Οι ευρωπαϊκές αμυντικές μετοχές δείχνουν σημάδια κόπωσης μετά το ισχυρό ράλι που προκάλεσε η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη. Παρότι οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να ενισχύουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους, οι επενδυτές εμφανίζονται πλέον πιο επιλεκτικοί, ζητώντας πραγματικά κέρδη, ταμειακές ροές και νέες παραγγελίες.
Ο δείκτης Stoxx Europe Aerospace & Defence υποχωρεί από την αρχή του 2026, ενώ ο ευρύτερος Stoxx 600 κινείται ανοδικά.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το 2026 είναι χρονιά «συγκέντρωσης δυνάμεων» για τον κλάδο, καθώς οι υψηλές προσδοκίες έχουν ήδη ενσωματωθεί στις τιμές πολλών μετοχών.
«Οι επενδυτές γίνονται πολύ επιλεκτικοί», δήλωσε στο CNBC η Λορεδάνα Μουχαρέμι, αναλύτρια μετοχών στη Morningstar. Όπως ανέφερε, αυτό που θέλουν να δουν πλέον είναι κέρδη και ταμειακές ροές, με πιθανή βελτίωση στο δεύτερο μισό του έτους, όταν αρχίσουν να έρχονται οι παραγγελίες, οι προκαταβολές από τις κυβερνήσεις και οι παραδόσεις.
Τα drones και η τεχνολογία αλλάζουν το πεδίο μάχης
Η εικόνα αυτή έρχεται μετά από ένα εντυπωσιακό 2025 για τις αμυντικές εταιρείες, όταν η γεωπολιτική αστάθεια και η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας οδήγησαν σε μεγάλη άνοδο των μετοχών.
Ωστόσο, οι αποτιμήσεις έχουν ανέβει σημαντικά και οι αγορές αρχίζουν να εξετάζουν πιο προσεκτικά ποιες εταιρείες μπορούν να δικαιολογήσουν αυτές τις τιμές.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Rheinmetall, η οποία είχε ενισχυθεί έντονα τα προηγούμενα χρόνια. Ο Μάθιου Ντόρσετ, αναλυτής της Quilter Cheviot, δήλωσε στο CNBC ότι όταν μια μετοχή διαπραγματεύεται με τόσο υψηλούς πολλαπλασιαστές και η ανάπτυξη έχει ήδη προεξοφληθεί, είναι δύσκολο να αποτιμηθεί σωστά.
Παράλληλα, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η φύση του πολέμου αλλάζει γρήγορα. Η εμπειρία της Ουκρανίας έχει δείξει τη σημασία των drones, των συστημάτων αντιμετώπισης drones, των ηλεκτρονικών εξαρτημάτων και του λογισμικού.
Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες με πιο διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο και τεχνολογική προσαρμοστικότητα μπορεί να έχουν καλύτερη θέση από όσες βασίζονται κυρίως σε παραδοσιακά οπλικά συστήματα.
Οι αμυντικοί κολοσσοί απορροφούν τη μερίδα του λέοντος
Την ίδια ώρα, το The Parliament Magazine από την Ευρωπαική Ένωση, αναφέρει ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη δεν ωφελεί εξίσου όλες τις εταιρείες.
Μεγάλο μέρος των κονδυλίων εξακολουθεί να κατευθύνεται στους παραδοσιακούς αμυντικούς ομίλους, ενώ οι νεοφυείς επιχειρήσεις που αναπτύσσουν drones, ρομποτική, τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικό πόλεμο δυσκολεύονται να μπουν στις κρατικές προμήθειες.
Ο Γκούντραμ Βολφ, senior fellow του Bruegel, δήλωσε στο The Parliament Magazine ότι η έλλειψη επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες αποτελεί μεγάλο στρατηγικό λάθος.
Όπως δηλώνει, είναι κατανοητό ότι οι χώρες πρέπει να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους, αλλά το να μην επενδύουν σε καινοτόμες λύσεις μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο.
Στο ίδιο θέμα στάθηκε και ο Πέντρο Πετίζ, διευθυντής στρατηγικής ανάπτυξης της πορτογαλικής Tekever. Όπως δήλωσε στο The Parliament Magazine, οι νέες ανάγκες στο πεδίο της άμυνας απαιτούν μεγαλύτερη συνεργασία ανάμεσα στην παραδοσιακή στρατιωτική ισχύ και τις λύσεις που βασίζονται στο λογισμικό.
Πολωνία: Ρεκόρ εξοπλισμών με φόντο τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Η δυσκολία για την Ευρώπη είναι ότι τα συστήματα προμηθειών παραμένουν αργά, πολύπλοκα και κατακερματισμένα. Οι startups συχνά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στους μεγάλους κύκλους παραγωγής και στις γραφειοκρατικές διαδικασίες που έχουν σχεδιαστεί για τους μεγάλους ομίλους.
Η Πολωνία, από την πλευρά της, επιταχύνει τη δική της αμυντική ενίσχυση. Σύμφωνα με το TVP, η Βαρσοβία υπέγραψε 29 αμυντικές συμβάσεις αξίας 18,4 δισ. ευρώ σε μία ημέρα, με τον υπουργό Άμυνας Βλαντίσλαβ Κοσινιάκ-Καμίς να κάνει λόγο για «απόλυτο παγκόσμιο ρεκόρ».
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν τεθωρακισμένα οχήματα, οχήματα διοίκησης, οχήματα υποστήριξης και εξοπλισμό για συστήματα πυροβολικού. Η Πολωνία αξιοποιεί και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, μέσω του οποίου έχει εξασφαλίσει πρόσβαση σε 43,7 δισ. ευρώ για αμυντικές προμήθειες.
Η απειλή της Ρωσίας πιέζει για ταχύτερη αμυντική αυτονομία
Η ανάγκη για ταχύτερη ευρωπαϊκή αμυντική προσαρμογή ενισχύεται και από τις προειδοποιήσεις για τη Ρωσία. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος, Άντριους Κουμπίλιους, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ρωσικό στρατό «δοκιμασμένο στη μάχη» και ικανό να χρησιμοποιεί μαζικά drones.
Ο Κουμπίλιους τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται όπως στο παρελθόν στις ΗΠΑ για την άμυνά της. Όπως δήλωσε , η εποχή κατά την οποία οι Αμερικανοί αναλάμβαναν την ευρωπαϊκή ασφάλεια και οι ευρωπαϊκές χώρες διοχέτευαν τα χρήματά τους αλλού φτάνει στο τέλος της.
Ωστόσο, τα μεγάλα κοινά ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα παραμένουν δύσκολα. Σύμφωνα με τη DW, το Future Combat Air System, το γαλλογερμανικό πρόγραμμα για το μαχητικό αεροσκάφος νέας γενιάς, αντιμετωπίζει σοβαρές διαφωνίες.
Η Airbus δηλώνει ανοιχτή ακόμη και σε λύση δύο διαφορετικών μαχητικών, ένα για τη Γαλλία και ένα για τη Γερμανία, με συνεργασία στα drones, στους αισθητήρες και στο ψηφιακό δίκτυο μάχης.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει πόσο δύσκολη παραμένει η ευρωπαϊκή αμυντική ολοκλήρωση. Η Ευρώπη αυξάνει τις δαπάνες της και αναζητά μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, αλλά πρέπει ακόμη να λύσει προβλήματα γραφειοκρατίας, βιομηχανικού ανταγωνισμού, τεχνολογικής καινοτομίας και συνεργασίας μεταξύ κρατών.