Ένα νέο αποταμιευτικό και επενδυτικό εργαλείο για τη νέα γενιά θεσμοθετείται μέσω του νομοσχεδίου του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη, το οποίο αφορά τα μέτρα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) και αναμένεται να ψηφιστεί στη Βουλή τις επόμενες ημέρες. Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) προσφέρει για κάθε παιδί που ανοίγει λογαριασμό τη δυνατότητα το ελληνικό Δημόσιο να καταβάλλει ίσο ποσό με την οικογένεια, έως 1.200 ευρώ ετησίως.
Ενδεικτικά, αν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ μηνιαίως, το κράτος προσθέτει επίσης 100 ευρώ κάθε μήνα, με αποτέλεσμα στο τέλος του έτους να συγκεντρώνονται 2.400 ευρώ στον λογαριασμό του παιδιού, χωρίς να υπολογίζονται οι επενδυτικές αποδόσεις. Το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία, σύμφωνα με τις μεταβολές τιμών και εισοδημάτων.
Ο ΑΕΛΑ θα μπορεί να ανοίγεται από τις αρχές του 2027 από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού, ακόμη και πριν το παιδί συμπληρώσει τα δύο του χρόνια. Αρχικά, το μέτρο αφορά παιδιά που γεννήθηκαν από το 2025 και μετά.
Δικαιούχος είναι ανήλικος έως δύο ετών με ελληνική ή ευρωπαϊκή ιθαγένεια και φορολογική κατοικία στην Ελλάδα. Ο λογαριασμός μπορεί να ανοίγεται σε πάροχο όπως τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, ασφαλιστική ή άλλο χρηματοπιστωτικό φορέα. Καταθέσεις μπορούν να πραγματοποιούν γονείς, συγγενείς, νονοί ή ακόμη και επιχειρήσεις, με συνολικό όριο εισφορών 10.000 ευρώ ετησίως ανά παιδί.
Η κρατική συνεισφορά καταβάλλεται ισόποσα με τις ιδιωτικές εισφορές, έως 1.200 ευρώ ετησίως στην αρχική φάση, και πιστώνεται εντός 30 ημερών από κάθε ιδιωτική κατάθεση.
Επενδυτικές επιλογές και κεφαλαιακή προστασία
Το κεφάλαιο του λογαριασμού επενδύεται σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα, όπως αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Εξαιρούνται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία, παράγωγα προϊόντα, μόχλευση και δομημένα προϊόντα.
Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία χρηματαγοράς περιορίζονται στο 5% του χαρτοφυλακίου, ενώ ισχύουν σαφείς κανόνες διασποράς. Ο γονέας ή ο νόμιμος εκπρόσωπος επιλέγει ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά μοντέλα: συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό και δυναμικό, με διαφορετικούς συνδυασμούς σταθερού εισοδήματος και μετοχών.
Σε περίπτωση που δεν γίνει επιλογή, τα κεφάλαια τοποθετούνται στο αναπτυξιακό μοντέλο με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών και τρία χρόνια πριν την ενηλικίωση μεταβαίνουν αυτόματα στο ισορροπημένο προφίλ, εκτός αν δηλωθεί διαφορετικά.
Η κεφαλαιακή προστασία καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές έως το ετήσιο όριο της κρατικής αντιστοίχισης και την κρατική συνεισφορά. Στην ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων αυτών δεν πρέπει να υπολείπεται του ονομαστικού ποσού. Για επιπλέον εισφορές, μπορεί να επιλεγεί πρόσθετη προστασία με ξεχωριστή χρέωση.
Κόστος, διαφάνεια και φορολογικά κίνητρα
Το συνολικό ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επιλογής δεν θα υπερβαίνει το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού, ενώ το κόστος της κεφαλαιακής προστασίας θα τιμολογείται χωριστά. Το υπουργείο θα δημοσιεύει ετήσιο συγκριτικό πίνακα κόστους, τον οποίο πρέπει να γνωρίζει ο γονέας πριν τη σύμβαση.
Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως και η κρατική συνεισφορά δεν θεωρούνται εισόδημα του ανηλίκου και εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών. Τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες απαλλάσσονται από φόρο εισοδήματος, όμως δεν υπάρχει απαλλαγή από τον έλεγχο προέλευσης των χρημάτων.
Αναλήψεις και δικαιώματα μετά τα 18
Τα κεφάλαια δεν μπορούν να αναληφθούν πριν τα 18 έτη, εκτός ειδικών περιπτώσεων, όπως θάνατος γονέα ή σοβαρή ασθένεια του παιδιού. Πριν την ενηλικίωση, δεν επιτρέπεται ενεχυρίαση ή κατάσχεση των δικαιωμάτων, ενώ ο λογαριασμός δεν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία του γονέα ή κηδεμόνα.
Σε περίπτωση παράνομης ανάληψης, επιστρέφεται στο Δημόσιο το σύνολο της κρατικής συνεισφοράς και των αποδόσεών της. Μετά τα 18, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου, που μπορεί να κάνει ολική ή μερική ανάληψη ή να μεταφέρει τα κεφάλαια σε άλλους επενδυτικούς ή καταθετικούς λογαριασμούς χωρίς φορολογική επιβάρυνση.
Επιλογές διαχείρισης και παύση καταβολών
Εκτός από τα έτοιμα επενδυτικά μοντέλα, υπάρχει δυνατότητα αυτοδιαχείρισης για γονείς με επενδυτική γνώση, υπό την προϋπόθεση ότι οι άμεσες μετοχές και ομόλογα δεν ξεπερνούν το 30% του χαρτοφυλακίου. Ο πάροχος ελέγχει κάθε εντολή για τη συμμόρφωση με τους κανόνες.
Σε περίπτωση διακοπής εισφορών, το υπάρχον κεφάλαιο παραμένει επενδυμένο, οι αποδόσεις συνεχίζουν να πιστώνονται και η κρατική συνεισφορά επανεκκινεί με την επόμενη ιδιωτική εισφορά.
Αύξηση κρατικής συνεισφοράς
Η κρατική συνεισφορά ξεκινά από έως 1.200 ευρώ ετησίως και αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, φτάνοντας τα 1.320 ευρώ μετά την πρώτη πενταετία, 1.452 ευρώ μετά τη δεύτερη και 1.597,20 ευρώ μετά την τρίτη πενταετία. Η οικογένεια μπορεί να καταθέτει οποιοδήποτε ποσό έως το μέγιστο όριο, με το Δημόσιο να αντιστοιχίζει έως το εκάστοτε όριο.
Για παράδειγμα, με 1.200 ευρώ ετήσια κατάθεση, το κράτος προσθέτει 1.200 ευρώ και το κεφάλαιο ανέρχεται σε 2.400 ευρώ. Αν το όριο αυξηθεί σε 1.320 ευρώ, το ετήσιο κεφάλαιο γίνεται 2.640 ευρώ. Σε μικρότερες εισφορές, το κράτος προσθέτει ισόποσα μέχρι το μέγιστο όριο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
