Μετά από δύο εβδομάδες σφοδρών επιθέσεων, η πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δείχνει να περνά σε μια εύθραυστη φάση αποκλιμάκωσης.
Πίσω όμως από την προσωρινή παύση των επιχειρήσεων εξελίσσεται ένα σύνθετο διπλωματικό και στρατιωτικό παρασκήνιο, με τα Στενά του Ορμούζ, τα αποθέματα των αμερικανικών αμυντικών συστημάτων και τις μυστικές διαπραγματεύσεις να διαμορφώνουν τις επόμενες κινήσεις των δύο πλευρών.
Και παρότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν προσωρινά περιοριστεί έπειτα από σχεδόν δύο εβδομάδες σφοδρών επιθέσεων, η ένταση παραμένει υψηλή και καμία πλευρά δεν θεωρεί ότι η κρίση έχει λήξει.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τους Financial Times, βρίσκονται σε εξέλιξη έντονες διπλωματικές διεργασίες με τη διαμεσολάβηση του Ομάν, με στόχο να αποτραπεί η επιστροφή σε γενικευμένο πόλεμο και να αποκατασταθεί η ασφαλής ναυσιπλοΐα στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Παύση των εχθροπραξιών
Σύμφωνα με δηλώσεις του εκπροσώπου του ιρανικού στρατού, Μοχάμαντ Ακραμινία, τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναστείλει προσωρινά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους στον Κόλπο, μετά τη διακοπή των αμερικανικών βομβαρδισμών στο ιρανικό έδαφος.
Όπως ανέφερε, η στρατηγική της Τεχεράνης βασίζεται στην «ανταπόδοση», γεγονός που οδήγησε και στην παύση των ιρανικών επιχειρήσεων από τη στιγμή που σταμάτησαν οι αμερικανικές επιθέσεις.
Δεν έχουν καταγραφεί αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν για δεύτερη συνεχόμενη νύχτα, ενώ ούτε οι ιρανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει νέες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή από την Παρασκευή.
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διατηρούν σε ισχύ τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ενώ καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει ανακοινώσει επίσημη συμφωνία κατάπαυσης των επιχειρήσεων.
Οι τελευταίες συγκρούσεις υπήρξαν οι πιο σφοδρές από την εκεχειρία του Απριλίου, ανατρέποντας την εύθραυστη ισορροπία που είχε διαμορφωθεί μετά την ενδιάμεση συμφωνία Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τη σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η αναζωπύρωση της κρίσης οδήγησε ακόμη και σε άνοδο της διεθνούς τιμής του πετρελαίου στα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι αποκαλύψεις των Financial Times για το Ορμούζ
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η προσωρινή παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων συμπίπτει με εντατικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Ομάν στην Τεχεράνη, με στόχο την επίτευξη προσωρινής συμφωνίας για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Οι συνομιλίες επικεντρώνονται στον τρόπο με τον οποίο θα κατανέμεται η εμπορική κίνηση μεταξύ του λεγόμενου «νότιου διαδρόμου» κατά μήκος των ακτών του Ομάν και των ιρανικών χωρικών υδάτων.
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι στόχος των διαπραγματεύσεων είναι να επιτραπεί η ασφαλής επανέναρξη της διέλευσης των εμπορικών πλοίων από τα Στενά, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την επιστροφή των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με αντικείμενο μια συνολική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, χαρακτήρισε τις συνομιλίες με το Ομάν «εποικοδομητικές» και έκανε λόγο για πρόοδο στις διαβουλεύσεις. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι δεν έχει αλλάξει ακόμη το καθεστώς της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν εξακολουθεί να θεωρεί κλειστά, προσθέτοντας ότι οι επαφές συνεχίζονται.
H πρόσφατη αναζωπύρωση της κρίσης προκλήθηκε όταν το Ιράν επιχείρησε να εμποδίσει τη διέλευση πλοίων από τον νότιο διάδρομο, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη διαδρομή παραβίαζε το μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει οι δύο χώρες τον Ιούνιο. Η Ουάσινγκτον απάντησε με αεροπορικές επιδρομές, επανέφερε τον ναυτικό αποκλεισμό και αυστηροποίησε τις κυρώσεις, ενώ η Τεχεράνη ανταπέδωσε με πυραυλικές επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων σε αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής.
Ανησυχία για τα αποθέματα των ΗΠΑ
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται ιδιαίτερα προβληματισμένη για τη διαθεσιμότητα κρίσιμων αμυντικών συστημάτων.
Δημοσίευμα των New York Times αναφέρει ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει με ανησυχία τη μείωση των αποθεμάτων των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot, τα οποία προστατεύουν τόσο αμερικανικές βάσεις όσο και συμμάχους των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.
Το CNN μετέδωσε ότι οι επιχειρήσεις κατά του Ιράν βρίσκονται προσωρινά «σε παύση», ενώ το NBC News αποκάλυψε πως οι Αμερικανοί διοικητές επιλέγουν πλέον να αναχαιτίζουν μόνο τους πυραύλους και τα drones που απειλούν άμεσα προσωπικό ή κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, επιτρέποντας σε ορισμένα βλήματα να πλήττουν δευτερεύουσες υποδομές ώστε να διατηρηθούν τα περιορισμένα αποθέματα πυραύλων Patriot, THAAD και SM.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από την έναρξη της σύγκρουσης το Ιράν έχει εκτοξεύσει περίπου 9.000 πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, γεγονός που έχει ασκήσει σημαντική πίεση στις δυνατότητες της αμερικανικής αεράμυνας.
Η στάση Τραμπ
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή να διακοπούν προσωρινά οι καθημερινές αμερικανικές επιθέσεις κατά της Τεχεράνης, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στις διπλωματικές προσπάθειες.
Ωστόσο, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξακολουθούν να επεξεργάζονται σχέδια για ενδεχόμενη επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, εφόσον αυτό αποφασιστεί από τον Λευκό Οίκο. Παράλληλα, σύμφωνα με το CNN και το Fox News, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, προειδοποίησαν τον πρόεδρο για τους κινδύνους που συνεπάγεται η συνέχιση μιας παρατεταμένης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη εξακολουθούν να διατηρούν υψηλή στρατιωτική ετοιμότητα. Οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται, όμως η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, με τις επόμενες ημέρες να θεωρούνται καθοριστικές για το αν οι δύο πλευρές θα επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις ή σε έναν νέο κύκλο πολεμικής κλιμάκωσης.