Οι ΗΠΑ μπορεί να πάτησαν τη σκανδάλη στον πόλεμο με το Ιράν, όμως οι χώρες του Κόλπου φαίνεται πως είναι αυτές που πληρώνουν το τίμημα, σύμφωνα με αναλυτές και πηγές που μίλησαν στο Reuters.
Παρασκηνιακά αυξάνεται η δυσαρέσκεια στις αραβικές χώρες του Κόλπου, καθώς βρέθηκαν να εμπλέκονται σε έναν πόλεμο τον οποίο ούτε ξεκίνησαν ούτε ενέκριναν. Πλέον, αντιμετωπίζουν το οικονομικό και στρατιωτικό κόστος, με αεροδρόμια, ξενοδοχεία, λιμάνια και στρατιωτικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να γίνονται στόχος ιρανικών επιδρομών, όπως δήλωσαν τρεις περιφερειακές πηγές που ζήτησαν ανωνυμία.
«Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν επιθυμούσαμε αυτή τη σύγκρουση όμως πληρώνουμε το κόστος στην ασφάλεια και την οικονομία μας», ανέφερε η Εμπτεσάμ αλ Κέτμπι, πρόεδρος του Emirates Policy Center, προσθέτοντας ότι αυτό δεν σημαίνει πως το Ιράν είναι «αθώο».
Οι κυβερνήσεις του Κόλπου είχαν διαβεβαιώσει την Τεχεράνη ότι δεν θα επέτρεπαν τη χρήση του εδάφους και του εναέριου χώρου τους από την Ουάσινγκτον. Ωστόσο, το Ιράν εξαπέλυσε κύματα πυραύλων και drones εναντίον στόχων στην περιοχή.
Ανησυχία και στρατηγική αβεβαιότητα
Καθώς η ανησυχία για μια σύγκρουση χωρίς διαβούλευση αυξάνεται, ορισμένες περιφερειακές πηγές υποστηρίζουν ότι αφού η Ουάσινγκτον ξεκίνησε τον πόλεμο, οφείλει να τον ολοκληρώσει, εξαλείφοντας την ιρανική απειλή. «Αν η Αμερική αποχωρήσει τώρα από τον πόλεμο χωρίς να πετύχει τη νίκη, θα είναι σαν να εγκαταλείπει ένα τραυματισμένο λιοντάρι», σημείωσε η Κέτμπι.
Επισήμανε επίσης ότι το Ιράν θα παραμείνει απειλή για την περιοχή, ικανό να προκαλέσει νέα πλήγματα, ενώ η κατάρρευση του καθεστώτος θα μπορούσε να αφήσει επικίνδυνο κενό εξουσίας.
Ο Λευκός Οίκος απάντησε ότι τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα έχουν μειώσει κατά 90% τις πυραυλικές επιθέσεις του Ιράν, «συντρίβοντας την ικανότητά του να εκτοξεύει αυτά τα όπλα και να παράγει άλλα». Η εκπρόσωπος Άνα Κέλι πρόσθεσε ότι ο Τραμπ βρίσκεται σε στενή επαφή με τους εταίρους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη εξάλειψης της απειλής.
Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Το Ιράν έχει ουσιαστικά επιβάλει αποκλεισμό στο Στενό του Χορμούζ, διακόπτοντας τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω αυτής της στρατηγικής οδού. Παράλληλα, έχει πλήξει δεκάδες στόχους στο Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου, όπου υπάρχουν αμερικανικές βάσεις.
Περίπου 40.000 πτήσεις έχουν ακυρωθεί λόγω του κλεισίματος των εναέριων χώρων, προκαλώντας τη μεγαλύτερη αναστάτωση στις αερομεταφορές μετά την πανδημία covid-19. Ο τουρισμός δέχεται ισχυρό πλήγμα, αμφισβητώντας την εικόνα των χωρών του Κόλπου ως ασφαλών και πολυτελών προορισμών.
Αναζήτηση νέας ισορροπίας
Μέσα στην κρίση, οι χώρες του Κόλπου επιχειρούν να εκπέμψουν ψυχραιμία και αποφασιστικότητα. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ αλ Ναχιάν, δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε πόλεμο αλλά «τα πάει καλά», τονίζοντας πως δεν αποτελεί εύκολο θήραμα. Ήταν οι πρώτες του δηλώσεις μετά την εκτόξευση πυραύλων του Ιράν εναντίον των Εμιράτων.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο πόλεμος ωθεί τις χώρες του Κόλπου να επαναξιολογήσουν την εξάρτησή τους από την Ουάσινγκτον για την ασφάλειά τους και να εξετάσουν νέες περιφερειακές συμφωνίες με την Τεχεράνη.
Ο Φαουάζ Γκέργκες του London School of Economics σημείωσε ότι επί δεκαετίες η σχέση ΗΠΑ–Κόλπου βασιζόταν στην ανταλλαγή ασφάλειας έναντι ενέργειας και χρημάτων. Κατά τον ίδιο, ο πόλεμος έχει κλονίσει αυτή τη δυναμική, οδηγώντας τις χώρες του Κόλπου να επιδιώξουν διαφοροποίηση συνεργασιών καθώς συνειδητοποιούν ότι «δεν μπορούν να βασίζονται πραγματικά στις ΗΠΑ για να προστατεύσουν την ενέργεια, το πετρέλαιο, το αέριό τους, τους πολίτες τους και την κυριαρχία τους».
Αντίστοιχα, ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Gulf Research Center, εκτίμησε ότι ο πόλεμος ανέδειξε τα όρια της εξάρτησης από εξωτερικές εγγυήσεις ασφαλείας. Τόνισε ότι οι χώρες του Κόλπου οφείλουν να ενισχύσουν τις αμυντικές τους ικανότητες και να προετοιμαστούν για μελλοντικές κρίσεις.
Κριτική και πολιτικές αντιδράσεις
Ο επιχειρηματίας των Εμιράτων Χάλαφ αλ Χάμπτουρ εξέφρασε δημόσια αμφιβολίες για τους στόχους του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, διερωτώμενος αν ελήφθη υπόψη το κόστος για την περιοχή ή αν αγνοήθηκαν οι συνέπειες.
Πηγές κοντά στις κυβερνήσεις του Κόλπου ανέφεραν βαθιά αγανάκτηση για τις ενέργειες του Τραμπ, θεωρώντας ότι έσυρε τον Κόλπο σε έναν πόλεμο σχεδιασμένο σε μεγάλο βαθμό από το Ισραήλ, χωρίς να υπάρξει συνεννόηση ή αξιολόγηση των επιπτώσεων για τους συμμάχους των ΗΠΑ.
Πηγή με γνώση της αμερικανικής πολιτικής διαδικασίας ανέφερε ότι οι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται από έναν στενό κύκλο ανθρώπων γύρω από τον Τραμπ, που ενεργούν εκτός των παραδοσιακών καναλιών. «Πρόκειται για επιχειρηματίες και ανθρώπους που κλείνουν συμφωνίες, όχι διαμορφωτές πολιτικής», πρόσθεσε, επισημαίνοντας πως αυτή η προσέγγιση άφησε εκτεθειμένους τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο.