Ανθεκτικότερες των ευρωπαϊκών οι ελληνικές τράπεζες στις πιέσεις στα ομόλογα

Ισχυρές άμυνες απέναντι στις αναταράξεις των αγορών ομολόγων εμφανίζουν οι ελληνικές τράπεζες, παρά τις μεγάλες τοποθετήσεις που έχουν πραγματοποιήσει σε ομόλογα, κυρίως κρατικά.

Οι εγχώριες τράπεζες εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με τις ευρωπαϊκές, παρά το γεγονός ότι συγκριτικά έχουν μεγαλύτερες επενδύσεις σε ομόλογα, ως ποσοστό του ενεργητικού τους.

Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs, οι τοποθετήσεις των ελληνικών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα αντιστοιχούν στο 18% του ενεργητικού τους, έναντι 12% των ευρωπαϊκών.

Με στοιχεία του πρώτου εξαμήνου, οι επενδύσεις των εγχώριων συστημικών τραπεζών σε ομόλογα ξεπερνούν τα 65 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 33 δισ. είναι ελληνικά κρατικά ομόλογα και τα υπόλοιπα διεθνή κρατικά ομόλογα.

Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν στο Business Daily ότι η ανθεκτική εικόνα των ελληνικών τραπεζών οφείλεται στη λογιστική απεικόνιση των ομολόγων, τα οποία βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο διακράτησης έως τη λήξη τους ή, πιο σωστά, στο αποσβεσμένο κόστος, που σημαίνει ότι οι διακυμάνσεις των τιμών των ομολόγων στις αγορές δεν επηρεάζουν τα ίδια κεφάλαια ή τα αποτελέσματά τους.

Επιπλέον, οι περισσότερες τράπεζες έχουν θέσεις αντιστάθμισης για τα ομόλογα που δεν διακρατούνται έως τη λήξη.

Θεωρητικά, μια τράπεζα θα είχε απώλειες από την πώληση ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, ωστόσο οι εγχώριες τράπεζες διαθέτουν μεγάλη πλεονάζουσα ρευστότητα, που περιορίζει δραστικά κάθε πιθανότητα πρόωρης πώλησης ομολόγων για λόγους ρευστότητας.

Goldman Sachs: Ανθεκτικές οι ελληνικές τράπεζες

Πρόσφατη μελέτη της Goldman Sachs εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι μεταξύ των λιγότερο ευάλωτων ευρωπαϊκών τραπεζών στη διεύρυνση των αποδόσεων και των spreads των κρατικών ομολόγων, όσον αφορά την επίπτωση στα κεφάλαιά τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, από τα τέλη Ιουνίου έως τις αρχές Οκτωβρίου 2026, οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών αυξήθηκαν κατά περίπου 80 μονάδες βάσης, κατά μέσο όρο.

Η άνοδος των αποδόσεων συνοδεύτηκε από υποχώρηση των τιμών των 5ετών και 10ετών τίτλων κατά περίπου 3% και 6%, αντίστοιχα.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις αποδόσεων καταγράφηκαν στη Γαλλία, κατά περίπου 110 μονάδες βάσης, ενώ ακολούθησαν η Ιταλία και η Ελλάδα, με περίπου 90 μονάδες βάσης η καθεμία.

Παράλληλα, τα spreads των 10ετών κρατικών τίτλων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών διευρύνθηκαν κατά περίπου 48 μονάδες βάσης στη Γαλλία, 30 στην Ιταλία και 24 στην Ελλάδα.

Στο περιβάλλον αυτό, η Goldman Sachs εξετάζει την ευαισθησία των τραπεζικών κεφαλαίων σε μια πρόσθετη υποχώρηση των τιμών των κρατικών ομολόγων που κατατάσσονται στις κατηγορίες εύλογης αξίας μέσω αποτελεσμάτων (FVPL) και εύλογης αξίας μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων (FVOCI).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης, τη μεγαλύτερη ευαισθησία εμφανίζουν οι τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου, με εκτιμώμενη μείωση του CET1 κατά 23 μονάδες βάσης για κάθε υποχώρηση 1% της αξίας των συγκεκριμένων χαρτοφυλακίων.

