Σημαντικό βήμα για την ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των Πρεσπών σηματοδοτεί η υπογραφή κοινής διακήρυξης από τους υπουργούς Πολιτισμού Ελλάδας, Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας. Η διακήρυξη αφορά την ένταξη της διασυνοριακής περιοχής στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και υπογράφηκε στην αίθουσα συνεδριακών τελετών του Δήμου Πρεσπών.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χαρακτήρισε τη μέρα "ιδιαίτερα σημαντική για τις Πρέσπες, τη Δυτική Μακεδονία και την Ελλάδα". Τόνισε πως η Ελλάδα έχει αναλάβει την ηγεσία της πρωτοβουλίας, επισημαίνοντας τα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της διασυνοριακής περιοχής τόσο σε επίπεδο φυσικού περιβάλλοντος και βιοποικιλότητας όσο και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η κ. Μενδώνη ανέφερε ότι οι Πρέσπες και στις τρεις χώρες αποτελούν ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα, με την πολιτιστική διαδρομή της περιοχής να εκτείνεται σε βάθος χιλιετιών. Η ιστορική συνέχεια και ο φυσικός πλούτος συνθέτουν ένα μοναδικό σύνολο, το οποίο η κοινή υποψηφιότητα επιδιώκει να αναδείξει διεθνώς.
Η υπουργός επεσήμανε πως η κοινή προσπάθεια ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ των λαών και δημιουργεί προϋποθέσεις για συνεργασία σε θέματα προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Υπογράμμισε επίσης ότι η ένταξη των Πρεσπών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO θα μπορούσε να ενισχύσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητα της περιοχής, προσθέτοντας υπεραξία αλλά και ευθύνη.
Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, Sedat Sulejmani, σημείωσε ότι οι Πρέσπες υπήρξαν πάντα μια ενιαία οντότητα, παρά τη διαίρεση των ακτών τους μεταξύ τριών χωρών. Επισήμανε πως η υποψηφιότητα στον Κατάλογο της UNESCO αποσκοπεί τόσο στη διεθνή αναγνώριση όσο και στη βιώσιμη διαχείριση προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων.
Ο υπουργός Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Δημοκρατίας της Αλβανίας, Blendi Gonxhja, αναφέρθηκε στις κοινές φιλοδοξίες για διαφύλαξη της κληρονομιάς των Πρεσπών και προώθηση του βιώσιμου τουρισμού. Επισήμανε τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με 2 εκατ. ευρώ για την εκπόνηση σχετικής μελέτης, καθώς και έργα αποκατάστασης και ανάδειξης πολιτιστικών μνημείων στην αλβανική πλευρά.
Κοινό ανακοινωθέν και προοπτικές συνεργασίας
Στο κοινό ανακοινωθέν τους, οι τρεις υπουργοί αναγνώρισαν τη μοναδικότητα της περιοχής των Πρεσπών ως φυσικού και πολιτιστικού τοπίου εξαιρετικής αξίας. Τόνισαν ότι η κοινή προσπάθεια για προστασία και αναγνώριση μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα εποικοδομητικής περιφερειακής συνεργασίας και να συμβάλει στην ανάδειξη της περιοχής ως πρότυπο διασυνοριακής συνεργασίας προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και των μελλοντικών γενεών.
Ο δήμαρχος Πρεσπών, που φιλοξένησε τη συνάντηση, εξέφρασε τη συγκίνησή του για την ομόθυμη στήριξη της πρωτοβουλίας. Τόνισε ότι "ο τόπος που θέλουμε να προστατεύσουμε δεν είναι σκηνικό ούτε μουσείο. Είναι το σπίτι ανθρώπων που ψαρεύουν, καλλιεργούν τα φασόλια και τα μήλα τους και κρατούν ζωντανά τα χωριά τους".
Ο επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα Σκόπια, Μιχάλης Ρόκας, δήλωσε ότι η ΕΕ θα χρηματοδοτήσει τις πρώτες μελέτες για την υποβολή της υποψηφιότητας, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός ενός έτους. Υπογράμμισε τη στήριξη της ΕΕ στις κοινές προσπάθειες των τριών χωρών για την προστασία και ανάδειξη του περιβαλλοντικού και πολιτιστικού πλούτου των Πρεσπών.
Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της UNESCO, διπλωμάτες, περιφερειακοί και τοπικοί παράγοντες, καθώς και υπηρεσιακά στελέχη των τριών χωρών. Παρούσες ήταν επίσης αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών, επιβεβαιώνοντας το διεθνές ενδιαφέρον για το εγχείρημα.
Μετά το πέρας της συνάντησης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο ομόλογός της από τη Βόρεια Μακεδονία, Sedat Sulejmani, προγραμματίζουν επίσκεψη στο Βυζαντινό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Κουρμπίνοβο. Εκεί ολοκληρώθηκαν εργασίες συντήρησης σπάνιων τοιχογραφιών του 12ου αιώνα από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Θεσσαλονίκης.