Η χθεσινή παραίτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Αθήνα έμοιαζε με προδιαγεγραμμένη εξέλιξη.
Οι σοβαρές και αλλεπάλληλες καταγγελίες εναντίον της, λίγες εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, πυροδότησαν, την οργή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σήμανε τη λήξη της διπλωματικής της θητείας.
Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις δίχως την παραμικρή τοποθέτηση. «Ουδέν σχόλιον», απάντησαν διπλωματικές πηγές ερωτηθείσες για τις εξελίξεις στην αμερικανική πρεσβεία. Τόνιζαν, δε, ότι πρόκειται για «εσωτερικό θέμα» της αμερικανικής διοίκησης, για το οποίο αναμένουν να ενημερωθούν επισήμως.
Η νέα εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κέιτι Ζακαράια, δήλωσε χθες ότι έχει ζητηθεί η παραίτηση της πολιτικώς διορισθείσας Αμερικανίδας πρέσβεως,
«Ζητήσαμε από την πρέσβη Γκίλφοϊλ να υποβάλει την παραίτησή της. Υπήρξε πολύτιμο μέλος της ομάδας μας και της ευχόμαστε καλή επιτυχία», ήταν η σχετική αποστροφή. Η κυρία Γκίλφοϊλ «έκανε καλή δουλειά, αλλά δεν είμαστε ευχαριστημένοι με αυτά που διαβάζαμε, οπότε το λύσαμε», δήλωσε στη συνέχεια ο κ. Τραμπ.
Επιχείρησε, μάλιστα, να κρατήσει αποστάσεις από την ίδια, λέγοντας αφενός ότι δεν έχει μιλήσει μαζί της, αφετέρου ότι δεν ήταν ποτέ μέλος της οικογένειάς του, απλώς, όπως είπε, έβγαινε με τον γιο του πριν από πολύ καιρό.
Η μεταστροφή ήταν ραγδαία. Λιγότερο από μία εβδομάδα νωρίτερα, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα για τον Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, είχε χαρακτηρίσει την κυρία Γκίλφοϊλ «ισχυρή πρέσβη» και την είχε υποστηρίξει δημοσίως.
Τιμή και πίστη στον πρόεδρο
Η κυρία Γκίλφοϊλ, σε ανάρτηση στον προσωπικό της λογαριασμό στο Χ, χαρακτήρισε τη θητεία της στη χώρα μας «τη μεγαλύτερη τιμή» της ζωής της, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη της στους κ.κ. Τραμπ και Ρούμπιο.
Αναφερόμενη στις ενεργειακές συμφωνίες που υπογράφηκαν για τον Κάθετο Διάδρομο, δήλωσε «υπερήφανη για τον ρόλο που διαδραμάτισε η Πρεσβεία στην ενίσχυση της αμερικανικής ενεργειακής υπεροχής» στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι παραμένει απόλυτα δεσμευμένη στον πρόεδρο Τραμπ και στο κίνημα «Πρώτα η Αμερική».
Παράλληλα, χαρακτήρισε «ψευδείς» τις καταγγελίες εναντίον της, επισημαίνοντας ότι θα υπερασπιστεί το όνομά της.
Υπενθυμίζεται ότι η κυρία Γκίλφοϊλ έφτασε στην Αθήνα την 1η Νοεμβρίου 2025. Οι καταγγελίες εναντίον της, που έφεραν στο φως διεθνή μέσα ενημέρωσης με αιχμή τη Wall Street Journal, αφορούν:
- τη φερόμενη προειδοποίησή της προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, για τη δυνατότητα ανατροπής της ελληνικής κυβέρνησης,
- την αποδοχή αθέμιτων δώρων και υπηρεσιών από Έλληνες επιχειρηματίες,
- την ανάρμοστη συμπεριφορά της απέναντι στο προσωπικό της πρεσβείας,
- πιθανή σύγκρουση συμφερόντων σε ενεργειακές συμφωνίες στην Ελλάδα,
- και, τέλος, το ότι φέρεται να ζήτησε χρήματα από τον δωρητή του Τραμπ Έρικ Ντίτερς, με αντάλλαγμα πρόσβαση σε αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης.