Ακολουθούν οι τράπεζες των χωρών της Benelux με 18 μονάδες βάσης, των σκανδιναβικών χωρών με 16 και της Ιταλίας με 15 μονάδες βάσης. 

Οι ελληνικές τράπεζες, με μόλις 6 μονάδες βάσης, κατατάσσονται μεταξύ των λιγότερο ευάλωτων στο συγκεκριμένο σενάριο.

Η Goldman Sachs επισημαίνει επίσης ότι η άνοδος των επιτοκίων μπορεί να ενισχύσει ορισμένες πηγές εσόδων των τραπεζών, μεταξύ άλλων μέσω των στρατηγικών αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου (hedging), περιορίζοντας εν μέρει τις αρνητικές συνέπειες από τις διακυμάνσεις των ομολογιακών χαρτοφυλακίων.

Η επίπτωση στις τέσσερις συστημικές τράπεζες

Η ανάλυση της Goldman Sachs αναδεικνύει διαφοροποιήσεις μεταξύ των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών, με την Alpha Bank να εμφανίζει τη μικρότερη και την Εθνική Τράπεζα τη μεγαλύτερη κεφαλαιακή ευαισθησία στο εξεταζόμενο σενάριο.

• Εθνική Τράπεζα: Διαθέτει το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων, ύψους 19,6 δισ. ευρώ, από τα οποία περίπου 3,95 δισ. ευρώ κατατάσσονται στις κατηγορίες FVPL και FVOCI. Μια υποχώρηση της αξίας των συγκεκριμένων τίτλων κατά 1% εκτιμάται ότι θα οδηγούσε σε μείωση του CET1 κατά 9 μονάδες βάσης. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επίπτωση μεταξύ των τεσσάρων ελληνικών τραπεζών, η οποία παραμένει, πάντως, αισθητά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
• Τράπεζα Πειραιώς: Το χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων ανέρχεται σε περίπου 16,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 2,21 δισ. ευρώ αποτιμώνται σε εύλογη αξία. Η εκτιμώμενη κεφαλαιακή επίπτωση από πτώση των τιμών κατά 1% διαμορφώνεται στις 6 μονάδες βάσης.
• Eurobank: Διαθέτει κρατικά ομόλογα ύψους 15,4 δισ. ευρώ, με περίπου 2,66 δισ. ευρώ να κατατάσσονται στις κατηγορίες FVPL και FVOCI. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η αντίστοιχη μείωση του CET1 εκτιμάται σε 5 μονάδες βάσης.
• Alpha Bank: Εμφανίζει τη μικρότερη ευαισθησία μεταξύ των τεσσάρων τραπεζών, καθώς από το χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων, ύψους περίπου 13,7 δισ. ευρώ, μόλις 1,02 δισ. ευρώ κατατάσσεται στις κατηγορίες FVPL και FVOCI. Η εκτιμώμενη μείωση του CET1 περιορίζεται σε 3 μονάδες βάσης για κάθε υποχώρηση 1% της αξίας των συγκεκριμένων τίτλων.

Πηγή: Goldman Sachs. 

Σημειώσεις: (1) FVPL (Fair Value through Profit or Loss): Ομόλογα που αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία τους, με τις μεταβολές να επηρεάζουν τα αποτελέσματα χρήσης. (2) FVOCI (Fair Value through Other Comprehensive Income): Ομόλογα που αποτιμώνται στην τρέχουσα αξία τους, με τις μεταβολές να επηρεάζουν κυρίως τα ίδια κεφάλαια και τον δείκτη CET1. (3) AC (Amortized Cost): Ομόλογα που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος, χωρίς άμεση επίπτωση από τις μεταβολές των αγοραίων τιμών τους.