Η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε ισχυρό παίκτη στη διεθνή σκηνή τα τελευταία χρόνια, όπως ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατά τη διάρκεια συζήτησης με θέμα «Μια νέα γεωπολιτική τάξη: Η Νοτιοανατολική Ευρώπη και η Μεσόγειος στο σταυροδρόμι των παγκόσμιων αλλαγών». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 6ου Thessaloniki Metropolitan Summit του Economist Enterprise, με τη συμμετοχή και της υπουργού Εξωτερικών της Ρουμανίας Οάνα-Σίλβια Τσόιου.
Ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η δύσκολη οικονομική περίοδος που πέρασε η χώρα αποτέλεσε ορόσημο, προσδίδοντας στην Ελλάδα ανθεκτικότητα και διαφορετική προσέγγιση. Τόνισε πως η αντιμετώπιση του λαϊκισμού και η εκτίμηση για την πολιτική σταθερότητα έχουν καταστήσει τη χώρα πιο ανθεκτική και αποτελούν βασικούς παράγοντες για την ενίσχυση του διεθνούς της αποτυπώματος.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, η Ελλάδα έχει ενισχύσει τις συμμαχίες της με σημαντικούς τοπικούς παίκτες, όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ, ενώ διατηρεί ισχυρή παρουσία σε διεθνείς οργανισμούς. Υπογράμμισε τη δέσμευση της χώρας στην πολυμέρεια και την ανάγκη να επαναδιαπραγματευτεί τις αρχές της, με τον ρεαλισμό να κυριαρχεί στις διεθνείς σχέσεις, αλλά με τις αξίες να παραμένουν βασικό στοιχείο της ατζέντας.
Ο κ. Γεραπετρίτης πρότεινε ένα μοντέλο ρεαλισμού βασισμένο στις αξίες, ώστε να προωθηθεί η ειρηνική επίλυση συγκρούσεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της αυτονομίας στις διεθνείς σχέσεις, επισημαίνοντας ότι οι συμμαχίες παραμένουν σημαντικές, αλλά δεν πρέπει να υπάρχει υπερβολική εξάρτηση από αυτές.
Τόνισε ακόμη ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας και ενεργειακό κόμβο για την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Πάνω από το 50% των ενεργειακών αναγκών καλύπτονται από ΑΠΕ, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της χώρας στον τομέα της ενέργειας.
Ευρωπαϊκές στρατηγικές και προκλήσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στη συζήτηση για την υπερβολική εξάρτηση από τις ΗΠΑ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και στην τάση των Ευρωπαίων να αναπτύξουν τη στρατηγική αυτονομία στον τομέα της άμυνας. Επισήμανε την ανάγκη για νέα μοντέλα ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η άνοδος της Κίνας ως υπερδύναμης στο διεθνές εμπόριο.
Επεσήμανε τις μεγάλες αλλαγές στην πολιτική επικοινωνία σε παγκόσμιο επίπεδο, λόγω της επίδρασης των κοινωνικών δικτύων, τα οποία δημιουργούν νέες ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις, όπως η παραπληροφόρηση. Αναφέρθηκε επίσης στη νέα βιομηχανική επανάσταση που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη, επηρεάζοντας τόσο τον τρόπο σκέψης όσο και τις πολιτικές εκστρατείες.
Ως αρνητικό παράπλευρο φαινόμενο, υπογράμμισε την υποχώρηση του διεθνούς δικαίου, το οποίο χαρακτήρισε ως βασικό πυλώνα του μεταπολεμικού κόσμου και δύναμη των ασθενέστερων. Τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των συμμαχιών προς όφελος του διεθνούς δικαίου και του πολυπλευρισμού.
Παρέμβαση της υπουργού Εξωτερικών της Ρουμανίας
Η υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας Οάνα-Σίλβια Τσόιου υπογράμμισε την ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις σε υποδομές και γεωπολιτικά έργα συνδεσιμότητας, με στόχο την προώθηση της ενέργειας. Επισήμανε ότι οι τεκτονικές αλλαγές λόγω του πολέμου στην Ουκρανία έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τομέα της ενέργειας, αλλά δημιουργούν και ευκαιρίες για επανασύνδεση της περιοχής μέσω κάθετων διαδρόμων ενέργειας.
Η κ. Τσόιου ανέφερε ότι η Ελλάδα αποτελεί σημαντική θαλάσσια δύναμη, ενώ η Ρουμανία συνεχίζει να επενδύει στα δίκτυα, επιδιώκοντας τη διασύνδεση των Βαλκανίων με την Ανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα. Τόνισε ότι η Ρουμανία έχει αναδειχθεί σε κορυφαίο παραγωγό φυσικού αερίου στην ΕΕ, επενδύοντας στη διασύνδεση της Μαύρης Θάλασσας, των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης.
Στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας, σημείωσε ότι οι περισσότερες ενέργειες γίνονται σε επίπεδο ΝΑΤΟ, ενώ υπογράμμισε τη σημασία της ετοιμότητας σε σιδηροδρομικά, θαλάσσια και οδικά δίκτυα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων.
Τέλος, τόνισε τη σημασία της επένδυσης στο ανθρώπινο κεφάλαιο ενόψει των ραγδαίων αλλαγών που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη, υπογραμμίζοντας ότι οι ανθρώπινοι πόροι παραμένουν κρίσιμος παράγοντας για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της περιοχής.