Μια σημαντική μεταρρύθμιση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση φέρνει ο νέος Κώδικας, εισάγοντας για πρώτη φορά την ηλεκτρονική ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές, στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα και στην ανάδειξη των συμβουλίων νέων.
Η πρωτοβουλία επιδιώκει να μεταφέρει τη δημοκρατική διαδικασία στο ψηφιακό περιβάλλον, διευρύνοντας τη συμμετοχή και διευκολύνοντας τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός του τόπου όπου είναι δημότες. Παράλληλα, στοχεύει στην εξοικείωση των πολιτών με μια διαδικασία που εκτιμάται ότι θα επεκταθεί μελλοντικά και σε εθνικές εκλογές.
Κεντρικό στοιχείο της νέας αρχιτεκτονικής αποτελεί η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος μέσω ηλεκτρονικής ψήφου για την ανάδειξη δημάρχων, δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, αρχής γενομένης από τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.
Το σχέδιο νόμου, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τον Ιούνιο, προβλέπει ότι η ηλεκτρονική ψήφος θα έχει προαιρετικό χαρακτήρα. Οι εκλογείς θα μπορούν να επιλέξουν μεταξύ της φυσικής παρουσίας και της ηλεκτρονικής συμμετοχής, ενώ για την αποτροπή διπλής ψήφου όσοι επιλέγουν την ηλεκτρονική διαδικασία θα εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και θα αποκλείονται από τη δια ζώσης ψηφοφορία.
Οι ειδικοί κατάλογοι θα τηρούνται από το υπουργείο Εσωτερικών και η εγγραφή θα γίνεται μέσω gov.gr, με χρήση κωδικών taxisnet και επαλήθευση μέσω OTP. Η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων θα διέπεται από τον GDPR και την ελληνική νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία θα διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα, υπό την προϋπόθεση εγγραφής τουλάχιστον 30 εκλογέων ανά δήμο, ώστε να διασφαλίζεται η μυστικότητα και η αξιοπιστία της διαδικασίας. Οι εκλογείς θα μπορούν να ψηφίζουν σε οποιοδήποτε από αυτά τα τμήματα, ανεξάρτητα από τον δήμο εγγραφής τους.
Μετά την ταυτοποίηση, ο εκλογέας θα διαγράφεται από τον κατάλογο και θα ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα μέσω ηλεκτρονικής συσκευής, επιλέγοντας τους υποψηφίους για τον δήμο και την περιφέρεια όπου είναι εγγεγραμμένος.
Η νέα μέθοδος αναμένεται να ενισχύσει τη συμμετοχή, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται μακριά από τον τόπο τους, τους ετεροδημότες και τους νέους, οι οποίοι είναι εξοικειωμένοι με τα ψηφιακά μέσα.
Θεσμική θωράκιση και εποπτεία
Για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος, προβλέπεται η σύσταση ειδικών επιτροπών υψηλού κύρους. Η Επιτροπή Αξιολόγησης Λογισμικού, με πανεπιστημιακούς από το ΕΜΠ, το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Πειραιά, θα ελέγχει την εφαρμογή και θα υποβάλλει πόρισμα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
Παράλληλα, η διαδικασία θα εποπτεύεται από πενταμελή εφορευτική επιτροπή, στην οποία θα συμμετέχουν αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου, πάρεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας και πανεπιστημιακοί, με στόχο τη διασφάλιση του αδιάβλητου.
Ψηφιακά δημοτικά δημοψηφίσματα
Η φιλοσοφία της συμμετοχικής δημοκρατίας επεκτείνεται και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα. Οι δήμοι θα μπορούν να προκηρύσσουν δημοψηφίσματα για ζητήματα αρμοδιότητάς τους, πλην θεμάτων δημοσιονομικής διαχείρισης, τελών και διοικητικών ορίων. Η πρωτοβουλία μπορεί να προέρχεται είτε από το δημοτικό συμβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων είτε από τους δημότες, αν συγκεντρωθούν υπογραφές τουλάχιστον του 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων.
Η συλλογή υπογραφών θα γίνεται μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης, ενώ ο Επόπτης Νομιμότητας θα ελέγχει τη νομιμότητα του αιτήματος. Τα δημοψηφίσματα θα διεξάγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονική ψηφοφορία, σε συνεργασία με την ΕΔΥΤΕ Α.Ε., και το αποτέλεσμά τους θα έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα προς το δημοτικό συμβούλιο.
Προβλέπονται αυστηρές εγγυήσεις εγκυρότητας, όπως η απαγόρευση διεξαγωγής τους κατά την προεκλογική περίοδο εθνικών ή ευρωπαϊκών εκλογών και το ίδιο έτος με τις αυτοδιοικητικές. Επίσης, απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον 30% των εγγεγραμμένων ή 50% όσων ψήφισαν στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα.
Ηλεκτρονική εκλογή συμβουλίων νέων
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία καθιερώνεται και για την εκλογή των συμβουλίων νέων, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής της νέας γενιάς στη δημοτική διακυβέρνηση. Τα συμβούλια θα συσταθούν σε δήμους άνω των 2.000 κατοίκων και θα λειτουργούν ως συμβουλευτικά όργανα για θέματα νεολαίας, εκπαίδευσης, πολιτισμού, αθλητισμού και κοινωνικής πολιτικής.
Δικαίωμα συμμετοχής θα έχουν νέοι έως 29 ετών. Οι εκλογές θα διεξάγονται δύο φορές ανά δημοτική περίοδο –την πρώτη Κυριακή του Απριλίου του πρώτου έτους και την πρώτη Κυριακή του Οκτωβρίου του τρίτου– μέσω πλατφόρμας του gov.gr. Οι υποψηφιότητες θα κατατίθενται ηλεκτρονικά και η ταυτοποίηση θα γίνεται μέσω taxisnet και του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας.
Ο αριθμός των μελών θα εξαρτάται από τον πληθυσμό κάθε δήμου, από τρία έως δεκαπέντε μέλη. Οι νέοι σύμβουλοι, με θητεία 30 μηνών, θα μπορούν να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου με δικαίωμα λόγου και να θέτουν ζητήματα στις συνεδριάσεις λογοδοσίας των δημοτικών αρχών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
