν από τις διαπραγματευτικές… μαγκιές. Σχολιάζοντας το περίφημο επεισόδιο Βαρουφάκη – Ντάισεμπλουμ, τον Ιανουάριο του 2015, με το «ουάου» Βαρουφάκη σημειώνει ότι όταν είδε τη σκηνή στην τηλεόραση το είχε ευχαριστηθεί, ωστόσο:
«Όταν όμως τα πρώτα παρορμητικά συναισθήματα υποχώρησαν και επικράτησε η ψυχρή λογική, άρχισα να προβληματίζομαι. Ιδιαίτερα όταν διαπίστωσα πως ο θόρυβος που προκάλεσε διεθνώς εκείνη η σκηνή δεν είχε επηρεάσει καθόλου τα spreads των ευρωπαϊκών ομολόγων. Και έτσι συνειδητοποίησα στην πράξη πόσο ισχυρή και αποτελεσματική ήταν τελικά η παρέμβαση της ΕΚΤ προκειμένου να απομονώσει την ελληνική κρίση», (σελ166).
Και λίγο παρακάτω στη σελ. 169 ομολογεί: «Όταν διαπίστωσα λοιπόν, παρά τον θόρυβο και την ένταση των διαπραγματεύσεων, τα spreads της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας παρέμεναν σχεδόν αμετάβλητα, κατάλαβα ότι δεν υπήρχε περιθώριο για αυταπάτες. Είχαμε υπολογίσει ότι αν εμφανιστούμε αδιάλλακτοι, αν βάλουμε έναν σκληρό διαπραγματευτή μπροστά και κρατήσουμε μια ανυποχώρητη στάση, τότε οι Ευρωπαίοι θα θορυβηθούν. Θα δουν τον κίνδυνο να γενικεύεται, θα ανησυχήσουν πως θα μεταδοθεί η κρίση στις υπόλοιπες χώρες της περιφέρειας και, πιεσμένοι από τις αγορές, θα αναζητήσουν μια λύση. Θεωρούσαμε ότι αυτό ήταν το ισχυρό μας χαρτί. Όμως, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική»…«Αυτό ήταν ένα από τα πρώτα καθοριστικά σημεία της διαπραγμάτευσης όπου κατάλαβα πως η αντιληψή μας για τις ισορροπίες δυνάμεων δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα».
Ότι του είχε πει ο Σόιμπλε δηλαδή το 2013.
Βόλφγκανγκ Σόιμπλε - Άνγκελα Μέρκελ
Δηλαδή, ο κ. Τσίπρας ομολογεί ότι από τις πρώτες ημέρες του ως πρωθυπουργός συνειδητοποίησε ότι η Ευρώπη είχε απομονώσει την ελληνική κρίση, γνώριζε ότι δεν έχει διαπραγματευτικά όπλα στη διάθεσή του και όλη του η προεκλογική επιχειρηματολογία, ότι δεν τους συμφέρει να διαλύσουμε το ευρώ, ήταν αέρας κοπανιστός.
Οι παραδοχές αυτές δικαιώνουν σε μεγάλο βαθμό όσους τον κατηγορούν ότι η εξάμηνη διαπραγμάτευση ήταν άνευ νοήματος και εξυπηρετούσε ένα μόνο στόχο: να δημιουργηθεί μια δραματική κατάσταση προκειμένου να δικαιολογηθεί η περίφημη κωλοτούμπα που ακολούθησε.
Πρώτη φορά Αριστερά
Με τα λόγια του Αλ. Τσίπρα.
Πώς έγινε η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ με τον Πάνο Καμμένο να του λέει: «Εγώ θέλω το Υπουργείο Άμυνας και δεν θα σου βάλω κανέναν όρο, δεν θέλω να είμαι αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης. Θέλω το Υπουργείο Άμυνας, γιατί αυτό ήταν το όνειρό μου. Θέλω να συμμετάσχω σε αυτή την προσπάθεια. Μαζί θα φτιάξουμε μια νέα εθνική ενότητα. Εσύ θα είσαι ο Άρης Βελουχιώτης και εγώ ο Ναπολέων Ζέρβας…» (σελ. 118-119).
