Το χάσμα ανάμεσα στον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν και τη φιλοϊρανική σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ βαθαίνει, καθώς οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για προδοσία. Ο πρόεδρος εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, επιλογή που συναντά σφοδρή αντίδραση από τη Χεζμπολάχ, την ώρα που οι διαιρέσεις εντείνονται στη χώρα.
Ο Λίβανος βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με το Ισραήλ από το 1948, γεγονός που καθιστά τις απευθείας συνομιλίες με το εβραϊκό κράτος θέμα-ταμπού. Παρ’ όλα αυτά, οι δύο χώρες έχουν ήδη πραγματοποιήσει δύο γύρους συνομιλιών σε επίπεδο πρεσβευτών στην Ουάσινγκτον, με στόχο τον τερματισμό του νέου πολέμου που ξέσπασε έπειτα από τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ στις 2 Μαρτίου και την ισραηλινή απάντηση με φονικά πλήγματα.
Η στρατηγική του Ζοζέφ Αούν
Σύμφωνα με επίσημη πηγή, ο πρόεδρος «πιστεύει στην επιλογή των διαπραγματεύσεων», τονίζοντας ότι αυτή αποτελεί «την επιλογή του λιβανικού κράτους» και δεν θα υπάρξει πισωγύρισμα. Στις 17 Απριλίου, κατά την έναρξη της εκεχειρίας, ο Ζοζέφ Αούν κάλεσε τους Λιβανέζους να παραμείνουν ενωμένοι, λέγοντας πως όλοι βρίσκονται «στο ίδιο καράβι» και ότι κανείς δεν πρέπει να το βυθίσει.
Ο πρόεδρος υποστηρίζει ότι μόνο οι απευθείας διαπραγματεύσεις μπορούν να οδηγήσουν στον τερματισμό του πολέμου, στην αποχώρηση του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο και στη χάραξη συνόρων. «Αυτό που κάνουμε δεν είναι προδοσία», δήλωσε, απαντώντας στη Χεζμπολάχ, η οποία κατηγορεί την κυβέρνηση ότι οδηγεί τη χώρα στη «συνθηκολόγηση».
Ο ερευνητής του Crisis Group Heiko Wimmen σημειώνει ότι ο πρόεδρος «έχει υιοθετήσει μία γλώσσα πρωτοφανή», ωστόσο προειδοποιεί πως ούτε εκείνος ούτε η κυβέρνηση είναι σε θέση να τηρήσουν δεσμεύσεις έναντι του Ισραήλ.
Η στάση της Χεζμπολάχ
Μετά τον πόλεμο του Νοεμβρίου 2024, στον οποίο η Χεζμπολάχ συγκρούστηκε με το Ισραήλ, η Βηρυτός είχε δεσμευθεί να αφοπλίσει την οργάνωση. Παρά ταύτα, η Χεζμπολάχ διατήρησε την πολεμική της ισχύ, ενώ η απαγόρευση των δραστηριοτήτων της στις 2 Μαρτίου δεν απέδωσε. Ο λιβανικός στρατός αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις και η εκεχειρία προβλέπει ότι «με την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας» ο Λίβανος θα λάβει μέτρα για να αποτρέψει επιθέσεις της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ.
Ο ηγέτης της οργάνωσης, Ναΐμ Κάσεμ, καταδίκασε τις «δωρεάν και ταπεινωτικές υποχωρήσεις», προειδοποιώντας ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ ενδέχεται να προκαλέσουν «αποσταθεροποίηση». Ο πρώην βουλευτής Ναουάφ Μουσαβί υπενθύμισε την τύχη του προέδρου της Αιγύπτου Ανουάρ αλ-Σαντάτ, που δολοφονήθηκε το 1991 για «προδοσία» μετά την ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον ειδικό Joseph Daher, η Χεζμπολάχ είναι πλέον «περισσότερο από ποτέ απομονωμένη» στη λιβανική πολιτική σκηνή, καθώς η υποστήριξή της περιορίζεται κυρίως στη σιιτική κοινότητα. Παρά την αποδυνάμωσή της, διαθέτει ακόμη μέσα «για να ασκήσει πιέσεις στα μέσα ενημέρωσης και να οργανώσει διαδηλώσεις» ενάντια σε μια ειρηνευτική συμφωνία.
Πολιτικό αδιέξοδο και φόβοι διχασμού
Ειδικοί εκτιμούν ότι, αν και η Χεζμπολάχ έχει χάσει μέρος της επιρροής της, το λιβανικό κράτος εξακολουθεί να είναι αδύναμο. Τα δύο στρατόπεδα έχουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις, χωρίς καμία πλευρά να μπορεί να επιβάλει τη δική της, δημιουργώντας συνθήκες πολιτικού αδιεξόδου.
Στη Βηρυτό, ο διχασμός είναι εμφανής: πορτρέτα του Ζοζέφ Αούν ως «προστάτη του Λιβάνου» συνυπάρχουν με γκράφιτι που τον χαρακτηρίζουν «προδότη». Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Χεζμπολάχ θα μπορούσε να επαναφέρει τη δράση της στους δρόμους, όπως το 2008, όταν χρησιμοποίησε όπλα κατά των αντιπάλων της στη Βηρυτό. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι αυτή τη φορά η κυβέρνηση θα παραμείνει σταθερή στην επιλογή των συνομιλιών.