Μέχρι τον ορισμό νέου πρέσβη, της αμερικανικής πρεσβείας θα ηγηθεί ο αναπληρωτής επικεφαλής (Deputy Chief of Mission), Τζος Χακ, διπλωμάτης καριέρας με γνώση της περιοχής.
Αναφορές από την Ουάσιγκτον φέρουν τον κ. Τραμπ να εξετάζει τον διορισμό και πάλι ενός προσώπου του στενού του περιβάλλοντος, ενώ τον κ. Ρούμπιο να προκρίνει τη λύση διπλωμάτη καριέρας. Υπάρχει δε και το ενδεχόμενο αναβάθμισης του κ. Χακ σε πρέσβη.
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Η υπόθεση Γκίλφοϊλ απασχόλησε τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ενώ ποικίλες ήταν οι αντιδράσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. «Καλά ξεκουμπίδια. Ήταν προσβολή από την αρχή», σχολίασε η Ντίνα Τάιτους, ελληνοαμερικανίδα βουλευτής των Δημοκρατικών από τη Νεβάδα και ένθερμη υποστηρίκτρια των ελληνικών θέσεων.
Σοβαρό ζήτημα για το επίπεδο της αμερικανικής εκπροσώπησης στην Ελλάδα έθεσε ο πρώην αξιωματικός πληροφοριών της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, Τζέικ Σωτηριάδης.
«Ο Τζορτζ Τσούνης ανέλαβε χωρίς καμία ουσιαστική εμπειρία στη διπλωματία ή στην εθνική ασφάλεια. Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δεν είχε καμία απολύτως διπλωματική εμπειρία και τώρα απομακρύνθηκε εν μέσω σοβαρών καταγγελιών για ανάρμοστη συμπεριφορά», υπογράμμισε.
«Η Ελλάδα», προσέθεσε, «είναι μια γεωπολιτικά κρίσιμη χώρα που αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις ασφαλείας. Τα αμερικανικά συμφέροντα, και οι σχέσεις ΗΠΑ–Ελλάδας, αξίζουν κάτι καλύτερο».
Πυρά από την αντιπολίτευση
Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για εξελίξεις που δημιουργούν σοβαρά ζητήματα και αφήνουν μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα, και ρώτησε αν το ΥΠΕΞ κάλεσε ποτέ την Αμερικανίδα πρέσβη να δώσει εξηγήσεις για τα καταγγελλόμενα περιστατικά.
Πρόκειται, κατά τη Χαριλάου Τρικούπη, για «δημοσιεύματα, τα οποία κατ' ουσίαν επιβεβαιώνουν ένα μοντέλο συναλλακτικής διπλωματίας, μακριά από την εξωτερική πολιτική αρχών που θα όφειλε να εφαρμόζει η χώρα μας».
«Σκοπεύει η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός να αναλάβει οποιαδήποτε πρωτοβουλία ή παράσταση προς τις ΗΠΑ ή θα αρκείται να παρακολουθεί τη χώρα να προσφέρεται ως “θέατρο” για οικονομικές και επιχειρηματικές μάχες συμφερόντων;» ανέφεραν από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
«Η χώρα θα πρέπει μεν να διατηρεί τις στρατηγικές της σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά με σαφείς κόκκινες γραμμές, όχι με όρους δεδομένου συμμάχου αλλά στη βάση του αμοιβαίου οφέλους, κάτι που δεν είδαμε π.χ. κατά την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο», ήταν το σχόλιο της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα.
Από τον ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξαν ότι ο κ. Τραμπ αποπέμπει την Αμερικανίδα πρέσβη, ενώ η κυβέρνηση οφείλει ακόμη εξηγήσεις για τη στάση της απέναντι στις σοβαρές καταγγελίες περί παρεμβάσεων της πρέσβεως. «Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με όρους δημοσίων σχέσεων ούτε μπορεί να υποτάσσεται σε ξένα και εγχώρια επιχειρηματικά συμφέροντα», πρόσθεταν από την Κουμουνδούρου.