Η Greenpeace απευθύνει επείγουσα έκκληση προς τις κυβερνήσεις της Ευρώπης να επενδύσουν σε προσιτές, προσβάσιμες και βιώσιμες μεταφορές, καθώς εκατομμύρια πολίτες αντιμετωπίζουν έλλειψη πρόσβασης στα μέσα μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ).
Σύμφωνα με νέα μελέτη του Oeko-Institut, με τίτλο "Access Denied: Transport Poverty in Europe", που εκπονήθηκε για λογαριασμό του γραφείου της Greenpeace σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη, καταγράφονται έντονες ανισότητες στον τομέα των μεταφορών. Η έλλειψη βιώσιμων επιλογών μετακίνησης αποκλείει σημαντικό μέρος των Ευρωπαίων από βασικές δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνικές υποδομές.
Σχεδόν στο 90% των ευρωπαϊκών χωρών, περισσότεροι από τους μισούς πολίτες δεν χρησιμοποιούν τακτικά τα δημόσια μέσα μεταφοράς, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης για τις εθνικές πολιτικές μεταφορών.
Όπως επισημαίνει η Greenpeace, τα ευρήματα για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Η χώρα καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης ΜΜΜ στην Ευρώπη, καθώς το 72% των πολιτών δεν τα χρησιμοποιεί καθόλου ή τα χρησιμοποιεί λιγότερο από μία φορά τον μήνα. Μόλις το 7% δηλώνει καθημερινή χρήση.
Παράλληλα, η Ελλάδα εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό αναγκαστικής ιδιοκτησίας αυτοκινήτου στην Ευρώπη, με το 22,4% των πολιτών να χρειάζεται να διαθέτει δικό του όχημα (έναντι 6,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου). Την ίδια στιγμή, σημαντικό τμήμα του πληθυσμού δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά την κατοχή αυτοκινήτου.
Για το 14,5% των Ελλήνων, οι δαπάνες μετακίνησης αποτελούν σοβαρό οικονομικό βάρος, ποσοστό που ξεπερνάται μόνο από τη Σερβία. Επίσης, στις ελληνικές κωμοπόλεις και αγροτικές περιοχές, πολλοί πολίτες αποφεύγουν τα ΜΜΜ λόγω της μεγάλης διάρκειας μετακίνησης, με τα ποσοστά να υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η μελέτη αποτυπώνει έντονη πόλωση στα αποτελέσματα της Ελλάδας στους 11 βασικούς δείκτες, με τη χώρα να βρίσκεται είτε στην κορυφή είτε στον πάτο των ευρωπαϊκών κατατάξεων. Αυτό, σύμφωνα με την Greenpeace, υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που θα ενισχύσουν τη χρήση των ΜΜΜ και θα μειώσουν τις κοινωνικές ανισότητες στη μετακίνηση.
Ευρωπαϊκή εικόνα και κοινωνικές επιπτώσεις
Σε επίπεδο Ευρώπης, έως και το 56% του πληθυσμού δηλώνει ότι είναι ουσιαστικά αποκομμένο από τις μεταφορές, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμες επιλογές στην περιοχή του. Η έλλειψη αυτή οδηγεί περίπου το 19% των πολιτών στην αναγκαστική κατοχή ιδιωτικού οχήματος, αυξάνοντας τα έξοδα των νοικοκυριών και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ένα έντονο δημογραφικό χάσμα: γυναίκες και ηλικιωμένοι επηρεάζονται περισσότερο από ζητήματα ασφάλειας και φυσικής προσβασιμότητας, γεγονός που καθιστά τις δημόσιες μεταφορές μη βιώσιμη επιλογή για πολλούς.