Τα ήδη σημαντικά κέρδη που έχουν καταγράψει από την αρχή του έτους βλέπουν να χάνουν οι διεθνείς αγορές καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντ. Τράμπ έχει φροντίσει να ανεβάσει την ένταση για την Γροιλανδία, επαναφέροντας τις απειλές για νέους δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Οι ευρωπαϊκές αγορές υποχωρούν, μετά το χθεσινό κλείσιμο του Stoxx 600 που κατέγραψε τη χειρότερη μέρα του τελευταίου διμήνου, ενώ και ο S&P 500 χάνει τα κέρδη από την αρχή του 2026, υπενθυμίζοντας το «καμπανάκι» της BofA για την ευάλωτη θέση της αγοράς που έχει αποκτήσει υπερβολική έκθεση στο ρίσκο.
Την ίδια στιγμή στο ΧΑ, οι τραπεζικές μετοχές που έχουν καταγράψει το μεγαλύτερο ράλι από τις αρχές του χρόνου βρίσκονται στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων, ενώ μόνο η μετοχή του ΟΠΑΠ σημειώνει άνοδο.
Ο Γενικός Δείκτης δέχεται ισχυρές πιέσεις με αποτέλεσμα να υποχωρεί αυτή την ώρα στις 2.221,37 μονάδες σημειώνοντας πτώση 1,55%, με την αξία των συναλλαγών να ανέρχεται στα 145,6 εκατ. ευρώ.
Χαρακτηριστικά ο τραπεζικός δείκτης πραγματοποιεί «βουτιά» που ξεπερνάει το 3%, ενώ ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημειώνει πτώση σε ποσοστό 1,63%, και ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης υποχωρεί σε ποσοστό 1,50%. Ανοδικά κινούνται 14 μετοχές, 103 πτωτικά και 5 παραμένουν σταθερές.
Οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων εκτοξεύθηκαν μετά την κατάρρευση των ιαπωνικών ομολόγων, ανεβάζοντας την απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου κατά εννέα μονάδες βάσης στο 4,93%. Οι επενδυτές αντέδρασαν αρνητικά στην προεκλογική δέσμευση της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Sanae Takaichi, για μείωση των φόρων στα τρόφιμα, ωθώντας την απόδοση του 40ετούς ιαπωνικού ομολόγου σε νέο ιστορικό υψηλό.
Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, οι επενδυτές στρέφονται σε ασφαλή καταφύγια, με τον χρυσό και το ασήμι να καταγράφουν ιστορικά υψηλά. Ταυτόχρονα, το δολάριο υποχωρεί ενώ το ελβετικό φράγκο ενισχύεται.
Στη Wall Street, τα futures του Dow Jones υποχωρούν κατά 1,24%, ενώ του S&P500 σημειώνουν πτώση 1,39% και του Nasdaq 100 βυθίζονται κατά 1,7%.
Στις 15:00 ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 σημειώνει πτώση 1,06% στις 600 μονάδες, και ο έτερος πανευρωπαϊκός δείκτης Eurostoxx 50 υποχωρεί κατά 1,05% στις 5.864 μονάδες.
Στις επί μέρους ευρωπαϊκές αγορές, ο DAX στη Φρανκφούρτη καταγράφει απώλειες 1,21% στις 24.657 μονάδες, ενώ ο CAC 40 στο Παρίσι υποχωρεί κατά 0,91% στις 8.037 μονάδες. Πτώση 0,90% για τον FTSE 100 στο Λονδίνο στις 10.103 μονάδες.
Στον ευρωπαϊκό Νότο, ο ΙΒΕΧ στη Μαδρίτη σημειώνει πτώση 1,39% στις 17.421 μονάδες, ενώ ο ΜΙΒ στο Μιλάνο υποχωρεί κατά 1,31% στις 44.612 μονάδες.
Τα νέα επεισόδια της σύγκρουσης Τραμπ-ΕΕ
Η επιθετική ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία και οι απειλές για νέους δασμούς, αυτή τη φορά στη γαλλική σαμπάνια, ενίσχυσαν τους φόβους για εμπορική σύγκρουση. Παράλληλα, η απότομη άνοδος των αποδόσεων στα ιαπωνικά ομόλογα, μετά τις προεκλογικές εξαγγελίες για φοροελαφρύνσεις, προκάλεσε αλυσιδωτές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές χρέους, οδηγώντας και τις αμερικανικές μακροπρόθεσμες αποδόσεις υψηλότερα.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επιχείρησε να κατευνάσει τις ανησυχίες που έχουν προκύψει από τη διαμάχη μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης σχετικά με τις προθέσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία. Μιλώντας στο Νταβός, υποστήριξε ότι οι αντιδράσεις είναι υπερβολικές και παρομοίασε την τρέχουσα ένταση με τον πανικό που είχε προκληθεί πέρυσι μετά τις ανακοινώσεις για γενικευμένους δασμούς, οι οποίοι τελικά δεν οδήγησαν σε ακραίες εξελίξεις.
Παράλληλα, τόσο ο Μπέσεντ όσο και ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, επιχείρησαν να καθησυχάσουν τους συμμάχους επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και στη διατλαντική συνεργασία. Ο Τζόνσον τόνισε τη σημασία της ενότητας απέναντι στις απειλές από Κίνα και Ρωσία, ιδιαίτερα στην Αρκτική, υπογραμμίζοντας ότι οι διαφωνίες μεταξύ συμμάχων δεν αναιρούν την κοινή ανάγκη για συλλογική ασφάλεια.
