Τη διακοπή της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση προς τη Λιβύη και την Τουρκία, λόγω παραβίασης ευρωπαϊκών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ζητά ο ευρωβουλευτής της ΝΔ και του ΕΛΚ και πρόεδρος της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ-Τουρκίας, Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης, μέσω ερώτησης που υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται με αφορμή την πρόσφατη έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης του «ψευδοτουρκολιβυκού μνημονίου», όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Ο κ. Κεφαλογιάννης επισημαίνει ότι «το ψευδό τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και παράνομο και δεν παράγει νόμιμα συμφέροντα», καθώς δεν συμμορφώνεται με τη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Δίκαιο αυτό αποτελεί ευρωπαϊκό κεκτημένο και η μη εφαρμογή του συνιστά σοβαρή παραβίαση των ευρωπαϊκών αρχών.
Στην ερώτηση του ευρωβουλευτή σημειώνεται ότι «το ψευτοτουρκολιβυκό μνημόνιο απεμπολεί το δικαίωμα των νησιών (Κύπρος, Δωδεκάνησα, Κρήτη κ.λπ.) σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ)», όπως ορίζεται στο Άρθρο 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι τα ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα αποτελούν και κυριαρχικά δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το κείμενο της ερώτησης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, μεταβάλλοντας τη μέχρι πρότινος στάση της.
Σε κοινή δήλωσή τους, η πρόεδρος της Κομισιόν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξέφρασαν τη λύπη τους για την εξέλιξη αυτή, επισημαίνοντας ότι η εν λόγω συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και «δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη». Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε τη θέση του χαρακτηρίζοντας το μνημόνιο ως «παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο».
Από την πλευρά της, η Τουρκία χαιρέτισε την έγκριση του μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι διασφαλίζει αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα.
Ο κ. Κεφαλογιάννης ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευκρινίσει σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί, πέραν των δηλώσεων, απέναντι στην Τουρκία και τη Λιβύη που, με τη συγκεκριμένη συμφωνία, παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου, τα οποία αποτελούν και ευρωπαϊκά κυριαρχικά δικαιώματα. Επιπλέον, ρωτά αν η Επιτροπή σκοπεύει να προχωρήσει σε διακοπή της χρηματοδότησης από τα ευρωπαϊκά ταμεία προς τα δύο αυτά κράτη.