Παρέμβαση στην Ολομέλεια της Βουλής με αφορμή τη συζήτηση για το νομοσχέδιο που αφορά την κύρωση τεσσάρων συμβάσεων μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των εταιρειών Chevron και HelleniQ Energy έκανε ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ασκώντας έντονη κριτική σε διάταξη της σύμβασης, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί περιθώρια που θα μπορούσαν να ευνοήσουν το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και να περιορίσουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Κατά την τοποθέτησή του, αναφέρθηκε και στις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη περί «επαγγελματιών ανησυχούντων». Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Αναρωτιέμαι ποιους εννοεί ο πρωθυπουργός όταν μιλά για επαγγελματίες ανησυχούντες. Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι αναφέρεται σε δύο πρώην πρωθυπουργούς. Αν όμως ισχύουν όσα διακινούν τα παπαγαλάκια του, τότε θα πρέπει να είναι εκείνος που θα ανησυχεί».
Στη συνέχεια επέκρινε τη σημερινή φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας, λέγοντας πως «δεν υπάρχουν επαγγελματίες ανησυχούντες, αλλά επαγγελματίες εφησυχασμένοι», αφήνοντας αιχμές για τη στάση της κυβέρνησης.
Ο πρώην πρωθυπουργός προσπάθησε να τοποθετήσει την ελληνική συζήτηση μέσα στο ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι οι παγκόσμιες εξελίξεις απαιτούν γεωπολιτική αντίληψη και στρατηγική διορατικότητα, στοιχεία που, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν χαρακτηρίζουν την παρούσα κυβερνητική πολιτική.
Κατηγόρησε μάλιστα τον πρωθυπουργό ότι κινείται κυρίως με όρους επικοινωνιακής διαχείρισης, χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, συνοψίζοντας αυτή τη στάση στο «δόγμα του όπου φυσάει ο άνεμος».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες έχουν αλλάξει σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Όπως ανέφερε, ο αραβικός κόσμος βρίσκεται πλέον πιο κοντά στο Ισραήλ, ενώ απέναντι παραμένουν κυρίως το Ιράν και η Τουρκία.
Ειδικά για την Άγκυρα, υποστήριξε ότι αισθάνεται να χάνει τον παραδοσιακό γεωπολιτικό της ρόλο και, βλέποντας νέες απειλές γύρω της, αντιδρά όλο και πιο νευρικά.
Παράλληλα υποστήριξε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται αμήχανη απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις, χωρίς σαφή στρατηγική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία, την Κίνα, το Ισραήλ ή το Ιράν.
Ως παράδειγμα έφερε την περίπτωση της Κύπρου, για την οποία πρότεινε ανοιχτά τη μόνιμη παρουσία ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων στο νησί, εκτιμώντας ότι η τρέχουσα συγκυρία αποτελεί ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.
Ο κ. Σαμαράς χαρακτήρισε θετικές τις κινήσεις αποστολής φρεγατών και αεροσκαφών στην Κύπρο, καθώς και την ανάπτυξη συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο. Ωστόσο, τόνισε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δεν επαρκούν αν δεν εντάσσονται σε μια σταθερή και συνολική στρατηγική απέναντι στην Τουρκία.
Υποστήριξε επίσης ότι η κυβέρνηση δεν αντέδρασε επαρκώς σε περιστατικά όπως αυτό της Κάσου, ενώ επισήμανε ότι η τουρκική Navtex που όπως είπε «χωρίζει το Αιγαίο στη μέση» εξακολουθεί να ισχύει. Με βάση αυτά, υποστήριξε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να στέλνει «θολά και κατευναστικά μηνύματα» προς την Άγκυρα.
Ιδιαίτερη κριτική άσκησε στην παράγραφο 3 του άρθρου 30 της σύμβασης με τη Chevron, την οποία χαρακτήρισε «απαράδεκτη». Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει πιθανές συνέπειες σε περίπτωση που η Ελλάδα προχωρήσει σε συμφωνία με γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση ΑΟΖ, γεγονός που κατά τον ίδιο δημιουργεί μια επικίνδυνη «γκρίζα ζώνη».
Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, η διατύπωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο έμμεσης αποδοχής περιορισμένης θαλάσσιας ζώνης, κάτι που θα μπορούσε να υπονομεύσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι, ενώ η κυβέρνηση παρουσιάζει τη διάταξη ως τεχνική νομική πρόβλεψη για την προστασία του Δημοσίου από πιθανές μελλοντικές απαιτήσεις της εταιρείας, στην πράξη η Ελληνική Δημοκρατία καταγράφει με τη δική της υπογραφή το ενδεχόμενο μείωσης της περιοχής που παραχωρείται.
«Αυτό είναι αδιανόητο», σημείωσε, απορρίπτοντας παράλληλα το επιχείρημα ότι η συγκεκριμένη σύμβαση «ακυρώνει» το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Αμέσως μετά την τοποθέτησή του πήρε τον λόγο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος απάντησε ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν διαθέτει σωστή ενημέρωση. «Αδικείτε τον εαυτό σας», ανέφερε χαρακτηριστικά.