Στο πλαίσιο του Europe Gulf Forum, και σε συνέχεια της συνάντησής τους στην Αγία Νάπα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και της Μάλτας Ρόμπερτ Αμπέλα τόνισαν την ανάγκη αποτροπής μιας πιθανής νέας μεταναστευτικής κρίσης ανάλογης με εκείνη του 2015.
Σύμφωνα με κοινή δήλωσή τους, «για τον σκοπό αυτό, οι τέσσερις ηγέτες συμφώνησαν ότι πρέπει να συνεχιστούν οι συζητήσεις σε τέσσερις βασικούς άξονες εργασίας:
- την υποστήριξη των προσπαθειών για τη βελτίωση της ασφάλειας στην περιοχή·
- τη συνεργασία ώστε οι πληθυσμοί της περιοχής να λάβουν την απαραίτητη βοήθεια και στήριξη·
- τη διασφάλιση της έγκαιρης και πλήρους εφαρμογής του νέου Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, καθώς και του επικαιροποιημένου νομικού πλαισίου για καταστάσεις κρίσης, συμπεριλαμβανομένης της εργαλειοποίησης της μετανάστευσης και περιπτώσεων ανωτέρας βίας· και
- την ενίσχυση της κοινής ετοιμότητας για τη διασφάλιση, με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, της ασφάλειας και του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ άλλων μέσω πιθανών ενιαίων και συντονισμένων πρωτοβουλιών».
Συντονισμός και προετοιμασία απέναντι σε πιθανές κρίσεις
Επισημαίνεται ότι «μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ που είναι πιο άμεσα εκτεθειμένα σε ανεξέλεγκτες, παράνομες ή παράτυπες μεταναστευτικές ροές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκαταλέγονται η ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης και η εντατικοποίηση της καταπολέμησης των διακινητών».
Παράλληλα, εξετάζεται η ενδεχόμενη ενεργοποίηση του Κανονισμού της ΕΕ για καταστάσεις κρίσης και ανωτέρας βίας. Για τη συνέχιση του έργου και τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των εθνικών αντιδράσεων απέναντι σε πιθανή αύξηση μεταναστευτικών ροών λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι θα συγκαλέσει τους ομολόγους του από την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Μάλτα σε συνάντηση στη Ρώμη στις 17 Ιουνίου 2026.
Η Διακήρυξη του Κισινάου και οι ευρωπαϊκές προκλήσεις
Οι τέσσερις ηγέτες χαιρέτισαν θερμά την ομόφωνη έγκριση, στις 15 Μαΐου, της Διακήρυξης του Κισινάου για τη μετανάστευση, με την ευκαιρία της 135ης Συνόδου της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η Διακήρυξη αναγνωρίζει τις σημαντικές και πολύπλοκες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μετανάστευση και τονίζει την ανάγκη επαρκούς αντιμετώπισής τους από το σύστημα της Σύμβασης, ενισχύοντας τον ρόλο της Ευρώπης στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών με συντονισμένο και αποτελεσματικό τρόπο.