Σαφές μήνυμα για το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector (GSI) έστειλε ανώτατη διπλωματική πηγή, στον απόηχο των δηλώσεων του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα. Η πηγή υπογράμμισε ότι οι «ευαισθησίες» τρίτων χωρών δεν συνιστούν δικαίωμα, αναδεικνύοντας τη θέση της Αθήνας πως οι αντιδράσεις άλλων κρατών δεν μπορούν να περιορίσουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αναφέρθηκε στα έργα ενεργειακής διασύνδεσης, επισημαίνοντας ότι «τα έργα αυτά περιπλέκονται από τις ευαισθησίες που έχουν και άλλες χώρες της περιοχής». Ωστόσο, η ανώτατη διπλωματική πηγή τόνισε πως «η ευαισθησία δεν σημαίνει και δικαίωμα», υπογραμμίζοντας τη σημασία της νομικής βάσης των σχετικών έργων.
Σε ό,τι αφορά τη στάση των ΗΠΑ, η ίδια πηγή παρέπεμψε στις επανειλημμένες αναφορές του Μάρκο Ρούμπιο περί αμερικανικής δέσμευσης στα έργα ενεργειακής διασυνδεσιμότητας. Η θέση της Ουάσιγκτον υπέρ του έργου είναι σαφής και εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ.
Αναφορικά με την «ιδιωτική διπλωματία», σημειώθηκε ότι κάποια ζητήματα λόγω της φύσης τους δεν μπορούν να δημοσιοποιούνται, καθώς αφορούν ευαίσθητους χειρισμούς εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. Η επανεκκίνηση των εργασιών του GSI δεν εξαρτάται από την ελληνική κυβέρνηση, αλλά από σχετικό αίτημα της αρμόδιας εταιρείας, με την ελληνική πλευρά να είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στις προβλεπόμενες διαδικασίες και αδειοδοτήσεις.
Αποτίμηση της επίσκεψης Μάρκο Ρούμπιο
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αξιολογήθηκε ως ιδιαίτερα θετική, καθώς επιβεβαίωσε το υψηλό επίπεδο των διμερών σχέσεων και ανέδειξε την κοινή κατανόηση για κρίσιμα διεθνή ζητήματα. Διαμορφώθηκε σταθερός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, με έμφαση στην προσωπική σχέση αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών.
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν σε δύο βασικούς άξονες: τις διμερείς σχέσεις και τις διεθνείς εξελίξεις, με συζητήσεις για τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, την Ουκρανία, τη διεθνή ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
F-35 και Τουρκία
Ένα ακόμη θέμα που συζητήθηκε ήταν το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Η ανώτατη διπλωματική πηγή σημείωσε το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο στις ΗΠΑ που εμποδίζει την πώληση των αεροσκαφών στην Τουρκία, λόγω του ζητήματος των S-400. Τονίστηκε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει αποφάσεις τρίτων χωρών, αλλά το νομικό καθεστώς στις ΗΠΑ είναι σαφές.
Παράλληλα, η Ελλάδα συνεχίζει τον δικό της μακροπρόθεσμο αμυντικό σχεδιασμό, με αναβάθμιση των F-16 και απόκτηση των F-35.
Ενεργειακά και ρόλος της Ελλάδας
Στα ενεργειακά, εκφράστηκε κοινή κατανόηση Ελλάδας και ΗΠΑ για τη σημασία της διαφοροποίησης των ενεργειακών οδεύσεων. Η Αθήνα στηρίζει έργα αγωγών και διασυνδέσεων, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία.
Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ενεργειακό κόμβο για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με δέσμευση για περαιτέρω ενίσχυση της θέσης της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Κυπριακό και διεθνείς εξελίξεις
Το Κυπριακό βρέθηκε επίσης στην ατζέντα, με την ελληνική κυβέρνηση να επιδιώκει την επανεκκίνηση ουσιαστικών συνομιλιών και να δίνει έμφαση στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Για την εκλογή απαιτούνται εννέα ψήφοι στο Συμβούλιο Ασφαλείας και απουσία βέτο από τα μόνιμα μέλη, ενώ διαφαίνονται δυνατότητες συγκλίσεων γύρω από συγκεκριμένες υποψηφιότητες.
Ελευθερία ναυσιπλοΐας και Στενά του Ορμούζ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ειδικά στα Στενά του Ορμούζ, με την ανώτατη διπλωματική πηγή να επισημαίνει πως η ελευθερία εμπορίου και ναυσιπλοΐας αφορά ολόκληρη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Τυχόν διατάραξη των θαλάσσιων οδών μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ενεργειακή επάρκεια και τις τιμές διεθνώς.
Η Ελλάδα, λόγω της ισχυρής εμπορικής ναυτιλίας της, αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο θέμα, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αίτημα από τις ΗΠΑ για ελληνική συμμετοχή σε νέα αποστολή στην περιοχή. Παρόλα αυτά, η ελληνική πλευρά έχει δηλώσει θετική προδιάθεση για συνδρομή, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης ειρηνικών συνθηκών και συναίνεσης των ενδιαφερόμενων μερών, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια του ελληνικού προσωπικού.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