Πάνος Καμμένος - Αλέξης Τσίπρας
Η πρώτη ημέρα της κυβέρνησης: «Το πιο σοβαρό όμως πρόβλημα δεν ήταν η ενδυμασία, αλλά οι δηλώσεις τους πριν και μετά την ορκωμοσία. Μέχρι να προσέλθουν στο Υπουργικό Συμβούλιο, ορισμένοι πρέπει να είχαν ανεβάσει ο καθένας τους από μία μονάδα τουλάχιστον τα spreads των ελληνικών ομολόγων. Ο ένας κοινωνικοποιούσε υπηρεσίες, ο άλλος προσλάμβανε απολυμένους, ο τρίτος έδιωχνε τους Κινέζους από τον Πειραιά» (σελ. 135).
Για τη δίμηνη παράταση του προγράμματος: «Άσ’ το πάνω μου (σσ. Γ. Βαρουφάκης). Εμπιστεύσου με. Θα τους παρουσιάσουμε ένα πρόγραμμα μέσα σε δύο μήνες που δεν θα έχει σχέση με το Μνημόνιο. Πίστεψέ με, το ’χω» (σελ. 154).
Για τα 200–300 εκατ. που ζήτησε ο κ. Τσίπρας «συμβολικά» από τον Β. Πούτιν: «Η απάντησή του ήταν όχι απλά ειλικρινής, αλλά θα έλεγα ωμή. Θα προτιμούσε, μου είπε, εκείνα τα χρήματα που ζητήσαμε να τα έδινε σε ένα ορφανοτροφείο, διότι, αν τα έδινε στην Ελλάδα, θα ήταν σαν να τα πετούσε σε σκουπιδοντενεκέ. Γιατί η Ελλάδα ήταν μια χώρα χρεοκοπημένη και δεν θα σωζόταν με 300 εκατ. ευρώ. Είχε ανάγκη 300 δισ., όχι 300 εκατ. Η Ρωσία, συνέχισε, είναι μια πλούσια χώρα, αλλά όχι τόσο πλούσια ώστε να ξεπληρώσει το χρέος της Ελλάδας. Εντέλει, κατέληξε, πως θα έπρεπε να φτάσω σε μια συμφωνία με τους εταίρους μας. “Να τα βρεις με τη Μέρκελ”, είπε απλά και καθαρά», σελ 232.
Βλαντιμίρ Πούτιν - Αλέξης Τσίπρας
Ούτε εδώ ο κ. Τσίπρας αισθάνθηκε την ανάγκη να ζητήσει ένα «συγγνώμη», όταν υπόσχονταν ότι θα μας παρακαλούν για να μας δανείσουν, και τα περί ανεξάντλητης γεωπολιτικής δυναμικής και τις άλλες αυταπάτες του, με τις οποίες παρέσυρε την κοινωνία και παραλίγο να οδηγήσει στην «ανατίναξη του κράτους», σε «εθνική αυτοκτονία» και «ανείπωτη οικονομική καταστροφή» σύμφωνα με τα δικά του λόγια.
Συντροφικό χώσιμο…
Ο κ. Τσίπρας εμφανίζεται σαν σχολιαστής: «Πάντως, από την πρώτη στιγμή άρχισε να διαφαίνεται ότι κάποιοι υπουργοί μου δεν είχαν συνειδητοποιήσει την κρισιμότητα της κατάστασης, για να το πω κομψά» (σελ. 136).
Λες και του επέβαλε κανείς τους υπουργούς και τη σύνθεση της κυβέρνησης του. Και ασφαλώς οι επιλογές του υπόκεινται σε περιορισμούς και κομματικές ισορροπίες ωστόσο το λιγότερο που θα περίμενε κανείς είναι να επιλέξει ανθρώπους που να καταλαβαίνουν. Βεβαίως είναι ένα ερώτημα αν ο ίδιος είχε συνειδητοποιήσει τότε την κρισιμότητα της κατάστασης.
