Η νέα παγκόσμια έρευνα της ΕΥ, Tax Risk and Controversy Survey, καταγράφει τη στροφή των επικεφαλής φορολογικών διευθύνσεων πολυεθνικών επιχειρήσεων προς την τεχνητή νοημοσύνη γενικής χρήσης (GenAI), καθώς επανεξετάζουν τα μοντέλα φορολογικής διακυβέρνησης. Με το 90% των συμμετεχόντων να προβλέπουν αύξηση διαφορών με τις φορολογικές αρχές τα επόμενα χρόνια, οι εταιρείες αναζητούν τεχνολογικά ώριμες και καινοτόμες λύσεις για να προετοιμαστούν εγκαίρως, περιορίζοντας μελλοντικό λειτουργικό και οικονομικό κόστος.
Η έρευνα, που βασίζεται στις απόψεις σχεδόν 2.000 ανώτερων στελεχών του φορολογικού κλάδου διεθνώς, αναδεικνύει τις προκλήσεις που προκύπτουν από τις παγκόσμιες φορολογικές μεταρρυθμίσεις, τις αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας, τις νέες τεχνολογίες και το ταχύτατα μεταβαλλόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η GenAI ενσωματώνεται με ταχείς ρυθμούς στη διαχείριση φορολογικών κινδύνων. Το 87% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την αποδοτικότητα και την ακρίβεια τόσο στους φορολογικούς ελέγχους όσο και στην επίλυση διαφορών με τις αρχές. Ωστόσο, οι πιέσεις αυξάνονται, τόσο ως προς τον όγκο των υποθέσεων όσο και ως προς τον χρόνο οριστικής διευθέτησής τους.
Περίπου το 70% των επικεφαλής δηλώνουν ότι έχουν ήδη υλοποιήσει ή βρίσκονται στη διαδικασία ενσωμάτωσης τουλάχιστον ενός εργαλείου GenAI για τη διαχείριση διαφορών. Όσοι αξιοποιούν τέτοιες λύσεις εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης: το 46% δηλώνουν «πολύ ικανοποιημένοι», έναντι 31% όσων δεν χρησιμοποιούν τεχνολογία AI.
Παρά τις δυνατότητες της τεχνολογίας, οι ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση διαφορών με τις φορολογικές αρχές παραμένουν έντονες. Το 92% των στελεχών αναμένουν αύξηση διαφορών που σχετίζονται με τον δεύτερο πυλώνα του πλαισίου BEPS (Pillar Two), ενώ το 91% εκφράζουν ανησυχία για εκκρεμότητες του πρώτου πυλώνα (Pillar One - Amount).
Επιπλέον, το 90% προβλέπουν περισσότερες διαφωνίες σε θέματα ενδοομιλικών συναλλαγών και διαφάνειας, όπως η δημόσια δήλωση ανά χώρα (public country-by-country reporting). Οι φόροι ψηφιακών υπηρεσιών αποτελούν επίσης βασικό πεδίο μελλοντικού κινδύνου, με μόλις το 49% να αισθάνονται «πολύ καλά προετοιμασμένοι» για την αναμενόμενη αύξηση διαφορών στον τομέα αυτό.
Η σημασία της φορολογικής διακυβέρνησης
Καθώς οι φορολογικοί κίνδυνοι εντείνονται, η ισχυρή διακυβέρνηση καθίσταται κρίσιμος πυλώνας για την αποτελεσματική διαχείριση διαφορών με τις αρχές. Αν και το 91% των συμμετεχόντων σκοπεύουν να ενισχύσουν την εστίασή τους στη διεθνή φορολογική διακυβέρνηση, μόνο το 31% δηλώνουν «πολύ ικανοποιημένοι» από τις τρέχουσες πρακτικές τους. Η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ πρόθεσης και εφαρμογής θεωρείται καθοριστική.
Τα πιο ώριμα φορολογικά τμήματα επενδύουν σε σαφείς δομές ηγεσίας, στην κεντρικοποίηση της εποπτείας διεθνών διαφορών και στη βελτίωση της διακυβέρνησης δεδομένων, διασφαλίζοντας συνέπεια, διαφάνεια και έλεγχο.
Το σχόλιο της ΕΥ Ελλάδος
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Σπύρος Καμινάρης, Εταίρος και Επικεφαλής Φορολογικών Υπηρεσιών της ΕΥ Ελλάδος, σημείωσε: «Σε διεθνές επίπεδο, το φορολογικό περιβάλλον γίνεται πιο ενοποιημένο, αλλά και πιο απαιτητικό. Οι φορολογικές αρχές κινούνται με μεγαλύτερο συντονισμό, αξιοποιούν περισσότερα δεδομένα και έξυπνες τεχνολογίες, και περιμένουν ταχύτερη, πιο τεκμηριωμένη ανταπόκριση από τις επιχειρήσεις στα αιτήματά τους.
Βλέπουμε, επίσης, ότι οι φορολογικές διαφορές δεν αυξάνονται απλώς σε αριθμό, αλλά αλλάζουν και χαρακτήρα. Αυτό μεταβάλλει τη φύση της φορολογικής συμμόρφωσης, με τις επιχειρήσεις να διαχειρίζονται περισσότερα αιτήματα, πιο σύνθετα δεδομένα και αυστηρότερα χρονοδιαγράμματα, συχνά με περιορισμένους πόρους.
Σε αυτό το περιβάλλον, η τεχνολογία, και ειδικά η τεχνητή νοημοσύνη, λειτουργούν ως καταλύτης για μια πιο ώριμη σχέση με τη φορολογική διοίκηση, προσφέροντας ακρίβεια, διαφάνεια και καλύτερη διαχείριση των φορολογικών κινδύνων».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