Οι επόμενες ημέρες αναμένονται κρίσιμες, με πιθανή παρέμβαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ στην εμπορική πολιτική Τραμπ, καθώς αναμένεται να αποφανθεί σχετικά με τη νομιμότητα μεγάλου μέρους της εμπορικής πολιτικής του Αμερικανού προέδρου. Παράλληλα αναμένεται και η ομιλία του Ντ. Τραμπ στο Νταβός με τα μάτια των επενδυτών να είναι στραμμένα σε αυτά που πρόκειται να αναφέρει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει εκ νέου την αντιπαράθεσή του με τους Ευρωπαίους συμμάχους, εξαπολύοντας δημόσιες επιθέσεις και απειλές επιβολής δασμών, βάζοντας στο στόχαστρο τη Γαλλία, και τη Βρετανία, καθώς βλέπει η Ευρώπη να «γυρίζει την πλάτη» στα σχέδια του για το «Συμβούλιο Ειρήνης».
Ο Τραμπ επιθυμεί να υπογραφεί πλήρως το καταστατικό και το πλαίσιο αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου Ειρήνης στο Νταβός την Πέμπτη. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Ολλανδία και η Γερμανία αναμένεται επίσης να απορρίψουν την πρόσκληση συμμετοχής στο Συμβουλίο που ο Τραμπ θέλει να είναι πρόεδρος.
Με σκληρή ρητορική, απείλησε με δασμό 200% στα γαλλικά κρασιά και σαμπάνιες, σε αντίδραση στην άρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ενώ συνέχισε να δημοσιεύει προσωπικά μηνύματα με Ευρωπαίους ηγέτες, στοχεύοντας να αυξήσει την πολιτική πίεση.
Ο Τραμπ στράφηκε και εναντίον της Βρετανίας επικρίνοντας τα σχέδια του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ να επιστρέψει την κυριαρχία του Ντιέγκο Γκαρσία — ενός νησιού που φιλοξενεί κρίσιμη στρατιωτική βάση — στο Μαυρίκιο, ανατρέποντας την προηγούμενη στήριξή του στην πρόταση.
«Σοκαριστικά, ο “λαμπρός” μας σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, το Ηνωμένο Βασίλειο, σχεδιάζει αυτή τη στιγμή να χαρίσει το νησί», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Κίνα και η Ρωσία έχουν παρατηρήσει αυτή την πράξη απόλυτης αδυναμίας».
Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ένωση κατηγορεί τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι οι οικονομικές πιέσεις και οι απειλές δασμών συνιστούν σοβαρό πολιτικό και οικονομικό λάθος, το οποίο παραβιάζει την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ που επιτεύχθηκε το καλοκαίρι του 2024.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι μια συμφωνία πρέπει να γίνεται σεβαστή και προειδοποίησε πως η αντίδραση της Ένωσης θα είναι ενιαία, αποφασιστική και αναλογική.
Οι «σκληρές απαντήσεις» που σχεδιάζει η ΕΕ
Οι ηγέτες της ΕΕ ετοιμάζονται για έκτακτη σύνοδο με στόχο την εξέταση πιθανών αντιποίνων, ενώ παράλληλα επιδιώκουν διπλωματική λύση. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι η Ένωση των 27 κρατών-μελών είναι ενωμένη στη στήριξη της Δανίας και της Γροιλανδίας και έτοιμη «να υπερασπιστεί τον εαυτό της απέναντι σε κάθε μορφή εξαναγκασμού».
Παράλληλα, η ΕΕ ενισχύει τη στήριξή της προς τη Γροιλανδία μέσω επενδύσεων και στρατηγικών πρωτοβουλιών για την ασφάλεια στην Αρκτική. Οι νέες εντάσεις υπογραμμίζουν τη βαθιά επιδείνωση των διατλαντικών σχέσεων και την αυξανόμενη πιθανότητα εμπορικής και γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η επαναφορά δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, καθώς και η ενεργοποίηση του μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού, που επιτρέπει στην ΕΕ να περιορίσει επενδύσεις, πρόσβαση στην αγορά ή συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών σε δημόσιους διαγωνισμούς.
Η εμπορική συμφωνία, αν και είχε επικριθεί ως ευνοϊκή για τις ΗΠΑ, είχε σχεδιαστεί για να αποτρέψει έναν ευρύτερο εμπορικό πόλεμο. Υπενθυμίζουμε ότι προέβλεπε δασμό 15% από τις ΗΠΑ στα περισσότερα προϊόντα της ΕΕ, με αντάλλαγμα τη δέσμευση της Ένωσης να καταργήσει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και σε ορισμένα αγροτικά αγαθά.
Επίσης, οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν επίσης τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα και μετοχές, ορισμένα από τα οποία βρίσκονται σε δημόσια επενδυτικά ταμεία, και οι πωλήσεις, που θα μπορούσαν να γίνουν ως απάντηση στις απειλές Τραμπ θα εκτόξευαν το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ.
Κάτι που θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στις αμερικανικές μετοχές, δεδομένης της εξάρτησης των ΗΠΑ από το ξένο κεφάλαιο.
Ωστόσο, οι περισσότεροι στρατηγικοί αναλυτές των αγορών θεωρούν ότι η πιθανότητα οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να φτάσουν σε τέτοιο σημείο είναι μικρή, δεδομένης της γενικότερης απροθυμίας τους να αντιπαρατεθούν με τον Τραμπ μετά την επιστροφή του στην εξουσία πριν από έναν χρόνο.
Επιπλέον, η «εργαλειοποίηση» των ευρωπαϊκών επενδύσεων σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία θα αποτελούσε σοβαρή κλιμάκωση, μετατρέποντας έναν υποβόσκοντα εμπορικό πόλεμο — τον οποίο οι επενδυτές σε μεγάλο βαθμό αγνόησαν πέρυσι — σε χρηματοοικονομική σύγκρουση που θα επηρέαζε άμεσα τις κεφαλαιαγορές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
