Μεγαλωμένη στη Φλώρινα, η Ηλιάνα Παλιάρη συνδυάζει δύο φαινομενικά αντίθετους κόσμους: τη λογική των μαθηματικών και τη δημιουργική έκφραση της τέχνης. Σήμερα, αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στη ζωγραφική, περιγράφοντας τη διαδικασία ως «ένα συνεχές τάνγκο μεταξύ ανθρώπου και μηχανής», όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
«Για εμένα, η ΤΝ είναι συνεργάτης. Δεν έρχεται να αντικαταστήσει, αλλά να ενισχύσει», εξηγεί η 33χρονη επιστήμονας δεδομένων και καλλιτέχνιδα. Η σχέση της με τους αλγόριθμους ξεκίνησε από μια ερευνητική εργασία πρόβλεψης τιμών μετοχών στο χρηματιστήριο, όπου, όπως σημειώνει, «ένιωσα ότι βρήκα κάτι που με εκφράζει απόλυτα». Θεωρεί ότι η τεχνολογία ανοίγει νέους δρόμους και πως «βρισκόμαστε στην αρχή μιας μετάβασης που θα επαναπροσδιορίσει το τι θεωρούμε τέχνη».
Η δουλειά της έφτασε μέχρι την Art Expo New York, το μεγαλύτερο εμπορικό γεγονός τέχνης παγκοσμίως. Προηγουμένως είχε εργαστεί στη Silicon Valley στην εταιρεία «Kraken», όπου μέσω καινοτόμων λύσεων δεδομένων έλυσε ένα πρόβλημα δεκαετίας. Παράλληλα, στη βρετανική «Form3» διηύθυνε έργα που απέφεραν εξοικονόμηση άνω των 100.000 δολαρίων και συνεργάστηκε με το ΜΙΤ.
Από τη Φλώρινα στη Silicon Valley
«Γεννήθηκα στη Φλώρινα το 1993 και μεγάλωσα εκεί», λέει η Ηλιάνα, αποδίδοντας στην ιδιαίτερη πατρίδα της την εσωτερικότητα που χαρακτηρίζει το έργο της. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συνέχισε με μεταπτυχιακό στα πληροφοριακά συστήματα στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Το 2021 μετακόμισε στη Silicon Valley, όπου, ως Data Analyst στην Kraken, συνέβαλε στην επίλυση ενός μαθηματικού προβλήματος που παρέμενε ανοιχτό για περίπου δέκα χρόνια. Η συνεργασία της με το ΜΙΤ, μέσω της Accenture, αφορούσε τη βελτιστοποίηση ενός uplift αλγορίθμου, σε ένα έργο που, όπως περιγράφει, «συνδύαζε διαφορετικές κουλτούρες και οπτικές».
Η ΤΝ ως εργαλείο καλλιτεχνικής έκφρασης
Η Ηλιάνα ζωγραφίζει «ό,τι νιώθει», μετατρέποντας την επιστήμη σε τέχνη. «Αξιοποιώ κάτι τόσο δομημένο και το μεταφράζω σε συναίσθημα», σημειώνει. Η ΤΝ ενσωματώνεται σε κάθε στάδιο της δημιουργικής διαδικασίας, από τη σύλληψη της ιδέας με prompts έως την τελική εκτέλεση με generative μοντέλα. Οι εικόνες περνούν από επεξεργασία σε εργαλεία όπως το Adobe Photoshop ή το Figma, ενώ η ίδια έχει αναπτύξει δικά της εργαλεία upscaling για εκτυπώσεις μεγάλης ανάλυσης. «Δεν πατάω απλώς ένα κουμπί, αλλά χτίζω την υποδομή για να πάρει μορφή το όραμά μου», υπογραμμίζει.
Η δημιουργικότητα στην εποχή της ΤΝ
Παρότι η ΤΝ προσφέρει ευκολίες, η Ηλιάνα δεν φοβάται για τη δημιουργικότητα του ανθρώπου. «Η ΤΝ λειτουργεί ως καθρέφτης της ανθρώπινης γνώσης, αλλά ο καλλιτέχνης δίνει την κατεύθυνση και την πρόθεση», αναφέρει, θεωρώντας ότι η τεχνολογία μπορεί να επεκτείνει τη φαντασία. Η συμμετοχή της στη δημιουργία κάθε έργου περιλαμβάνει έως και επτά στάδια χειροκίνητης επεξεργασίας.
Πιστεύει ότι στο μέλλον θα προκύψουν εντελώς νέες μορφές τέχνης μέσα από τη συνεργασία ανθρώπου και μηχανής. «Η τέχνη γίνεται πιο διαδραστική, πιο ζωντανή, πιο προσαρμοστική... Θα δούμε μορφές τέχνης που σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε».
Από την Art Expo New York στα νέα σχέδια
Η συμμετοχή της στην Art Expo New York με τον πίνακα «Eclipsed Reverie Beneath a Sol Efímero» αποτέλεσε σημείο καμπής. «Έπειτα από αυτή την επιλογή πίστεψα περισσότερο στην καλλιτεχνική μου δύναμη», τονίζει, προσθέτοντας πως θέλει να εμπνεύσει και άλλους καλλιτέχνες να τολμήσουν. Όσον αφορά τα πνευματικά δικαιώματα, επισημαίνει: «Χρειάζεται μια ισορροπία: να προστατεύονται οι δημιουργοί, χωρίς να σταματά η εξέλιξη».
Για το μέλλον, εργάζεται πάνω σε ένα καινοτόμο προϊόν ΤΝ που στοχεύει στη βοήθεια ατόμων με διάσπαση προσοχής. «Συνδυάζει επιστήμη, τέχνη και ανθρώπινη προσέγγιση. Θέλω να δημιουργώ πράγματα ουσιαστικά και να γίνει αυτή η προσπάθεια μια εφαρμοσμένη μεθοδολογία», καταλήγει η Ηλιάνα Παλιάρη.