Νέα δεδομένα διαμορφώνει για την εκπαίδευση δημοσιογράφων το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφηκε μεταξύ του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, του ΓΕΕΘΑ, της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, της ΕΣΗΕΑ, της ΕΣΠΗΤ, του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Σύμφωνα με ανακοίνωση των εμπλεκόμενων φορέων, κανένας δημοσιογράφος δεν θα μεταβαίνει πλέον σε εμπόλεμη ή επικίνδυνη ζώνη χωρίς προηγούμενη πιστοποιημένη εκπαίδευση. Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται άμεσα με τη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των δημοσιογράφων του δημόσιου τομέα, που υπεγράφη τον Αύγουστο και θέτει την εκπαίδευση ως προϋπόθεση για κάθε αποστολή υψηλού κινδύνου.
Το μνημόνιο υπέγραψαν ανώτατα στελέχη των συναρμόδιων οργανισμών και ενώσεων, ενώ παρών ήταν και ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Στόχος του μνημονίου είναι η δημιουργία οργανωμένου προγράμματος εξειδικευμένης εκπαίδευσης, πρακτικής προετοιμασίας, αξιολόγησης και πιστοποίησης. Το πρόγραμμα καλύπτει κρίσιμους τομείς όπως αναγνώριση και εκτίμηση κινδύνων, ασφαλή μετακίνηση, διαχείριση κρίσιμων περιστατικών, πρώτες βοήθειες, αντιμετώπιση τραυματισμών και ασκήσεις προσομοίωσης. Αξιοποιείται η τεχνογνωσία του Διεθνούς Κέντρου Προστασίας και Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων (ICSJ), σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Ο πρώτος κύκλος εκπαίδευσης θα αφορά 25 δημοσιογράφους δημόσιων μέσων ενημέρωσης και θα περιλαμβάνει τετραήμερη εκπαίδευση σε εγκαταστάσεις των Ενόπλων Δυνάμεων, με τη συνδρομή εξειδικευμένων εκπαιδευτών. Προβλέπεται δεύτερος κύκλος για δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία που καλύπτουν φυσικές καταστροφές και ανθρωπιστικές κρίσεις, με έμφαση στην ασφάλεια και στα πρωτόκολλα συνεργασίας με υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας.
Αναλυτικά οι αλλαγές στη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας
Η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των δημοσιογράφων του δημόσιου τομέα ισχύει από 1/1/2026 έως 31/12/2027 και αντικαθιστά τη σύμβαση της 23ης Μαΐου 2024. Επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής καλύπτοντας πλέον όλους τους δημοσιογράφους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα, βάσει του άρθρου 14 του ν. 4270/2014.
Κεντρικό σημείο των αλλαγών αποτελεί η ασφάλεια στις δημοσιογραφικές αποστολές. Πλέον, η ολοκλήρωση πιστοποιημένης εκπαίδευσης είναι προϋπόθεση για αποστολές σε εμπόλεμες ή επικίνδυνες ζώνες. Το κόστος καλύπτεται από τα Μέσα, χορηγείται ειδική άδεια μετ' αποδοχών και εκδίδεται διεθνώς αναγνωρισμένο πιστοποιητικό. Οι προβλέψεις του σχετικού άρθρου ορίζονται ως ελάχιστα πρότυπα προστασίας, ενώ στους δικαιούχους αποζημίωσης προστίθενται και τα προστατευόμενα ενήλικα μέλη.
Η νέα σύμβαση ρυθμίζει τη χρήση δημοσιογραφικού έργου από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, απαιτώντας συναίνεση του δημοσιογράφου για κάθε σχετική χρήση. Οι εργοδότες υποχρεούνται να υιοθετήσουν τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΠΟΕΣΥ για την τεχνητή νοημοσύνη.
Ενισχυμένος είναι ο μηχανισμός καταγγελιών για ζητήματα ισότητας, συμπερίληψης και παρενόχλησης, με εγγυήσεις εμπιστευτικότητας και προστασίας καταγγελλόντων. Η σύνθεση της αρμόδιας Επιτροπής αλλάζει, με συμμετοχή εξωτερικών εμπειρογνωμόνων και νέα υποχρεωτική εκπαίδευση των μελών της. Εισάγεται ετήσια έκθεση παρακολούθησης προς διοίκηση, ενώσεις και ΓΓΕΕ.
Παράλληλα, εισάγεται δωρεάν και εμπιστευτική ψυχολογική υποστήριξη με εξειδίκευση στο τραύμα, τόσο για τους δημοσιογράφους όσο και για τις οικογένειές τους σε περιπτώσεις απώλειας ή τραυματισμού. Ενισχύονται οι προβλέψεις για την εκπροσώπηση των γυναικών, με δημιουργία βάσης δεδομένων εμπειρογνωμόνων και οδηγίες μη σεξιστικής γλώσσας.
Σημαντικές είναι οι αλλαγές και στην οργάνωση της εργασίας και στα συνδικαλιστικά δικαιώματα, με νέες ρυθμίσεις για τις συνδικαλιστικές άδειες και τους όρους ανάθεσης ενημερωτικού έργου. Στις μη μισθολογικές παροχές καταγράφονται αυξήσεις σε τροφεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς, δώρα εορτών, ηλεκτρονικό εξοπλισμό, κατασκηνώσεις και δραστηριότητες, ενώ προστίθενται νέες παροχές όπως επίδομα γέννησης ή υιοθεσίας τέκνου, ενίσχυση για σχολικά είδη και εισαγωγή σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Σε δήλωσή του, ο Παύλος Μαρινάκης επισήμανε ότι «η στήριξη των δημοσιογράφων και η ενίσχυση της ασφάλειας και των εργασιακών τους δικαιωμάτων αποτελούν σταθερή προτεραιότητα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Με την Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, που υπογράφηκε τον Αύγουστο, ικανοποιήσαμε πάγια αιτήματα των δημοσιογραφικών ενώσεων, ενώ με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας για την εξειδικευμένη εκπαίδευση δημοσιογράφων σε εμπόλεμες ζώνες κάνουμε ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για την προστασία τους κατά την άσκηση του λειτουργήματός τους. Μέσα από συνεχή διάλογο με τις ενώσεις, τα τελευταία τρία χρόνια προχωρούμε σε σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις. Γιατί η ελευθερία του Τύπου δεν διασφαλίζεται με λόγια, αλλά με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που στηρίζουν έμπρακτα τους ανθρώπους της ενημέρωσης».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
