Αϊτή: Οι συμμορίες εξελίσσονται ενόψει αυξημένων αστυνομικών επιχειρήσεων

Οι επιχειρήσεις των δυνάμεων επιβολής της τάξης στην Αϊτή κατάφεραν να περιορίσουν προσωρινά την επέκταση των συμμοριών στην πρωτεύουσα, ωστόσο η πρόοδος αυτή θεωρείται «εύθραυστη», καθώς οι εγκληματικές οργανώσεις ήδη προσαρμόζουν τις τακτικές τους. Αυτό αναφέρει έκθεση επιτροπής ειδικών του ΟΗΕ που δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη.

Η φτωχή χώρα της Καραϊβικής συνεχίζει να δοκιμάζεται από τη βία των συμμοριών, οι οποίες πολλαπλασιάζουν τις αιματηρές επιθέσεις, τις απαγωγές για λύτρα και τους βιασμούς. Η κατάσταση επιδεινώνεται συνεχώς, ιδιαίτερα τα τελευταία δύο χρόνια.

Η έκθεση επισημαίνει ότι «η ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας που εφαρμόζονται από τις αϊτινές αρχές, σε συνδυασμό με πλήγματα drones από διεθνείς ιδιωτικές εταιρείες και δράσεις ομάδων άμυνας πολιτών, επιβράδυναν την προέλαση των συμμοριών στην πρωτεύουσα», την οποία εκτιμάται πως ελέγχουν κατά 90%. Οι ειδικοί, που ενεργούν με εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, παρακολουθούν την εφαρμογή των διεθνών κυρώσεων στη χώρα.

«Τα κεκτημένα όσον αφορά την ασφάλεια παραμένουν πάντως εύθραυστα κι υπάρχει κίνδυνος να εκμηδενιστούν αν η πίεση δεν διατηρηθεί», προειδοποιεί το κείμενο. Οι συμμορίες, των οποίων οι κύριοι ηγέτες παραμένουν ελεύθεροι, «έχουν γίνει πιο προσεκτικές και έχουν τροποποιήσει κάποιες από τις τακτικές τους».

Αλλαγή τακτικών και νέες πηγές εσόδων

Μερικές συμμορίες αποσύρθηκαν σε «απομακρυσμένες και περιαστικές περιοχές», όπου συνεχίζουν τις εγκληματικές τους δραστηριότητες με σχετική ατιμωρησία. Παράλληλα, «προσάρμοσαν τις μεθόδους τους όσον αφορά τη συλλογή εσόδων». Μετά τα πλήγματα της αστυνομίας στα «σημεία ελέγχου» στους οδικούς άξονες, στράφηκαν σε καταστήματα που διαχειρίζονται εμβάσματα από τη διασπορά.

Οι επιχειρήσεις εναντίον των συμμοριών, αν και περιορισμένα αποτελεσματικές, προκάλεσαν «πολλά θύματα», ιδιαίτερα μεταξύ αμάχων που «παγιδεύτηκαν» σε συγκρούσεις σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, υπό «συνεχή πυρά» και «πλήγματα drones».

Ανθρωπιστικός απολογισμός και κοινωνικές συνέπειες

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που δημοσιεύτηκε στα τέλη Μαρτίου, η βία που συνδέεται με τις συμμορίες στοίχισε τη ζωή σε 5.519 ανθρώπους από την 1η Μαρτίου 2025 έως τις 15 Ιανουαρίου 2026. Από αυτούς, 3.497 σκοτώθηκαν σε επιχειρήσεις εναντίον συμμοριών — οι περισσότεροι μέλη εγκληματικών οργανώσεων, αλλά και πολλοί άμαχοι.

Οι συμμορίες «εκμεταλλεύονται» αυτές τις «παράπλευρες απώλειες» για να ενισχύουν τον έλεγχό τους στον πληθυσμό, καλύπτοντας τα έξοδα κηδειών ή ιατρικής περίθαλψης, σύμφωνα με τους ειδικούς του ΟΗΕ. Παράλληλα, δεν διστάζουν να στοχοποιούν αμάχους ή να χρησιμοποιούν πολίτες «σαν ανθρώπινες ασπίδες».