Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε επί της αρχής το σχέδιο νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης για τον Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, σύμφωνα με ανακοίνωση της επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής. Η σχετική διαδικασία ανέδειξε τη σημασία που αποδίδεται στη θεσμοθέτηση εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών στην ελληνική δικαιοσύνη.
Το νομοσχέδιο έλαβε τη στήριξη της ΝΔ, ενώ ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας το καταψήφισαν. ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση, ΣΥΡΙΖΑ και Νίκη επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην ολομέλεια.
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, υπογράμμισε κατά τη συζήτηση ότι οι φορείς που συμμετείχαν στην ακρόαση εξέφρασαν θετική στάση επί της αρχής του νομοσχεδίου. Ο ίδιος δεσμεύθηκε ότι οι προτάσεις βελτίωσης θα εξεταστούν και, εφόσον δεν αντίκεινται στη φιλοσοφία του νομοσχεδίου, θα ενσωματωθούν στο τελικό κείμενο κατά τη συζήτησή του στην Ολομέλεια.
Σημείωσε ότι ο εναλλακτικός τρόπος επίλυσης διαφορών δεν υποκαθιστά τη δικαιοσύνη ούτε τους δικαστές, αλλά λειτουργεί υποβοηθητικά στη δημιουργία κουλτούρας εξωδικαστικής και συναινετικής επίλυσης. Στόχος είναι οι διάδικοι να αντιληφθούν ότι οι διαφορές μπορούν να επιλύονται και εκτός δικαστηρίων, με ταχύτερο και οικονομικότερο τρόπο.
Ο κ. Μπούγας τόνισε ότι ο ρόλος του δικηγόρου αναβαθμίζεται, καθώς συμβάλλει στη συναινετική επίλυση των διαφορών. Υπογράμμισε ότι η εναλλακτική διαδικασία μπορεί να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του οικονομικά ασθενέστερου διαδίκου, περιορίζοντας την τακτική της διαιώνισης των δικαστικών διαμαχών από τους ισχυρότερους.
Απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης για έλλειψη διαβούλευσης, ο υφυπουργός επισήμανε ότι όλα τα σχόλια που αναρτήθηκαν στη Διαύγεια ελήφθησαν υπόψη, ενώ με την έναρξη της συζήτησης στην επιτροπή κατατέθηκαν 14 προσθήκες. Τόνισε ότι και οι νέες προτάσεις που θα προκύψουν από τη διαδικασία θα εξεταστούν για πιθανή ενσωμάτωση.
Σχετικά με τους χρόνους παραγραφής μεταξύ μεσολάβησης και διαμεσολάβησης, επεσήμανε ότι το άρθρο 17 παρ. 3 του νομοσχεδίου προβλέπει αναστολή παραγραφής και αποσβεστικών προθεσμιών, διασφαλίζοντας τα δικαιώματα των διαδίκων. Επιπλέον, εισάγεται πιο οικονομική διαδικασία πρόσκλησης σε διαμεσολάβηση, ακόμη και μέσω email.
Ο υφυπουργός ανέφερε ως σημαντική καινοτομία τη θέσπιση της εισαγωγικής συνεδρίας, όπου τα μέρη μπορούν από την πρώτη κιόλας συνεδρία να επιλύσουν συναινετικά τη διαφορά τους και να υπογράψουν Πρακτικό επίτευξης συμφωνίας με εκτελεστότητα. Καθιερώνεται επίσης ισοδυναμία διαμεσολάβησης και δικαστικής μεσολάβησης όταν υπάρχει συμφωνία των μερών.
Σε περίπτωση που η δικαστική απόφαση δεν διαφέρει από την κρίση της διαμεσολάβησης, προβλέπεται επιβολή διπλάσιων δικαστικών εξόδων, μέτρο που, σύμφωνα με τον υφυπουργό, είναι συνεπές με το ισχύον δικαστικό πλαίσιο.
Σχολική Διαμεσολάβηση και λοιπές διατάξεις
Για τη Σχολική Διαμεσολάβηση, ο κ. Μπούγας σημείωσε ότι εντάσσεται στη γενικότερη πρωτοβουλία της κυβέρνησης για καλλιέργεια κουλτούρας συνεννόησης από μικρή ηλικία. Η ρύθμιση διαμορφώθηκε με τη συμβολή του υπουργείου Παιδείας και προβλέπει μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων γενικών γραμματέων, καθώς και έκδοση σχετικής ΚΥΑ.
Αναφορικά με τις λοιπές διατάξεις, ο υφυπουργός τόνισε ότι με το νομοσχέδιο καλύπτονται κενές οργανικές θέσεις στη Δικαιοσύνη και ενισχύονται κρίσιμες υπηρεσίες του υπουργείου. Επίσης, για τα αδικήματα απάτης, αναβαθμίζεται το πλημμέλημα ανάλογα με την ευαλωτότητα των θυμάτων, ώστε να υπάρχει αποτρεπτικός χαρακτήρας στη νέα ποινική νομοθεσία.
Ένσταση απαρτίας και αντιπαραθέσεις στην επιτροπή
Κατά την έναρξη της τρίτης συνεδρίασης, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου υπέβαλε ένσταση έλλειψης απαρτίας, επικαλούμενη περιορισμένη φυσική παρουσία βουλευτών και συμμετοχή μέσω Webex με κλειστές οθόνες.
Ο προεδρεύων αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Παναγής Καππάτος, απάντησε ότι οι βουλευτές συμμετέχουν είτε με φυσική παρουσία είτε διαδικτυακά, και η σύνδεσή τους είναι ορατή στην πλατφόρμα. Κανείς, όπως ανέφερε, δεν λειτουργεί ως "παιδονόμος" στις συνεδριάσεις.
Η κυρία Κωνσταντοπούλου ζήτησε τοποθέτηση από την εισηγήτρια της μειοψηφίας και τους ειδικούς αγορητές, οι οποίοι δεν έλαβαν θέση επί της ένστασης.
Κατά τη συνεδρίαση, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας άσκησε οξεία κριτική στην κυβέρνηση και τον υπουργό Δικαιοσύνης Γ. Φλωρίδη για παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη και στην υπόθεση της δίκης των Τεμπών. Ο υφυπουργός Ιωάννης Μπούγας απάντησε σε υψηλούς τόνους.
Η β' ανάγνωση του νομοσχεδίου στην επιτροπή έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Τετάρτη.