Αποζημίωση για τις οικογένειες Αλεβιτών στη σφαγή Σεβάστειας το 1993

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας αποφάσισε την αποζημίωση των οικογενειών των 33 ανθρώπων, κυρίως διανοουμένων και καλλιτεχνών Αλεβιτών, που κάηκαν ζωντανοί το 1993 στη Σεβάστεια από εξτρεμιστές ισλαμιστές. Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για την επανεκδίκαση της υπόθεσης, σύμφωνα με τους δικηγόρους τριών εκ των εναγόντων.

«Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι το δικαίωμα στη ζωή παραβιάστηκε σε διαδικαστικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος δεν τήρησε την υποχρέωσή του για τη διεξαγωγή αποτελεσματικής έρευνας στην υπόθεση αυτήν (…) Αυτή παραβίαση δικαιολογεί την επανεκδίκαση», δήλωσε ο Γκιουνάλ Κουρσούν, δικηγόρος τριών απογόνων θυμάτων.

Αν και το ύψος της αποζημίωσης δεν έχει προσδιοριστεί, «δεν θα συνιστούσε (από μόνη της) πλήρη αποκατάσταση των οικογενειών», πρόσθεσε ο Κουρσούν. Τόνισε ότι «για να υπάρξει πραγματική αποκατάσταση, όλοι οι υπεύθυνοι, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων κρατικών λειτουργών και πολιτικών, θα πρέπει να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης». Κατά τον ίδιο, «το κράτος παρέλειψε το καθήκον που είχε να ασκήσει διώξεις στους ίδιους τους λειτουργούς του».

Η τραγωδία σημειώθηκε στις 2 Ιουλίου 1993, όταν 33 διανοούμενοι, στην πλειονότητά τους Αλεβίτες, σκοτώθηκαν στο ξενοδοχείο Madimak της Σεβάστειας, όπου είχαν συγκεντρωθεί για ένα φεστιβάλ. Το ξενοδοχείο πυρπολήθηκε από πλήθος εξτρεμιστών ισλαμιστών.

Μεταξύ των θυμάτων ήταν ο γνωστός συγγραφέας Αζίζ Νεσίν, ο οποίος επέζησε της πυρκαγιάς και πέθανε δύο χρόνια αργότερα από καρδιακή ανακοπή. Η παρουσία του Νεσίν, που είχε μεταφράσει στα τουρκικά τους «Σατανικούς στίχους» του Σαλμάν Ρούσντι, αποτέλεσε την αφορμή κινητοποίησης των ισλαμιστικών κινημάτων της εποχής.

Το γεγονός άφησε βαθύ τραύμα στην κοινότητα των Αλεβιτών, της μεγαλύτερης θρησκευτικής μειονότητας της Τουρκίας, εντείνοντας τις εντάσεις γύρω από ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας και δικαιοσύνης.

Τριάντα τρεις άνθρωποι καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη για τη σφαγή, ωστόσο αρκετοί υπεύθυνοι δεν δικάστηκαν ποτέ και επωφελήθηκαν από την παραγραφή των αδικημάτων, σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε δώσει χάρη σε δύο από τους καταδικασθέντες το 2020 και το 2023.