Για τον Γ. Βαρουφάκη, ο Αλ. Τσίπρας λέει πολλά και καθόλου κολακευτικά στο βιβλίο του, αναφέροντας ότι αυτά που επεδίωκε οδηγούσαν τη χώρα εκτός ευρώ. «Ζούσε το όνειρό του…» … «επιζητούσε με θέρμη την αίγλη της αναγνωρισιμότητας» … «έμοιαζε με στρατηγό που έκανε μεγαλεπήβολα σχέδια επί χάρτου, απολύτως σίγουρος πως θα κατατροπώσει τον εχθρό» (σελ. 170-171, 712).
«Ενώ δίναμε λοιπόν έναν υπαρξιακό αγώνα, την ίδια ώρα ο Υπουργός Οικονομικών έκανε φωτογραφίσεις προώθησης των βιβλίων του στο εξωτερικό και είχε επιδοθεί σε ένα επικοινωνιακό παιχνίδι προσωπικής προβολής, το οποίο φλέρταρε απροκάλυπτα με τη ματαιοδοξία. Ήταν φανερό πια πως λειτουργούσε με βάση μια αμιγώς προσωπική ατζέντα» (σελ. 179).
Αν όμως από τον Φεβρουάριο ήταν φανερό πως ο Βαρουφάκης λειτουργούσε με «αμιγώς προσωπική ατζέντα» γιατί τον άφησε ή έστω δεν τον περιόρισε πιο νωρίς σε διακοσμητικό ρόλο;
Στο ερώτημα αυτό απαντά ο κ. Τσίπρας στη σελ. 210 ότι «είχα σπουδάσει την τέχνη του συμβιβασμού μέσα από τις ατελείωτες ώρες συνεδριάσεων στα κομματικά όργανα και είχα μεγάλη εμπειρία σε τέτοιες καταστάσεις» … «Κι ο Βαρουφάκης θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα τεράστιο πρόβλημα, αν έδειχνα ανυπομονησία και αγένεια».
Γιάννης Βαρουφάκης - Αλέξης Τσίπρας
Η οικονομία κατέρρεε, η χώρα κινδύνευε με Grexit και ο κ. Τσίπρας έπαιζε… κομματικό σκάκι με οδηγό τις αμπελοφιλοσοφίες κομματικών συνεδριάσεων χωρίς αρχή και τέλος.
Περιττό να σημειώσουμε ότι ο κ. Βαρουφάκης, ένας άνθρωπος εκτός ΣΥΡΙΖΑ, ήταν επιλογή του κ. Τσίπρα.
Έχει αρκετά ακόμη επεισόδια, γραφικά επεισόδια, με τον Βαρουφάκη στο βιβλίο, όπως η συνάντηση Βαρουφάκη – Λαγκάρντ στην Ουάσιγκτον (σελ. 211), όπου ο κ. Τσίπρας σχεδόν διακωμωδεί τον υπουργό του.
Και δεν μένει μόνο στον κ. Βαρουφάκη.
«Όταν ολοκληρώσαμε τις τοποθετήσεις μας με τον Μεντβέντεφ, πήραν τον λόγο οι δικοί μου υπουργοί, ο Λαφαζάνης, η Βαλαβάνη, ο Ήσυχος, οι οποίοι, με απόλυτη φυσικότητα και κατ’ επανάληψη, τον προσφωνούσαν “σύντροφε πρωθυπουργέ”. Ο Μεντβέντεφ χαμογέλασε ευγενικά…» … «Μου έριξε μια γρήγορη, όλο νόημα ματιά. Φανταζόμουν, σχεδόν τον άκουγα να μονολογεί μέσα του: “Μα είναι δυνατόν; Αυτοί δεν είναι απλώς παλιοί κομμουνιστές, είναι ταξιδιώτες στο χρόνο.”» (σελ. 203).
