Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ελλάδα παραμένει αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και, αν απαιτηθεί, να απαντήσει ακόμα και «στο πεδίο», έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στο OPEN.
Ο υπουργός υπερασπίστηκε τη στρατηγική των «ήρεμων νερών» και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, διευκρινίζοντας ότι ο διάλογος δεν συνεπάγεται καμία υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
«Αγρυπνούμε, αλλά δεν ανησυχούμε. Και δεν ανησυχούμε γιατί έχουμε την ισχύ να επιβάλουμε τα εθνικά συμφέροντα σε οποιοδήποτε πεδίο», υπογράμμισε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, τονίζοντας τη σημαντική ενίσχυση της διπλωματικής, οικονομικής και αμυντικής θέσης της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια.
Αναφορικά με το ενδεχόμενο αλλαγής κλίματος στο Αιγαίο λόγω των τουρκικών κινήσεων, ο υπουργός επεσήμανε ότι η αποκλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά μέσο για τη διαμόρφωση λειτουργικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών. Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, θα συνεχίσει να συνομιλεί με την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει παραχώρηση στις βασικές εθνικές θέσεις.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Αθήνα έχει πλέον την πρωτοβουλία των κινήσεων, φέρνοντας ως παραδείγματα τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα θαλάσσια πάρκα, την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου, την ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών και τη διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι τουρκικές θέσεις δεν είναι νέες, ενώ οι ελληνικές πρωτοβουλίες είναι αυτές που προκαλούν τις αντιδράσεις της Άγκυρας.
Αντιμετώπιση προκλήσεων και ελληνική αποτρεπτική ισχύς
Σχετικά με τις τουρκικές προκλήσεις, ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα θα απαντήσει «από θέση ισχύος» και ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία θα παραμείνουν ανοικτοί. Επισήμανε τη μείωση των παραβιάσεων και των μεταναστευτικών ροών στο Ανατολικό Αιγαίο, ενώ αναγνώρισε πως η Τουρκία συνεχίζει να προβαίνει σε προκλητικές ενέργειες, οι οποίες καταγγέλλονται και αντιμετωπίζονται.
Ο υπουργός προειδοποίησε ότι η διακοπή των διαύλων επικοινωνίας θα μπορούσε να αποδειχθεί επικίνδυνη, ειδικά στη σημερινή διεθνή συγκυρία γεωπολιτικών εντάσεων.
Κάσος και κυριαρχικά δικαιώματα
Σε ερωτήσεις για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να εμποδίσει έρευνες ή την πόντιση καλωδίου στην περιοχή της Κάσου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα ασκήσει πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Υπογράμμισε ότι η χώρα έχει αποδείξει πως μπορεί να στέλνει «φρεγάτες και F-16» όπου αυτό απαιτείται, και ότι, αν χρειαστεί, θα υπάρξει παρουσία αναβαθμισμένων μέσων.
Σύνδεσε την αποτρεπτική δυνατότητα της Ελλάδας με την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, σημειώνοντας πως η σημερινή κατάσταση διαφέρει σημαντικά από αυτήν πριν επτά χρόνια.
Εσωτερικές και ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε στην κριτική του ΠΑΣΟΚ, χαρακτηρίζοντας «ανεύθυνη» τη στάση που «είτε υποδηλώνει άγνοια είτε προχειρότητα». Επισήμανε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη ενημερώσει επισήμως τις ευρωπαϊκές αρχές για τις τουρκικές ενέργειες και ότι θα υπάρξουν τα αναγκαία διαβήματα και επίσημες τοποθετήσεις στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων.
Αναφερόμενος στην κριτική των πρώην πρωθυπουργών Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή για την πολιτική των «ήρεμων νερών», ο υπουργός απέρριψε την άποψη ότι αυτή η στρατηγική οδήγησε σε «ξέπλυμα» της Τουρκίας διεθνώς. Υποστήριξε ότι την τελευταία τριετία, η Ελλάδα αξιοποίησε την αποκλιμάκωση για να αναβαθμίσει τη διεθνή και αμυντική της θέση.
Αμυντικές συμφωνίες και διεθνείς σχέσεις
Για το ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία, ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να καθορίζει τις αμυντικές συμφωνίες άλλων κρατών, αλλά υπογράμμισε πως πλέον οι ελληνικές ευαισθησίες λαμβάνονται υπόψη στην Ουάσιγκτον. Τόνισε τη σημαντική πρόοδο της Αθήνας στο πρόγραμμα των F-35, σε αντίθεση με την Τουρκία.
Σχετικά με την πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο υπουργός Εξωτερικών διευκρίνισε ότι η στρατηγική σχέση με το Ριάντ βρίσκεται «πάνω και πέρα από την οποιαδήποτε ευκαιριακή συγκυρία» και ότι η παραμονή ή επιστροφή των Patriot αποτελεί επιχειρησιακή απόφαση, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες.
Συνολικά, το μήνυμα του υπουργού Εξωτερικών προς την Άγκυρα ήταν σαφές: η Αθήνα δεν εγκαταλείπει τον διάλογο, αλλά θα υπερασπιστεί χωρίς καμία υποχώρηση τα κυριαρχικά της δικαιώματα, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και έτοιμη να αντιδράσει «στο πεδίο» από θέση ισχύος.