Συνεδρίαση τύπου Arria-Formula πραγματοποιήθηκε στην έδρα του ΟΗΕ, με πρωτοβουλία του Παναμά και την υποστήριξη της Ελλάδας, της Αυστρίας, της Ιαπωνίας, της Ουρουγουάης και της Λιβερίας, με αφορμή τη Red Hand Day.
Κεντρικό μήνυμα της συνεδρίασης ήταν ότι «η εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα αλλά και στρατηγικό εργαλείο για την πρόληψη της στρατολόγησης και χρήσης παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις».
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι η ασφαλής, χωρίς αποκλεισμούς και συνεχής εκπαίδευση μειώνει την ευαλωτότητα των παιδιών στη στρατολόγηση, ενώ αποτελεί βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη επανένταξη όσων πλήττονται από συγκρούσεις.
Υπενθυμίστηκε ότι η Red Hand Day τιμάται κάθε χρόνο από το 2002, σηματοδοτώντας την έναρξη ισχύος του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με τη συμμετοχή παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις. Το Πρωτόκολλο αυτό απαγορεύει τη στρατολόγηση και χρήση ατόμων κάτω των 18 ετών, ενισχύοντας τις διεθνείς υποχρεώσεις προστασίας.
Στο πλαίσιο της συζήτησης, έγινε αναφορά στο ευρύτερο διεθνές νομικό πλαίσιο προστασίας των παιδιών, που περιλαμβάνει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το ψήφισμα 1998 (2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις επιθέσεις κατά σχολείων και το ψήφισμα 64/290 της Γενικής Συνέλευσης για το δικαίωμα στην εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ανησυχητικά στοιχεία για την αύξηση βίας
Η Ετήσια Έκθεση του Γενικού Γραμματέα για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις κατέγραψε 41.370 επαληθευμένες σοβαρές παραβιάσεις το 2024, αποτυπώνοντας την ένταση και την εξάπλωση των φαινομένων βίας. Καταγράφηκε αύξηση 44% στις επιθέσεις κατά σχολείων και προστατευόμενου προσωπικού και 52% στην άρνηση ανθρωπιστικής πρόσβασης.
Παράλληλα, την περίοδο 2022-2023 σημειώθηκαν περίπου 6.000 επιθέσεις εναντίον μαθητών, εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Οι εξελίξεις αυτές χαρακτηρίστηκαν ως ιδιαίτερα επιζήμιες για τη συνέχιση της εκπαίδευσης και παράγοντες που εντείνουν την έκθεση των παιδιών στη στρατολόγηση.
Η θέση της Ελλάδας
Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο Αναπ. Μόνιμος Αντιπρόσωπος Ιωάννης Σταματέκος, ο οποίος ανέδειξε τη σημασία της ασφαλούς και συνεχούς εκπαίδευσης στην πρόληψη της στρατολόγησης παιδιών, στην αειφόρο επανένταξή τους και στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Ο κ. Σταματέκος τόνισε ότι ένα φιλόξενο και χωρίς αποκλεισμούς μαθησιακό περιβάλλον μπορεί να αποκαταστήσει την αίσθηση ομαλότητας, να ενισχύσει την κοινωνική συνοχή και να αποτρέψει τη βία, τον στιγματισμό και την περιθωριοποίηση των παιδιών.
Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς την ηγεσία και το έργο του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τα Παιδιά στις Ένοπλες Συγκρούσεις (CAAC), καθώς και την ουσιαστική συμβολή της UNICEF και της UNESCO στην προώθηση της ασφαλούς εκπαίδευσης.