Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Οι 10 αλλαγές για δήμους και περιφέρειες

Κατατέθηκε στη Βουλή ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος θα συζητηθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή την προσεχή εβδομάδα, με στόχο να τεθεί εντός Ιουνίου στην κρίση της Ολομέλειας. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, ο νέος Κώδικας ενσωματώνει και εκσυγχρονίζει περίπου 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών της χώρας.

Το υπουργείο Εσωτερικών έχει επισημάνει τις δέκα σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης:

1. Οι περιφέρειες αποκτούν για πρώτη φορά ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο, δεκαπέντε χρόνια μετά τη θεσμοθέτησή τους. Μέχρι σήμερα διέπονταν από διαφορετικές διατάξεις που αφορούσαν κρατικές υπηρεσίες, πρώην κρατικές περιφέρειες και αιρετές νομαρχίες, δημιουργώντας σύγχυση και αναποτελεσματικότητα. Με τον νέο Κώδικα, καθιερώνεται ενιαίο πλαίσιο για δήμους και περιφέρειες.

2. Ενισχύεται η συμμετοχή των πολιτών στη λειτουργία των δήμων, με θεσμοθέτηση συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και αναβάθμιση των συμβουλίων νέων, που θα εκλέγονται επίσης ηλεκτρονικά με σαφείς κανόνες.

3. Προβλέπεται ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας των αιρετών οργάνων. Η δημοσιοποίηση αποφάσεων, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και οι μηχανισμοί ελέγχου ενισχύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη διοίκηση.

4. Αναδιοργανώνεται το σύστημα διακυβέρνησης δήμων και περιφερειών, με αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των συλλογικών οργάνων και καθιέρωση ενιαίων κανόνων λειτουργίας. Στόχος είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και η αποφυγή επικαλύψεων.

5. Ενισχύεται η διαφάνεια στη λειτουργία των οικονομικών υπηρεσιών, ώστε να αποτραπούν «γκρίζες ζώνες» και πολλαπλές ερμηνείες.

6. Καθιερώνεται αντικειμενικό και στοχευμένο σύστημα ελέγχου νομιμότητας –και όχι σκοπιμότητας– επί των πράξεων και οργάνων διοίκησης, μέσω ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας Ο.Τ.Α.

7. Ορίζεται με σαφήνεια η καταστατική θέση των οργάνων διοίκησης της αυτοδιοίκησης, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων αντιμισθίας, εξόδων παράστασης και επαγγελματικής άδειας.

8. Καταγράφονται και συστηματοποιούνται οι αρμοδιότητες δήμων και περιφερειών στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, με στόχο την αποφυγή επικαλύψεων και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επιπέδων διοίκησης.

9. Αλλάζει ο τρόπος εκλογής των αυτοδιοικητικών αρχών, με κατάργηση του δεύτερου γύρου και δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου. Η ρύθμιση στοχεύει στην ενίσχυση της νομιμοποίησης και της συμμετοχής των πολιτών.

10. Προωθείται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Αυτοδιοίκησης, με ανάπτυξη ηλεκτρονικών εφαρμογών που διευκολύνουν τη συμμετοχή των πολιτών και την καθημερινή τους εξυπηρέτηση. Ο Κώδικας προβλέπει τη δημιουργία συστημάτων με πολλαπλές διαλειτουργικότητες για πιο αποτελεσματική διοικητική λειτουργία.