Η Διεθνής Ημέρα Υποβρύχιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς καθιερώθηκε στις 21 Αυγούστου, μετά από απόφαση της 43ης Γενικής Συνέλευσης της UNESCO. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, η Ελλάδα, με τη μακρόχρονη ναυτική παράδοση και τον πλούσιο θαλάσσιο πολιτισμό, κατέχει εξέχουσα θέση στην ενάλια πολιτιστική κληρονομιά της Μεσογείου.
Το ελληνικό υποθαλάσσιο τοπίο περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα μνημείων, όπως βυθισμένους οικισμούς από την προϊστορική εποχή, εμπορικά και πολεμικά ναυάγια της αρχαιότητας και του Βυζαντίου, αρχαία λιμάνια, βυζαντινές λιμενικές εγκαταστάσεις, αλλά και νεότερες υποθαλάσσιες υποδομές και ναυάγια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων.
Το υπουργείο Πολιτισμού, από το 2019, έχει προχωρήσει σε σημαντικές θεσμικές πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται η υιοθέτηση ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου για επισκέψιμους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους, η δημιουργία των πρώτων επισκέψιμων ενάλιων πάρκων στο ναυάγιο της Περιστέρας και στον Παγασητικό Κόλπο, καθώς και η θέσπιση όρων κατάδυσης και υποχρεώσεων για παρόχους και επισκέπτες σε χαρακτηρισμένα ναυάγια πλοίων και αεροσκαφών.
Επιπλέον, ολοκληρώθηκε η τεκμηρίωση των παραπάνω ναυαγίων και ξεκίνησαν καταδύσεις αναψυχής σε αυτά. Τον Ιούλιο 2026, το Υπουργείο Πολιτισμού ίδρυσε τον «Φορέα Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς» ως ΝΠΔΔ υπό την εποπτεία του ΥΠΠΟ, με στόχο τη διαχείριση των νέων τεχνολογικών, περιβαλλοντικών και τουριστικών προκλήσεων για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η διαχείριση της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς απαιτεί τη συνεργασία πολλών ειδικοτήτων – αρχαιολόγων, θαλάσσιων επιστημόνων, τεχνολόγων, συντηρητών, νομικών, τοπικών φορέων και οργανισμών τουρισμού. Η άνοδος του πολιτιστικού καταδυτικού τουρισμού μεταβάλλει τον τρόπο διαχείρισης της ενάλιας κληρονομιάς, ενώ η διεθνής αγορά υποβρύχιων θεματικών εμπειριών αναπτύσσεται σταθερά, προσφέροντας βιωματικές και αυθεντικές εμπειρίες που συνδυάζουν πολιτισμό και φύση.
Σε όλη τη χώρα δημιουργούνται και προγραμματίζονται νέοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι, προσφέροντας στο κοινό –καταδυόμενο και μη– τη δυνατότητα ασφαλούς επίσκεψης σε υποβρύχιους αρχαιολογικούς τόπους. Η ίδρυση του Φορέα και του Εθνικού Μουσείου Εναλίων Αρχαιοτήτων στο Σιλό του Πειραιά αποτελούν έμπρακτα παραδείγματα της κρατικής μέριμνας για την προστασία και ανάδειξη της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το Υπουργείο Πολιτισμού, με σεβασμό στη μνήμη των χώρων όπου συχνά υπήρξαν απώλειες ψυχών, συνεχίζει να δημιουργεί νέους ενάλιους επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους. Παράλληλα, στοχεύει στην οικονομική ανάπτυξη των περιοχών που διαθέτουν ενάλιο πολιτιστικό πλούτο, ενισχύοντας τις υποδομές για την προσέλκυση καταδυτικού τουρισμού.
Η Ελλάδα εφαρμόζει ολοκληρωμένη στρατηγική για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς, σε συμφωνία με τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Το Υπουργείο Πολιτισμού διαμορφώνει ένα σύγχρονο και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης ενάλιων αρχαιολογικών χώρων, με στρατηγικές επιλογές εθνικής σημασίας που προάγουν την επιστημονική καινοτομία και τη διεθνή παρουσία της χώρας.