Παρακάτω, στη σελ. 256, γράφει με αφορμή την πρόταση Λαφαζάνη για την ανάληψη του ελέγχου της Τράπεζας της Ελλάδος: «Για μερικούς συντρόφους μου είχα πάντα την απορία αν αντιλαμβάνονταν έστω και στοιχειωδώς την πραγματικότητα. Ο Λαφαζάνης ήταν ένας από αυτούς».
Δεδομένου ότι ο κ. Τσίπρας επέλεξε τον κ. Λαφαζάνη για ένα κρίσιμο υπουργείο, το Υπουργείο Ενέργειας, συμμετέχοντας σε όλες τις κρίσιμες κυβερνητικές συσκέψεις, η ερώτηση που αβίαστα δημιουργείται δεν είναι αν ο κ. Τσίπρας αντιλαμβανόταν τότε έστω και στοιχειωδώς την πραγματικότητα, αλλά αν τώρα που γράφει αντιλαμβάνεται τη βαρύτητα των όσων γράφει.
Ζωή Κανσταντοπούλου - Παναγιώτης Λαφαζάνης
Για τον Νίκο Παππά, ο κ. Τσίπρας γράφει για τον ενθουσιασμό και τη μαχητικότητά του για την προκήρυξη του δημοψηφίσματος «να τους κοπεί ο βήχας» (σελ. 257).
Ο κ. Τσίπρας εμφανίζεται μετανιωμένος που δεν έθεσε εκτός ψηφοδελτίων τον κ. Παππά μετά την καταδίκη του με 13-0 για την υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών. «Εκ των υστέρων, εκτιμώ ότι έπρεπε τότε να του ζητήσω να διευκολύνει, κυρίως το κόμμα αλλά και τον εαυτό του, αποσύροντας ο ίδιος την υποψηφιότητά του. Και αυτό, γιατί είχε επιδείξει σε όλη αυτή τη διαδικασία απαράδεκτη επιπολαιότητα» (σελ. 604).
Τον Παύλο Πολάκη τον παρουσιάζει ως ομοφοβικό που αρνούνταν να ψηφίσει το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια, και μετά την παρέμβαση Τσίπρα: «Δεσμεύτηκε ότι θα ψήφιζε το νομοσχέδιο, αλλά θα πήγαινε να κρυφτεί πίσω από μια κολόνα της Βουλής, ώστε την ώρα της ψηφοφορίας να μην τον συλλάβει ο φακός της κάμερας. Για να πω την αλήθεια, πίστευα ή έλπιζα πως αστειευόταν, μέχρι να το διαπιστώσω με τα ίδια μου τα μάτια» (σελ. 363).
Επανέρχεται αρκετές φορές στον κ. Πολάκη, περιγράφοντας με απογοήτευση τα αδιάκοπα προβλήματα που του δημιουργούσε (σελ. 605) και την ανάρτησή του για το «βαθύ κράτος που πρέπει να καθαρίσουμε», με φωτογραφίες δικαστών και δημοσιογράφων.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίζεται και για την Ζωή Κωνσταντοπούλου την οποία ο ίδιος τοποθέτησε ως Πρόεδρο της Βουλής.
Με απόγνωση περιγράφει τα σχέδια Τσακαλώτου για τα τοπικά νομίσματα, που χαρακτηρίζει ως «ανοησία», αλλά και τη δήλωση Κατρούγκαλου λίγο πριν από τις εκλογές, την οποία θεωρεί ότι κόστισε πολύ στον ίδιο και τον ΣΥΡΙΖΑ.
Ευκλείδης Τσακαλώτος
Εν πολλοίς, στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου περιγράφει την ασυνεννοησία, τις κομματικές ίντριγκες και τις προσωπικές ατζέντες, θεωρώντας ότι αυτά καταδίκασαν τον ΣΥΡΙΖΑ και οδήγησαν στο ναυάγιο.
Ήταν αυτός, ο κ. Τσίπρας, που προσπαθούσε για το καλύτερο και απέναντι όλοι οι άλλοι στο κόμμα που του έθεταν εμπόδια και τον υπονόμευαν.
