Σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη offshore αιολικών πάρκων παρουσιάζει η χώρα μας, με το αιολικό δυναμικό στη θάλασσα να υπολογίζεται σχεδόν τριπλάσιο σε σχέση με το χερσαίο.
Για την Ελλάδα, η οποία διαθέτει εκτεταμένη ακτογραμμή, η συγκεκριμένη αγορά θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες επενδυτικές ευκαιρίες, υπό την προϋπόθεση, βέβαια, ότι τα έργα θα σχεδιαστούν με αυστηρά τεχνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Τις προοπτικές αυτές ανέδειξε, μεταξύ άλλων, χθες (13.10.2026) η Βανέσα Κατσαρδή, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κατά την παρουσίασή της στον «Δημόκριτο», με αφορμή την έναρξη λειτουργίας του Τμήματος Ενέργειας της European Academy.
Το Αιγαίο στο επενδυτικό ραντάρ
Δεδομένου ότι στην περίπτωση της χώρας μας το υπεράκτιο αιολικό δυναμικό εκτιμάται έως και τρεις φορές υψηλότερο από το χερσαίο, η υπεράκτια αιολική ενέργεια θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση του ενεργειακού μείγματος.
Τα πάρκα αυτά μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρότερους και σταθερότερους ανέμους σε σύγκριση με τις αντίστοιχες εγκαταστάσεις στην ξηρά, με την παραγωγή τους να μπορεί να ενισχύεται κατά τις νυχτερινές ώρες.
Το στοιχείο που διευκολύνει τον συνδυασμό τους με άλλες μορφές παραγωγής και μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη εξισορρόπηση του ενεργειακού μείγματος.
Στο πλαίσιο αυτό στο επίκεντρο βρίσκεται το Αιγαίο, το οποίο, όπως σημείωσε η κ. Κατσαρδή, συγκαταλέγεται στις περιοχές της Μεσογείου με ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες ανέμου, μαζί με τον Κόλπο του Λέοντα.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, η αξιοποίηση αυτού του δυναμικού, συνοδεύεται από προκλήσεις, μεταξύ των οποίων, το αυξημένο κόστος, οι απαιτήσεις διασύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο και οι σύνθετες μεταφορικές και κατασκευαστικές διαδικασίες, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλα θαλάσσια βάθη.
Όπως εξήγησε, ενώ σε ρηχότερα νερά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σταθερές θεμελιώσεις, σε μεγαλύτερα βάθη απαιτούνται διαφορετικές τεχνικές λύσεις, μεταξύ των οποίων και οι πλωτές πλατφόρμες.
Χωροθέτηση με αυστηρά κριτήρια
Σύμφωνα με την κ. Κατσαρδή, το υψηλό αιολικό δυναμικό δεν αρκεί από μόνο του για να καταστήσει μια περιοχή ελκυστική επιλογή για επενδύσεις.
Προϋπόθεση αποτελεί η επιλογή κατάλληλων θαλάσσιων ζωνών, με βάση συνδυασμό τεχνικών, περιβαλλοντικών και χωροταξικών δεδομένων.
Μέσω της χρήσης του μοντέλου Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS) αξιολογούνται παράγοντες όπως το βάθος της θάλασσας, η ταχύτητα του ανέμου και τα όρια των χωρικών υδάτων.
Στο ίδιο μοντέλο ενσωματώνονται περιβαλλοντικοί περιορισμοί, με στόχο να αποφεύγονται περιοχές Natura 2000, άλλες περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες, μνημεία της UNESCO και παραλίες με Γαλάζια Σημαία, μεταξύ άλλων κριτηρίων.
Ως εκ τούτου, η εφαρμογή αυτών των φίλτρων περιορίζει σημαντικά τον αριθμό των κατάλληλων θέσεων και σύμφωνα με την κ. Κατσαρδή, οι περιοχές που συγκεντρώνουν τα απαραίτητα χαρακτηριστικά εντοπίζονται κυρίως στο Αιγαίο, ενώ οι δυνατότητες εγκατάστασης σταθερών θεμελιώσεων εμφανίζονται ιδιαίτερα περιορισμένες.
Εν ολίγοις, μία περιοχή μπορεί να διαθέτει ισχυρούς ανέμους, αλλά να μην αποτελεί κατάλληλη επενδυτική επιλογή, εάν το κόστος κατασκευής και διασύνδεσης είναι υψηλό ή οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη του έργου.
