Την αίσθηση του επείγοντος για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, ώστε να διασφαλιστεί το βιοτικό επίπεδο και το κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αλλαγών, εξέπεμψαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατά την άτυπη σύνοδο κορυφής στο Alden Biesen του Βελγίου, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας παραμένει υψηλά στην ατζέντα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξης και παραγωγικότητας στην ΕΕ έχει επιβραδυνθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το χάσμα με τις ΗΠΑ και την Κίνα διευρύνεται συνεχώς, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού οικονομικού μοντέλου.
Μέχρι στιγμής, η πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση ήταν περιορισμένη, λόγω διαφορών μεταξύ των 27 κρατών-μελών σε κρίσιμες πολιτικές και των γνωστών αργών διαδικασιών της ΕΕ. Οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι της Ευρώπης επισημαίνουν το πρόβλημα των υψηλών τιμών ενέργειας και την εξάρτηση από τρίτες χώρες για κρίσιμες πρώτες ύλες, ζητώντας πιο αποφασιστικές παρεμβάσεις.
Η πίεση για μια συνεκτική και ταχεία απάντηση της ΕΕ εντείνεται, καθώς η επιθετική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και η αυξανόμενη διείσδυση κινεζικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά δημιουργούν νέες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Κοινή κατεύθυνση για δράση
Ο Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι «οι συζητήσεις έφεραν νέα ενέργεια και μία κοινή αντίληψη του επείγοντος» αναφορικά με την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, προσθέτοντας πως «άνοιξαν τον δρόμο για να συμφωνήσουμε σε συγκεκριμένες δράσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου». Τόνισε μάλιστα ότι «το 2026 η Ευρώπη θα έχει αποτελέσματα, το κάναμε πέρυσι με την άμυνα, θα το κάνουμε φέτος με την ανταγωνιστικότητα».
Κεντρικό σημείο των συζητήσεων αποτέλεσε η περαιτέρω ενοποίηση της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ, με το σύνθημα «μία αγορά για μία Ευρώπη». Στόχος είναι να ενισχυθεί η πρόσβαση των επιχειρήσεων και των πολιτών στα οφέλη της ενιαίας αγοράς, αντιμετωπίζοντας εμπόδια όπως η γραφειοκρατία και οι διαφορές στη νομοθεσία μεταξύ κρατών-μελών.
Σχέδιο δράσης και νέες πρωτοβουλίες
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου σχέδιο δράσης και οδικό χάρτη για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς έως το τέλος του 2027. Ο σχεδιασμός θα περιλαμβάνει σαφή χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμους στόχους.
Για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, που στοχεύει στη διοχέτευση μέρους των 10 τρισ. ευρώ των αποταμιεύσεων των Ευρωπαίων στις αγορές, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η πρώτη φάση θα ολοκληρωθεί τον Ιούνιο. Αυτή περιλαμβάνει την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, την εποπτεία και τις τιτλοποιήσεις. Αν δεν υπάρξει επαρκής πρόοδος, θα εξεταστεί η εφαρμογή της αρχής της ενισχυμένης συνεργασίας, ώστε τουλάχιστον εννέα χώρες να κινηθούν ταχύτερα.
Η ίδια ρήτρα θα μπορούσε να εφαρμοστεί και για την πρόταση του λεγόμενου «28ου καθεστώτος», μέσω του οποίου κάθε επιχείρηση θα μπορεί ψηφιακά, μέσα σε 24 ώρες, να ιδρύει εταιρεία που θα λειτουργεί σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ υπό έναν ενιαίο κανόνα (EU Inc.).
Στήριξη στρατηγικών κλάδων και ενεργειακή ολοκλήρωση
Μεταξύ των νέων προτάσεων της Κομισιόν περιλαμβάνεται η στήριξη στρατηγικών τομέων όπως η άμυνα, το διάστημα, η καθαρή τεχνολογία, οι κβαντικές επιστήμες, η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα πληρωμών. Μία από τις πτυχές αυτής της πολιτικής είναι η «ευρωπαϊκή προτίμηση», δηλαδή η προτεραιότητα στα ευρωπαϊκά προϊόντα έναντι τρίτων χωρών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Επιπλέον, εξετάζεται η αναθεώρηση των κανόνων για τις συγχωνεύσεις επιχειρήσεων, με στόχο τη δημιουργία «Ευρωπαίων πρωταθλητών» που θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν μεγάλες επενδύσεις και να αποκτούν τεχνολογικό πλεονέκτημα.
Για την αγορά ενέργειας, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών για διασυνοριακές μεταφορές ενέργειας και προανήγγειλε την παρουσίαση ενός «πακέτου διασυνδέσεων». Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης του τρόπου καθορισμού της χονδρικής τιμής μεγαβατώρας στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