Με τίτλους «Η Άρνηση» και «Ρέκβιεμ» περιγράφει τις χωρίς επιτυχία προσπάθειές του για την ανόρθωση του ΣΥΡΙΖΑ και την επιλογή του να παραδώσει το δαχτυλίδι της διαδοχής στην Έφη Αχτσιόγλου αρχικά και στον Αλέξη Χαρίτση κατόπιν, οι οποίοι και το απέρριψαν.
Η διαπραγμάτευση και το τρίτο μνημόνιο
Μεγάλο κομμάτι του βιβλίου είναι η ενότητα 4, «Η Οδύσσεια της Διαπραγμάτευσης». Εκεί από πολύ νωρίς ο κ. Τσίπρας, όπως σημειώσαμε, γράφει ότι οι αυταπάτες έσβησαν νωρίς και εν συνεχεία παρακολουθούμε την αγωνία – ελπίδα του να μπορέσει να αποσπάσει ένα πολιτικό σωσίβιο από τους ηγέτες της ΕΕ, κάτι που δεν έγινε.
Στις σελίδες που ζκολουθούν απαξιώνει τον Βαρουφάκη, σημειώνει για την ελληνική ομάδα ότι «η πειθαρχία δεν ήταν το πιο δυνατό μας προτέρημα», και πεγαλοδρομή μεταξύ Μέρκελ, Ολάντ, Τουσκ και της κυβέρνησής του.
Και πώς η χώρα κάθε μέρα βρίσκονταν με μικρότερα χρηματικά διαθέσιμα αντιμέτωπη με αδιέξοδο.
Κατηγορεί για κινδυνολογία στο εσωτερικό και κάπως έτσι φτάνουμε στο δημοψήφισμα την τελευταία πράξη όχι του δράματος αλλά του απεγκλωβισμού του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρας από τον πολιτικό Αλέξη Τσίπρα που κέρδισε τις εκλογές.
Ακολουθούν πολλά ηρωικά στο βιβλίο και η προσπάθεια να δικαιολογήσει την χρησιμότητα του δημοψηφίσματος.
Αξίζει να κάνουμε μια αναφορά στο κεφάλαιο «Δεκαεπτά ώρες», την περίφημη 17ώρη διαπραγμάτευση, μετά το όχι του δημοψηφίσματος.
Εκεί ο κ. Τσίπρας μας περιγράφει στη σελίδα 314 ότι του τηλεφώνησε ο Μπαράκ Ομπάμα που τον προειδοποίησε για μια πολύ δύσκολη κατάσταση: «έχουν συσπειρωθεί απέναντί σου δυνάμεις που θέλουν σήμερα να τορπιλίσουν τη διαπραγμάτευση και τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά. Υπάρχει ένα ισχυρό μπλοκ, που θέλει, για λόγους κυρίως πολιτικούς, να μην ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση σήμερα και να οδηγηθείτε σε εθνικό νόμισμα. Δεν μπορώ να σου πω λεπτομέρειες, αλλά ένα πράγμα σου ζητάω να είσαι ψύχραιμος.»
Και πως αξιοποίησε ο Τσίπρας το tip του Ομπάμα για την παγίδα και την συμβουλή του να μείνει ψύχραιμος;
Έφυγε δυο φορές από την διαπραγμάτευση! Και είπε στους συνεργάτες του όπως γράφει στη σελ. 316: «Αυτή τη στιγμή είμαστε στη δραχμή παιδιά. Έχουν τελειώσει όλα».
Πώς μείναμε τελικά στο ευρώ; Ο Ολάντ και ο Τουσκ ήταν αυτοί που πήγαν στο γραφείο της ελληνικής αντιπροσωπείας και του είπαν ότι «δεν πρόκειται να φύγουμε αν δεν κλείσουμε συμφωνία», σελ 317-318. Αυτό δηλαδή που θα έπρεπε να πει ο Τσίπρας για να αποφύγει την παγίδα.
