Σε ισχύ τέθηκε από σήμερα το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, που θεσπίστηκε με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, και του Υφυπουργού, κ. Νίκου Τσάφου. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, το νέο πλαίσιο διευκολύνει σημαντικά την παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση τόσο από νοικοκυριά όσο και από επιχειρήσεις.
Η νέα ρύθμιση αποτελεί συγκεκριμένο βήμα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους με ορίζοντα τριετίας, στο πλαίσιο της Συμφωνίας για Πρόοδο και Ευημερία που παρουσίασε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην 90ή ΔΕΘ. Το Υπουργείο εξειδίκευσε το σχέδιο αυτό, ενισχύοντας την ενεργειακή δημοκρατία: περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις μπορούν πλέον να αξιοποιούν τον ήλιο για να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια, μειώνοντας μόνιμα τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Η ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας μέσω της αυτοκατανάλωσης αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Κυβέρνηση. Αυτό επιτρέπει σε ολοένα και περισσότερους πολίτες και επιχειρήσεις να αξιοποιούν καθαρή ενέργεια, ενισχύοντας την αυτάρκεια και συμβάλλοντας σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο. Ενδεικτικό είναι ότι από το 2020 έως σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης συνολικής ισχύος 1.128 MW, έναντι μόλις 1.772 συστημάτων την περίοδο 2015-2019.
Το νέο πλαίσιο διαμορφώθηκε μετά από ευρεία δημόσια διαβούλευση, με συμμετοχή θεσμικών φορέων και πολιτών, καθώς και τη σχετική γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Κάνει την αυτοκατανάλωση πιο απλή και ευέλικτη, απλοποιεί τις διαδικασίες και διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής των καταναλωτών.
Για πρώτη φορά, θεσπίζεται η δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων έως 800 Watt («φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι») και μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, αποκλειστικά για ίδια χρήση, με απλοποιημένες διαδικασίες και σαφείς όρους εγκατάστασης. Οι καταναλωτές θα μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια από το δίκτυο κατά τις ώρες χαμηλότερων τιμών και να τη χρησιμοποιούν όταν οι τιμές είναι υψηλότερες, μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος.
Εκσυγχρονισμός και νέες δυνατότητες για καταναλωτές
Το νέο πλαίσιο απλοποιεί πλήρως τις διαδικασίες για όλα τα σχήματα αυτοκατανάλωσης, θέτοντας σαφείς όρους για προσθήκη αποθήκευσης και διευρύνοντας τη συμμετοχή πολιτών, επιχειρήσεων, αγροτών και Ενεργειακών Κοινοτήτων. Εισάγεται ειδική διαδικασία για ΟΤΑ, νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα και κοινωφελείς οργανισμούς.
Με τη νέα Υπουργική Απόφαση αντιμετωπίζονται ζητήματα του προηγούμενου πλαισίου και εισάγονται στοχευμένες βελτιώσεις, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και νέες δυνατότητες στους καταναλωτές.
Σημαντικές αλλαγές περιλαμβάνουν:
- Αποσαφήνιση των διαδικασιών εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης
- Διευκόλυνση ανάπτυξης συλλογικής αυτοκατανάλωσης (π.χ. σε πολυκατοικίες)
- Δυνατότητα εκπροσώπησης καταναλωτών από διαφορετικούς προμηθευτές
- Μεταβατικές διατάξεις για ομαλή μετάβαση χωρίς επιπλέον κόστος
Επιπλέον, επιταχύνεται η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών και δημιουργείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης για ψηφιοποίηση των διαδικασιών και άμεση ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ φορέων.
Ερωτήσεις - Απαντήσεις για το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης
Το νέο πλαίσιο αφορά νοικοκυριά, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, αγρότες, ΟΤΑ, φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, παρόχους υπηρεσιών ύδατος, Ενεργειακές Κοινότητες και λοιπούς φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που επιθυμούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια για ίδια κατανάλωση. Συμπληρώνει και απλοποιεί το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο τόσο στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα όσο και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
Μεταξύ άλλων, εισάγεται η δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι έως 800 Watt, εγκατάσταση μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης, ειδική διαδικασία για ΟΤΑ και κοινωφελή ιδρύματα, εκπροσώπηση καταναλωτών από διαφορετικούς προμηθευτές, καθώς και ευελιξία μετάβασης μεταξύ διαφορετικών σχημάτων αυτοκατανάλωσης.
Η αυτοκατανάλωση επιτρέπει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να παράγουν ενέργεια μέσω φωτοβολταϊκών και να την καταναλώνουν απευθείας. Εάν υπάρχει πλεόνασμα, αυτό μπορεί να αποθηκευτεί ή να διοχετευτεί στο δίκτυο με οικονομικό όφελος για τον καταναλωτή.
Για τα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», προβλέπεται απλοποιημένη διαδικασία μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης του ΔΕΔΔΗΕ, με σαφείς προδιαγραφές ασφαλείας και υποχρεωτική εγκατάσταση έξυπνου μετρητή.
Το πλαίσιο δίνει περισσότερες επιλογές για χρήση μπαταρίας, είτε σε συνδυασμό με ΑΠΕ είτε ως μεμονωμένο σύστημα αποθήκευσης, με απλοποιημένες διαδικασίες αδειοδότησης και σαφείς όρους εγκατάστασης.
Για ΟΤΑ, νομικά πρόσωπα δημοσίου και κοινωφελή ιδρύματα, θεσπίζεται ειδική διαδικασία εφαρμογής αυτοκατανάλωσης με συμψηφισμό, ώστε το όφελος να αποτυπώνεται απευθείας στους λογαριασμούς ενέργειας.
Η ψηφιοποίηση ενισχύεται με το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκαταναλωτών Ενέργειας και την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και τους χρόνους αδειοδότησης.
Το πλαίσιο διασφαλίζει τη συνέχιση υλοποίησης σταθμών που βρίσκονται υπό αδειοδότηση και προστατεύει την ασφάλεια δικαίου για καταναλωτές και επενδυτές.
Η δημόσια διαβούλευση διασφάλισε τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων στη διαμόρφωση των νέων ρυθμίσεων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τον δημόσιο διάλογο.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει όλα τα σχήματα αυτοκατανάλωσης (net metering, virtual net metering, net billing, virtual net billing, συλλογική αυτοκατανάλωση), επιτρέποντας σε περισσότερους να παράγουν, να αποθηκεύουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια.
Ο στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής σε σχήματα αυτοκατανάλωσης, η αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η δυναμική ανάπτυξη του θεσμού στη χώρα.
Με τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης, το πλαίσιο γίνεται πλήρως λειτουργικό. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εγκαταστήσουν σταθμό αυτοκατανάλωσης με ή χωρίς σύστημα αποθήκευσης και να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος με λιγότερη γραφειοκρατία. Ειδικά για τα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», η εγκατάσταση θα είναι εφικτή μετά τη δημοσίευση των προδιαγραφών ασφαλείας από τον ΔΕΔΔΗΕ έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.