Η νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επαναφέρει το γεωπολιτικό ρίσκο στο επίκεντρο της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, ανατρέποντας μέσα σε λίγες ημέρες τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση των τιμών και άφθονη προσφορά.
Η άνοδος του Brent από τα περίπου 70 δολάρια στις αρχές Ιουλίου σε επίπεδα κοντά στα 88 δολάρια το βαρέλι αποτυπώνει την απότομη μεταστροφή του κλίματος.
Μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, οι τιμές του πετρελαίου έχουν ενισχυθεί σχεδόν κατά 25%, καθώς οι αγορές αποτιμούν πλέον αυξημένο κίνδυνο διαταραχών στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή.
Η μεταβολή αυτή δεν οφείλεται σε πραγματική έλλειψη πετρελαίου, αλλά στον φόβο ότι η ένταση μπορεί να επηρεάσει μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη: τα Στενά του Ορμούζ.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Από το πέρασμα αυτό διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που το καθιστά κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια διεθνώς.
Παρότι οι διελεύσεις δεν έχουν διακοπεί, σύμφωνα με το Bloomberg η κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων εμφανίζεται αισθητά μειωμένη σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες.
Ορισμένα πλοία συνεχίζουν να διέρχονται με απενεργοποιημένα τα συστήματα εντοπισμού τους, πραγματοποιώντας τις λεγόμενες «σκοτεινές διελεύσεις», προκειμένου να περιορίσουν τους κινδύνους.
Η εικόνα δείχνει ότι η αγορά εξακολουθεί να τροφοδοτείται, όμως λειτουργεί πλέον με μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Αν η κατάσταση παραταθεί, η μειωμένη ροή φορτίων θα μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια προσφορά.
Η αγορά προεξοφλεί μεγαλύτερο κίνδυνο
Πέρα από την άνοδο των τιμών, οι επενδυτές παρακολουθούν μια σειρά από ενδείξεις που αποτυπώνουν την αυξημένη ανησυχία.
Οι διαφορές τιμών μεταξύ συμβολαίων άμεσης και μελλοντικής παράδοσης έχουν διευρυνθεί, ένδειξη ότι οι άμεσα διαθέσιμες ποσότητες αποκτούν μεγαλύτερη αξία.
Παράλληλα, το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης δεξαμενόπλοιων έχει αυξηθεί σημαντικά, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρείες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές στην κάλυψη δρομολογίων στην περιοχή. Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και τα πληρώματα εκφράζουν δισταγμό να πραγματοποιήσουν ταξίδια στον Περσικό Κόλπο, παρά τα υψηλότερα ναύλα.
Από την υπερπροσφορά στην αβεβαιότητα
Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, η αγορά πετρελαίου κινούνταν με διαφορετικές προσδοκίες. Η αυξημένη παραγωγή από χώρες του OPEC+ και η συγκρατημένη ζήτηση είχαν οδηγήσει τις τιμές κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι το δεύτερο εξάμηνο του έτους θα χαρακτηριζόταν από επαρκή προσφορά.
Η νέα γεωπολιτική κρίση άλλαξε γρήγορα αυτή την εικόνα. Οι αγορές δεν φοβούνται τόσο μια άμεση διακοπή των εξαγωγών όσο το ενδεχόμενο η κρίση να επεκταθεί και να επηρεάσει τη λειτουργία των βασικών ενεργειακών διαδρόμων της περιοχής.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην αγορά πετρελαίου
Η παρατεταμένη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά το κόστος καυσίμων, μεταφορών και παραγωγής διεθνώς, ασκώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις σε μια περίοδο κατά την οποία οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες επιδιώκουν τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού.
Η εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία της αγοράς πετρελαίου τους επόμενους μήνες, καθώς οποιαδήποτε περαιτέρω διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις διεθνείς τιμές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