Τελικά οι ευρωπαίοι υποχώρησαν από την πραγματικά αποικιοκρατική απαίτηση το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων να έχει έδρα το Λουξεμβούργο, να διοικείται αποκλειστικά από ξένους και τα έσοδα να πηγαίνουν για την αποπληρωμή του χρέους.
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι του «βγήκε» του κ. Τσίπρα καθώς στο σημείο αυτό υπήρξε συμβιβασμός.
Ωστόσο θα μπορούσε να πει κανείς ότι εκείνο το βράδυ έπαιξε τη χώρα κορόνα γράμματα και μάλιστα ενώ είχε προειδοποιηθεί από τον πρόεδρο των ΗΠΑ για την παγίδα που είχε στηθεί για την εκδίωξη της Ελλάδας από το ευρώ.
Έπεσε στην παγίδα εκτός αν θεωρούσε οτι άξιζε το ρίσκο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έξοδο από το ευρώ και «ανατίναξη του κράτους».
Μας έσωσε δηλαδή ο κ. Ολάντ, αυτός που ο κ. Τσίπρας χλεύαζε με τα «Ολαντρεού» τις ημέρες της επανάστασης.
Δυο σημεία ακόμα. Πρώτον, όπως είδαμε μετά την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια αρκετά σκληρά – τιμωρητικά μέτρα αποσύρθηκαν. Τουτέστιν ένας υπεύθυνος πολιτικός δεν θα έπεφτε σε μια παγίδα για λόγους εντυπώσεων εάν τον ενδιέφερε η χώρα και όχι η προωπική του επιβίωση.
Δεύτερον ο ίδιος ο Τσίπρας έβαλε τον εαυτό του και τη χώρα σε αυτή την ταπεινωτική κατάσταση μέσω της άσκοπης εξάμηνης διαπραγμάτευσης.
Δικαιολογώντας μνημόνιο - Novartis
Γράφει στη σελ. 388 ο κ. Τσίπρας, προσπαθώντας να δικαιολογήσει το τρίτο μνημόνιο:
«Τα δύο πρώτα Μνημόνια της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ επέβαλαν συνολικά μέτρα ύψους 56 δισ. ευρώ. Το Τρίτο, εκείνο που διαπραγματεύτηκε η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, περιλάμβανε μέτρα ύψους 9 δισ. Δηλαδή, τα δύο πρώτα μνημόνια κόστισαν έξι φορές περισσότερο. Κι όμως, το Τρίτο Μνημόνιο παρουσιάστηκε ως η απόλυτη καταστροφή».
Αυτό που κάνει ό,τι δε καταλαβαίνει ο κ. Τσίπρας είναι ότι τα μέτρα ήταν προσθετικά. Δηλαδή, ο λογαριασμός από τα 56 δισ. αυξήθηκε στα 65 δισ. μετά τη διαπραγμάτευση.
Ο κ. Τσίπρας φώναζε και ωρυόταν, όταν ήταν στην αντιπολίτευση, ότι τα μέτρα των μνημονίων ήταν υπερβολικά και αδικαιολόγητα και ότι ο ίδιος θα τα καταργούσε με έναν νόμο και ένα άρθρο. Και τώρα σχεδόν πανηγυρίζει για το ότι μνημονιακά μέτρα 56 δισ.ευρώ αυτός τα πήγε στα μόλις 65 δισ.
Αν το πολιτικό σύστημα είχε συναίνεση στην ανάγκη μεταρρυθμίσεων και υλοποίησης του μνημονίου, ίσως όχι μόνο να μην είχαμε φτάσει στα μέτρα των 65 δισ., αλλά ούτε καν στα 56 δισ. Αρκεί να υπήρχε συνέπεια και αποφασιστικότητα στο πρώτο μνημόνιο, αντί οι πάντες να εργάζονται νυχθημερόν για την ανατροπή του Γ. Παπανδρέου.
Γράφει για την υπόθεση της Novartis στη σελ. 439: «Γνωρίζαμε πολύ καλά ότι το μεγάλο πάρτι στον χώρο της Υγείας και ειδικότερα στον χώρο του φαρμάκου αποτέλεσε μία από τις βασικές αιτίες της χρεοκοπίας».
