Συζήτηση στον ΟΗΕ για χημικά όπλα στη Συρία και καταγγελίες για το Ισραήλ

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενημερώθηκε πρόσφατα για τις τρέχουσες εξελίξεις γύρω από το συριακό πρόγραμμα χημικών όπλων, έπειτα από παρουσίαση της επικεφαλής του Τμήματος Αφοπλισμού του ΟΗΕ, Ιζούμι Νακαμίτσου. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην πρόοδο και τα συνεχιζόμενα ζητήματα που συνδέονται με την εξάλειψη των χημικών όπλων στη Συρία.

Όπως ανέφερε η κυρία Νακαμίτσου, μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου πραγματοποιήθηκαν τέσσερις αποστολές ομάδων του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) στη Συρία. Οι ειδικοί του OPCW πραγματοποίησαν διαβουλεύσεις με τις συριακές αρχές και προχώρησαν σε επιθεωρήσεις τόσο δηλωμένων όσο και ύποπτων εγκαταστάσεων, στο πλαίσιο των προσπαθειών για διαλεύκανση του συριακού προγράμματος.

Παρά τις ενέργειες αυτές, παραμένουν άλυτα πολλά σημαντικά ζητήματα. Ειδικότερα, από τις 26 εκκρεμείς υποθέσεις που έχει δηλώσει η Συρία στον OPCW, οι 19 παραμένουν ανεπίλυτες. Ο Οργανισμός χαρακτηρίζει αυτά τα θέματα ως «σοβαρής ανησυχίας», αφού αφορούν σημαντικές ποσότητες πιθανών αδήλωτων ή μη επαληθευμένων χημικών παραγόντων και πυρομαχικών, απειλώντας έτσι τη διεθνή ασφάλεια.

Επιπλέον των επίσημα δηλωμένων τοποθεσιών, υπάρχουν πληροφορίες για περισσότερα από 100 σημεία που ενδέχεται να σχετίζονται με δραστηριότητες χημικών όπλων. Ο OPCW σχεδιάζει νέες επιτόπιες επισκέψεις σε αυτές τις περιοχές, ωστόσο, λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες συνθήκες ασφαλείας πριν τη λήψη σχετικών αποφάσεων.

Εργαστηριακά ευρήματα και αναστολή αποστολών λόγω εντάσεων

Σε πρόσφατη αποστολή του OPCW τον Απρίλιο, πραγματοποιήθηκε συλλογή δειγμάτων, τα οποία μετά από εργαστηριακές αναλύσεις εντόπισαν στον χώρο παρουσία σαρίν – εύρημα που χαρακτηρίστηκε «ανησυχητικό» και το οποίο θα γίνει αντικείμενο διαβούλευσης μεταξύ του Οργανισμού και των συριακών αρχών σε επόμενες αποστολές.

Παράλληλα, η προγραμματισμένη αποστολή του Ιουλίου ακυρώθηκε λόγω ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών στη Δαμασκό. Επλήγη κτίριο κοντά στο ξενοδοχείο διαμονής του προσωπικού του OPCW, αυξάνοντας ακόμα περισσότερο την ανησυχία για την ασφάλεια των διεθνών αποστολών.

Θέση της Ελλάδας και συνεχιζόμενες διεθνείς πρωτοβουλίες

Ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ιωάννης Σταματέκος, επαναδιατύπωσε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας στους σκοπούς και τις αρχές της Σύμβασης για τα Χημικά Όπλα, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση στην αμερόληπτη και επαγγελματική δράση του OPCW. Τόνισε, επίσης, τα πρώτα θετικά βήματα των συριακών αρχών για βελτίωση της συνεργασίας με το Γραφείο Ειδικών Αποστολών και ενθάρρυνε τη συνέχιση του διαλόγου για την πλήρη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις.

Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε τη σημασία της τήρησης όλων των σχετικών διεθνών συμφωνιών, της απόφασης 2118/2013 του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και της ανάγκης να αποτραπεί οποιαδήποτε χρήση χημικών όπλων διεθνώς.

Τοποθέτηση της Συρίας και προοπτικές για το μέλλον

Η Συρία, από την πλευρά της, παρουσίασε το όραμα για μια «νέα Συρία», με έμφαση στη δέσμευση για οριστική εξάλειψη των χημικών όπλων και δικαίωση των θυμάτων. Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Συρίας υπενθύμισε τη συμπλήρωση δέκα ετών από τη χημική επίθεση της 21ης Αυγούστου 2013, στην οποία αναφέρθηκε ως «τη μεγαλύτερη χημική σφαγή των τελευταίων 30 ετών». Για πρώτη φορά, θύματα και οικογένειες έγιναν δεκτοί στο προεδρικό μέγαρο, λαμβάνοντας διαβεβαιώσεις πως «η νέα Συρία δεν θα επιτρέψει να επαναληφθούν τέτοια εγκλήματα».

Η Δαμασκός ανακοίνωσε την προετοιμασία πέμπτης αποστολής του OPCW για το 2025, μετά και από επιθεωρήσεις σε πέντε ύποπτες τοποθεσίες τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, από τις οποίες συλλέχθηκαν νέα δείγματα – επιβεβαιώνοντας, σύμφωνα με τη συριακή κυβέρνηση, παρουσία σαρίν σε εγκαταλελειμμένες περιοχές.

Επιπλέον, η Συρία κατήγγειλε τις «στρατιωτικές επιθέσεις του ισραηλινού καθεστώτος» εναντίον συριακών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου Άμυνας στη Δαμασκό, και χαρακτήρισε τις επιθέσεις αυτές ως «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου».

Η συριακή κυβέρνηση δήλωσε ότι παραμένει προσηλωμένη στη συνεργασία με τον OPCW με στόχο την πλήρη εξουδετέρωση του χημικού της προγράμματος, παρά τις προκλήσεις και τις πιέσεις που υφίσταται διεθνώς.