Το Ηνωμένο Βασίλειο διαβεβαιώνει ότι «δεν βρίσκεται σε πόλεμο», μετά την επίθεση ιρανικού drone στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύπρο, λίγες ώρες αφότου το Λονδίνο επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τις βρετανικές στρατιωτικές βάσεις για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ ότι «του πήρε υπερβολικά πολύ χρόνο» για να δώσει την άδεια στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βρετανικές βάσεις, επισημαίνοντας τη σημασία της στρατηγικής βάσης του Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.
«Πήρε υπερβολικά πολύ χρόνο. Υπερβολικά πολύ χρόνο. Είμαστε πολύ απογοητευμένοι από τον Κιρ», δήλωσε ο Τραμπ στη Daily Telegraph, εκφράζοντας τη δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον για την καθυστέρηση του Λονδίνου.
Αν και η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης έτυχε θετικών σχολίων από ορισμένους, επανέφερε μνήμες από την πολεμική εμπλοκή στο Ιράκ και τους κινδύνους μιας νέας σύρραξης στη Μέση Ανατολή.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν βρίσκεται σε πόλεμο», δήλωσε ο βρετανός υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τη Μέση Ανατολή, Χάμις Φάλκονερ, στο BBC, διευκρινίζοντας ότι το Λονδίνο «έχει ενσυνειδήτως αποφασίσει να μην συμμετάσχει στον πρώτο κύμα των επιθέσεων» που πραγματοποιούνται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Παρά τη στάση αυτή, η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη συμμαχία με τις ΗΠΑ και την αποφυγή άμεσης εμπλοκής. Ενδεικτικός είναι ο πρωτοσέλιδος τίτλος της Daily Telegraph: «Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει τον πόλεμο στο Ιράν».
Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι έδωσε άδεια στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τις βρετανικές βάσεις για «αμυντικούς σκοπούς», με στόχο «να εμποδιστεί το Ιράν να εκτοξεύσει πυραύλους που θα μπορούσαν να σκοτώσουν αθώους πολίτες και να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή Βρετανών».
Ο Κιρ Στάρμερ υπογράμμισε ότι η απόφαση βασίζεται στη «νόμιμη άμυνα» και είναι «σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο», προσθέτοντας πως το Λονδίνο δεν θα συμμετάσχει «σε επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν».
Η επίθεση με drone στη βάση του Ακρωτηρίου, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, θεωρείται πιθανή απάντηση στην ανακοίνωση του πρωθυπουργού.
Τα μαθήματα του Ιράκ και η σημερινή κρίση
Η βάση του Ακρωτηρίου, που παραμένει βρετανικό έδαφος μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, αποτελεί τη σημαντικότερη στρατιωτική εγκατάσταση του Ηνωμένου Βασιλείου στην περιοχή. Πρόσφατα, το Λονδίνο ενίσχυσε την άμυνά της με συστήματα κατά drone, ραντάρ και αεροσκάφη F-35.
«Θυμόμαστε όλα τα σφάλματα που έγιναν στο Ιράκ και έχουμε αντλήσει τα διδάγματα», δήλωσε ο Κιρ Στάρμερ, αναφερόμενος στην υποστήριξη της κυβέρνησης Τόνι Μπλερ στην αμερικανική εισβολή του 2003, παρά τις μαζικές διαδηλώσεις στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με τη Rosa Freedman, διευθύντρια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Reading, η σημερινή κατάσταση είναι «πολύ διαφορετική από τον πόλεμο στο Ιράκ». Όπως εξηγεί, τα πλήγματα κατά του Ιράν «εντάσσονται στο πλαίσιο του ευρύτερου πολέμου» που ξεκίνησε με την επίθεση της Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Η ίδια σημειώνει ότι ο ιρανικός λαός «προσπαθεί εδώ και πολλά χρόνια να ανατρέψει το καθεστώς» και ότι «μία αλλαγή καθεστώτος είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της σταθερότητας και της εθνικής και διεθνούς ασφάλειας». Κατά την άποψή της, το Ηνωμένο Βασίλειο πλέον ενώνεται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ «για να διαδραματίσει ένα πιο επιθετικό ρόλο», γεγονός που «καθιστά τις βρετανικές στρατιωτικές βάσεις νόμιμους στόχους».
Ανησυχία για τους Βρετανούς στη Μέση Ανατολή
Η υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ δήλωσε ότι περίπου 300.000 Βρετανοί υπήκοοι βρίσκονται σε χώρες του Κόλπου που θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο για το Ιράν. Από αυτούς, 102.000 έχουν καταγραφεί στις διπλωματικές αρχές.
Οι περισσότεροι είναι τουρίστες, επιβάτες τράνζιτ, επαγγελματίες σε ταξίδια εργασίας ή μόνιμοι κάτοικοι. Όπως ανέφερε η Ιβέτ Κούπερ, εξετάζονται «όλες οι επιλογές» για την ασφάλειά τους και ενδεχόμενη απομάκρυνση σε περίπτωση κλιμάκωσης.