Ωστόσο, αν γνώριζε ότι ήταν μία από τις βασικές αιτίες της χρεοκοπίας του 2010, πώς γίνεται και όλοι οι κατηγορούμενοι για το πάρτι στον χώρο του «φαρμάκου» ήταν πολιτικοί που δεν είχαν εμπλοκή με το χώρο, όπως ο κ. Σαμαράς και ο κ. Βενιζέλος; Και πώς γίνεται να κατηγορήθηκαν πρόσωπα όπως ο κ. Πικραμμένος και ο κ. Στουρνάρας, οι οποίοι δεν είχαν την παραμικρή πολιτική εμπλοκή εκείνα τα χρόνια;
Οι κατηγορούμενοι, με εξαίρεση τον κ. Πικραμμένο, ήταν πρόσωπα που είχαν στοχοποιηθεί από τον κομματικό μηχανισμό του ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως διότι χαρακτηρίζονταν ως «μνημονιακοί». Μάλιστα ο κ. Στουρνάρας ανέλαβε υπουργός Oικονομικών το 2012.
Τα… παράπονα Τσίπρα
Εκεί που βιβλίο δημιουργεί μια πραγματικά σουρεαλιστική αίσθηση είναι όταν ο κ. Τσίπρας διατυπώνει παράπονα προς τους πολιτικούς του αντιπάλους, κυρίως προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη αλλά όχι μόνο, για διχαστικές πρακτικές, εθνική ανευθυνότητα και τοξικότητα με μόνο στόχο «να πέσει ο Τσίπρας με κάθε μέσο».
«Το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα γινόταν βαθύτατα τοξικό. Η κατάσταση ήταν τόσο πολωμένη, που θύμιζε Λατινική Αμερική», γράφει σε σελ. 533 με αφορμή τις αντιδράσεις της ΝΔ για τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Υπογραμμίζει την βαθιά του πίκρα για τις επιθέσεις κατά της οικογένειάς του (σελ. 546), κατηγορώντας τον Κ. Μητοστάκη «για το πόσο χαμηλά μπορεί να πέσαι, πόση τοξικότητα μπορεί να υιοθετήσει, για να κατακτήσει την εξουσία» σελ 547.
Στη σελίδα 375 υπογραμμίζει με παράπονο το «γνωστό διχαστικό πολιτικό αίτημα: Να φύγει ο Τσίπρας».
Αν και από την πρόταση αυτή δεν προκύπτει κάποιο διχαστικό δίλλημα, ωστόσο, η αναφορά στο διχασμό και την τοξικότητα των πολιτικών του αντιπάλων αποκτά σουρεαλιστικό περιεχόμενο δεδομένου ότι ο κ. Τσίπρας προχώρησε στις εκλογές το 2015 με βασικό σύνθημα «ή μαζί μας ή εναντίων μας» και ή «τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν».
Που αποκαλούσε εντολοδόχους των δανειστών την τότε κυβέρνηση και πολιτικούς και ενθάρρυνε τις ακραίες διαμαρτυρίες, τις κρεμάλες των αγανακτήσεων τα περί δωσίλογων ενώ συνεργάστηκε με τον κ. Καμμένο που κατηγορούσε την τότε κυβέρνηση, μέσα στη Βουλή, ως προδότες απειλώντας να γίνει αυτό που γίνεται στους προδότες!
Για όλα αυτά όχι μόνο δεν ζήτησε ποτέ συγνώμη αλλά τώρα κατηγορεί τους άλλους ως.. διχαστικούς!
Τέλος, κριτική ασκεί στα κόμματα ότι απέφυγαν τη συνεννόηση και την συναίνεση που επιδίωξε ως πρωθυπουργός για το εθνικό καλό. Χωρίς να αναρωτηθεί βέβαια γιατί άραγε έγινε και σε αυτόν αυτό που γίνονταν πάντα στη χώρα και εξακολουθεί να γίνεται και σήμερα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