Το κριτήριο για το πού αξίζει να επενδύσει κανείς
Για τους επενδυτές, ωστόσο, δεν έχει σημασία μόνο το κόστος κατασκευής ενός αιολικού πάρκου, αλλά το συνολικό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του, από την αδειοδότηση και την κατασκευή έως τη λειτουργία και την αποξήλωση.
Βασικός δείκτης είναι το σταθμισμένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας (Levelized Cost of Energy - LCoE), το οποίο επιτρέπει τη σύγκριση του κόστους παραγωγής μεταξύ διαφορετικών έργων και τεχνολογιών.
Σύμφωνα με την κ. Κατσαρδή, η αύξηση της ισχύος των ανεμογεννητριών και η ανάπτυξη μεγαλύτερων αιολικών πάρκων μπορούν να μειώσουν το κόστος ανά παραγόμενη μεγαβατώρα.
Στα σενάρια που παρουσιάστηκαν από την ίδια, το κόστος διαμορφώνεται σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικά επίπεδα για ορισμένες από τις ελληνικές θαλάσσιες περιοχές.
Γιατί η Κρήτη ξεχωρίζει
Μάλιστα, η Κρήτη αναδείχθηκε ως ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα περιοχής με αξιόλογο αιολικό δυναμικό και ανταγωνιστικές προοπτικές ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Σύμφωνα με την κ. Κατσαρδή, το ελάχιστο εκτιμώμενο LCoE διαμορφώνεται στα 70 ευρώ/MWh, με την συγκεκριμένη εκτίμηση να συνδέεται με την αξιολόγηση των κατάλληλων θαλάσσιων ζωνών και των αντίστοιχων τεχνικοοικονομικών παραμέτρων.
Εν ολίγοις, μια περιοχή με ισχυρούς ανέμους δεν αποτελεί αυτομάτως την καλύτερη επενδυτική επιλογή. Εάν το κόστος κατασκευής και λειτουργίας είναι υψηλό ή η παραγόμενη ενέργεια δεν επαρκεί για να το αντισταθμίσει, το έργο μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο ανταγωνιστικό από μια εγκατάσταση σε διαφορετική θαλάσσια ζώνη.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επενδυτές, καθώς η επιλογή της κατάλληλης θέσης δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον σχεδιασμό του έργου, την εγκατεστημένη ισχύ και τον τύπο των ανεμογεννητριών.
Χαμηλότερο κόστος ενέργειας πέρα από τα χωρικά ύδατα
Παράλληλα, η κ. Κατσαρδή αναφέρθηκε στη δυνατότητα επέκτασης της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων πέρα από τα χωρικά ύδατα, προς την αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ), στο πλαίσιο των ισχυουσών νομικών και διμερών ρυθμίσεων.
Η ίδια αναφέρθηκε στη θαλάσσια περιοχή που συνδέεται με τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι η περαιτέρω απόσταση από την ακτή μπορεί να προσφέρει πρόσβαση σε καλύτερες ανεμολογικές συνθήκες.
Στα εξεταζόμενα σενάρια, το εκτιμώμενο LCoE υποχωρεί στα 64 ευρώ/MWh για μεγαλύτερη απόσταση από την ακτή και στα 58 ευρώ/MWh για ένα πάρκο ισχύος 1 GW, αποτυπώνοντας τη δυναμική που μπορεί να προκύψει από τον συνδυασμό ισχυρότερου αιολικού δυναμικού και μεγαλύτερης κλίμακας εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, η απόσταση από την ακτή επηρεάζει επίσης το κόστος διασύνδεσης, την εγκατάσταση και τη συντήρηση, ενώ η υλοποίηση προϋποθέτει σαφές θεσμικό πλαίσιο και κατάλληλο σχεδιασμό των υποδομών.
Η κυματική ενέργεια περνά στα λιμάνια
Η ίδια πάντως πρότεινε η ανάπτυξη να μην περιορίζεται αποκλειστικά στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών, αλλά να εξεταστούν συνδυαστικές λύσεις που θα περιλαμβάνουν πλωτά φωτοβολταϊκά συστήματα, τεχνολογίες κυματικής ενέργειας και παραγωγή υδρογόνου.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια από τις ανεμογεννήτριες θα μπορούσε να αξιοποιείται για την παραγωγή υδρογόνου, ενισχύοντας τις δυνατότητες αποθήκευσης και διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών.
Όπως είπε, η Ελλάδα διαθέτει περισσότερες από 1.300 λιμενικές εγκαταστάσεις, αριθμός που δημιουργεί ένα ευρύ πεδίο για τη διερεύνηση εφαρμογών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τα κύματα, με τη Σκόπελο και το Ηράκλειο να αποτελούν παραδείγματα προς διερεύνηση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
