Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη συμμετείχε στις εργασίες του άτυπου Συμβουλίου υπουργών Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία, στο πλαίσιο της κυπριακής Προεδρίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, η ατζέντα του Συμβουλίου επικεντρώθηκε σε δύο βασικές θεματικές: τα πολιτιστικά δικαιώματα υπό το πρίσμα των τεχνολογικών εξελίξεων και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
Στην πρώτη ενότητα, η κ. Μενδώνη υπογράμμισε ότι «η διαμόρφωση ενός, πραγματικά, ανθρωποκεντρικού πλαισίου Τεχνητής Νοημοσύνης προϋποθέτει συνεκτικές δημόσιες πολιτικές -σε ευρωπαϊκό επίπεδο- για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και τη διασφάλιση της δίκαιης αμοιβής των δημιουργών».
Τόνισε επίσης ότι «η πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία της Ευρώπης πρέπει να αποτυπώνεται και στο ψηφιακό περιβάλλον», επισημαίνοντας τη σημασία των βάσεων δεδομένων και των γλωσσικών μοντέλων που αντανακλούν τη διαφορετικότητα των ευρωπαϊκών πολιτισμών.
Η υπουργός ανέφερε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού εργάζεται συστηματικά και επενδύει σε υποδομές που ενσωματώνουν την πολιτιστική και γλωσσική ταυτότητα.
Όπως σημείωσε, «η ελληνική στρατηγική για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον πολιτιστικό τομέα στηρίζεται σε εξειδικευμένη μελέτη για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας», προωθώντας την αρχή του copyright by design.
Καθολική ήταν η διαπίστωση για την ανάγκη ευθυγράμμισης των δημόσιων πολιτικών με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, όπως τον Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ώστε να διασφαλιστεί μια ανθρωποκεντρική και αξιόπιστη χρήση της τεχνολογίας.
Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η δεύτερη ενότητα του Συμβουλίου επικεντρώθηκε στις απειλές που δέχεται η πολιτιστική κληρονομιά, ιδιαίτερα υπό συνθήκες γεωπολιτικής αστάθειας και ένοπλων συγκρούσεων.
Η κ. Μενδώνη σημείωσε ότι «αναγκαία προϋπόθεση είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και της πρακτικής της δέουσας επιμέλειας από την πλευρά των υποψήφιων αγοραστών», καθώς και η αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων για την ταυτοποίηση της αυθεντικότητας των έργων τέχνης.
Η υπουργός τόνισε ότι «η δέουσα επιμέλεια αποτελεί το καίριο εργαλείο για την ακεραιότητα της αγοράς τέχνης», προσθέτοντας ότι η Ελλάδα έχει θεσπίσει ισχυρό πλαίσιο ελέγχων προέλευσης και ειδικό νόμο κατά της πλαστογραφίας, ευθυγραμμισμένο με το Σχέδιο Δράσης της ΕΕ.
Επεσήμανε επίσης ότι η συνεργασία μεταξύ κρατών προέλευσης, διέλευσης και προορισμού είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης.
Στο πλαίσιο αυτό, η κ. Μενδώνη ανέφερε ότι «η Ελλάδα διαθέτει πλέον ψηφιακό Εθνικό Αρχείο Μνημείων» και ότι «από τον Μάρτιο του 2025 έχει δημοσιεύσει τη δική της Red List».
Παράλληλα, τόνισε πως «η τεχνολογική καινοτομία, το blockchain και η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζουν ριζικά τη δέουσα επιμέλεια, δημιουργώντας αδιάβλητα ψηφιακά αρχεία ιχνηλασιμότητας».
Ωστόσο, υπογράμμισε «την ανάγκη ευαισθητοποίησης της κοινωνίας των πολιτών και των επαγγελματιών για την καλλιέργεια μίας κουλτούρας υπευθυνότητας και λογοδοσίας».
Στο περιθώριο του Συμβουλίου, η υπουργός Πολιτισμού είχε διμερείς επαφές με ομολόγους της και τον επίτροπο Διαγενεακής Δικαιοσύνης, Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Γκλεν Μικάλεφ.