Η Γιαγιόι Κουσάμα, μία από τις πιο αναγνωρισμένες σύγχρονες καλλιτέχνιδες διεθνώς, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών, όπως γνωστοποίησε η εταιρεία της. Η είδηση του θανάτου της προκάλεσε πληθώρα αφιερωμάτων από θαυμαστές της παγκοσμίως.
Γνωστή ως η «Βασίλισσα των πουά», η Κουσάμα πέθανε στις 14 Αυγούστου, αφήνοντας πίσω της μια πρωτοποριακή καλλιτεχνική διαδρομή που διήρκεσε πολλές δεκαετίες. Μέσα από τα εμβληματικά μοτίβα με πουά, δίχτυα και το άπειρο, μετέτρεψε τις προσωπικές της εμπειρίες και ψυχικά τραύματα σε εικαστικά έργα που παραμένουν ζωντανά στη μνήμη του κοινού.
Γεννημένη το 1929 σε εύπορη οικογένεια, η Γιαγιόι Κουσάμα ξεκίνησε να δημιουργεί τα χαρακτηριστικά της έργα ήδη από την ηλικία των δέκα ετών.
Όπως έχει αναφέρει στην αυτοβιογραφία της, «Μια μέρα, αφού είδα ένα τραπεζομάντηλο με ένα κόκκινο μοτίβο λουλουδιών σε ένα γραφείο, παρατήρησα το ίδιο κόκκινο μοτίβο λουλουδιών παντού - στην οροφή, στα παράθυρα και στις κολώνες. Γέμισε το δωμάτιο και κάλυψε το σώμα μου».
Η έντονη κόκκινη περούκα και τα πουά ρούχα της έγιναν το σήμα κατατεθέν της, ενώ το έργο της αποτέλεσε έκφραση μιας μακρόχρονης μάχης με την ψυχική ασθένεια.
- Πορεία και επιρροή στην τέχνη -
Μετά τις σπουδές της στην Ιαπωνία, η Κουσάμα εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη της δεκαετίας του 1950, συμμετέχοντας ενεργά στην πρωτοποριακή σκηνή της Νέας Υόρκης.
Παρά τις δυσκολίες λόγω της καταγωγής της, κατάφερε να ξεχωρίσει με τους μεγάλους, τολμηρούς πίνακές της και τα «happenings» της δεκαετίας του 1960, όπου συνδύαζε ζωγραφική σώματος και πουά μοτίβα.
Δημιούργησε επίσης σειρά ρούχων, ίδρυσε την «Εκκλησία Αυτοκαταστροφής» και αυτοανακηρύχθηκε «Ιέρεια των πουά» για να τελέσει έναν γάμο ομοφυλοφίλων.
Επιστρέφοντας στην Ιαπωνία τη δεκαετία του 1970, εισήχθη οικειοθελώς σε ψυχιατρικό νοσοκομείο στο Τόκιο, όπου παρέμεινε και συνέχισε να δημιουργεί μέχρι το τέλος της ζωής της.
Τα γλυπτά της με κολοκύθες, όπως αυτό στη Ναοσίμα, τα διάσημα «δωμάτια του απείρου» και οι καθηλωτικές εγκαταστάσεις της προσέλκυσαν τεράστια πλήθη και απέσπασαν υψηλές τιμές σε δημοπρασίες.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της, τα «οράματα και παραισθήσεις» που βίωσε στην παιδική της ηλικία ενέπνευσαν τα πρώτα της σχέδια με κουκίδες και δίχτυα, χαρίζοντάς της ένα μοναδικό καλλιτεχνικό ύφος από πολύ νωρίς.
Όπως αναφέρεται, «Ανέπτυξε μια καλλιτεχνική φιλοσοφία που ονόμασε “αυτοαφανισμό”, βασισμένη σε απλά μοτίβα εμμονικής επανάληψης και πολλαπλασιασμού».