Καταγράφοντας ποσοστό-ρεκόρ, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) επικράτησε στις χθεσινές εκλογές του κρατιδίου Σαξονία-Άνχαλτ, σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα που επιβεβαίωσαν τις δημοσκοπήσεις. Παρά την εκλογική της επιτυχία, η AfD δεν φαίνεται να εξασφαλίζει την απόλυτη πλειοψηφία που θα της επέτρεπε να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) υπέστη ιστορική ήττα, με ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό, γεγονός που φέρνει τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς σε δυσχερέστερη θέση. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί νέο κύκλο συζητήσεων για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής αποκλεισμού συνεργασίας με την ακροδεξιά, γνωστής ως «τείχος προστασίας».
Με καταμετρημένο το 97% των ψήφων, η AfD συγκεντρώνει 44%, αυξάνοντας σημαντικά το ποσοστό της σε σχέση με το 2021. Αντίθετα, το CDU περιορίζεται στο 17,4%, ενώ το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) φτάνει στο 9,2%. Οι Πράσινοι ακολουθούν με 8,9% και η Αριστερά με 8,6%. Η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) αγγίζει το 5,1% και δίνει μάχη για την είσοδό της στη βουλή του κρατιδίου.
Στόχος της AfD ήταν η διακυβέρνηση χωρίς εταίρο, κάτι που απαιτεί πλειοψηφία εδρών στο κοινοβούλιο. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ARD και Bild, αυτό το σενάριο δεν φαίνεται πιθανό. Τα υπόλοιπα κόμματα απορρίπτουν το ενδεχόμενο συνεργασίας με την AfD, ενώ η BSW αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας μόνο κατά περίπτωση.
Η επικεφαλής της BSW στο κρατίδιο, Κλαούντια Βίτινγκ, υπογράμμισε ότι θα ήταν «εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακεί η AfD στην κυβέρνηση με κάποιο τρόπο». Στο Μαγδεμβούργο, κυβερνά συνασπισμός CDU-SPD-FDP, αλλά η συνέχισή του μοιάζει ανέφικτη, όπως και ένας συνασπισμός CDU-SPD-Πρασίνων. Εάν η AfD δεν καταφέρει να κυβερνήσει μόνη, εξετάζεται το ενδεχόμενο κυβέρνησης μειοψηφίας υπό το CDU με στήριξη από την Αριστερά, αν και στο εσωτερικό του CDU υπάρχουν έντονες επιφυλάξεις για αυτό το σενάριο.
Πολιτικές αναταράξεις για τον καγκελάριο
Μεταξύ των μεγάλων χαμένων των εκλογών συγκαταλέγεται ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, καθώς το κόμμα του ηττήθηκε σε μια περιοχή όπου παραδοσιακά διατηρούσε ισχυρή παρουσία. Όπως αναφέρει το ARD, μετά από αυτές τις εκλογές, «φαίνεται σχεδόν αδύνατο το CDU να διεκδικήσει άλλη μια ομοσπονδιακή προεκλογική εκστρατεία με επικεφαλής τον Φρίντριχ Μερτς», ενώ καταγράφονται ήδη εκκλήσεις για παραιτήσεις.
Ο Τιμ Μπραντ, μέλος της Ένωσης Νέων του Βρανδεμβούργου, ζήτησε αλλαγή ηγεσίας και νέες εκλογές, υποστηρίζοντας ότι ο Φρίντριχ Μερτς πρέπει να παραιτηθεί από τη θέση του καγκελάριου και προέδρου του CDU. Η επιτελάρχης της καγκελαρίας, Νίνα Βάρκεν, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «πολύ δύσκολο», δηλώνοντας ότι το CDU το αποδέχεται, χωρίς όμως να το προσπερνά αβίαστα.
Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ της AfD έθεσε ήδη θέμα νέων εκλογών, τονίζοντας ότι το κόμμα του δεν θα συμβιβαστεί για χάρη ενός συνασπισμού και ότι το εκλογικό αποτέλεσμα αποτελεί μήνυμα για ολόκληρη τη χώρα.
Αντιδράσεις και διεθνής διάσταση
Το περιοδικό Der Spiegel σημειώνει πως στο CDU συζητείται ήδη το «πρόβλημα καγκελαρίου», με στελέχη να εκφράζουν ανησυχίες για το μέλλον του κόμματος και του αρχηγού του. Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει ακόμα περισσότερο ενόψει των επικείμενων εκλογών στα κρατίδια Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο.
Ο αρχηγός της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU, Τόρστεν Φράι, απέκλεισε το ενδεχόμενο παραίτησης του καγκελάριου ή ανασχηματισμού της κυβέρνησης, υπογραμμίζοντας ότι η θητεία του καγκελαρίου διαρκεί τέσσερα χρόνια και ότι απαιτείται μεγαλύτερη εμπλοκή των πολιτών.
Η Handelsblatt χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «ιστορική επιτυχία» για την AfD και «φιάσκο» για το CDU. Η Die Zeit περιέγραψε την ατμόσφαιρα στο CDU ως «σοκ και απογοήτευση», ενώ η Süddeutsche Zeitung προειδοποίησε πως η Γερμανία δεν είναι πλέον άτρωτη στον δεξιό εξτρεμισμό.
Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε τη συμπάθειά του για τη γερμανική ακροδεξιά, δημοσιεύοντας γράφημα με το εκλογικό αποτέλεσμα της Σαξονίας-Άνχαλτ μέσω Truth Social. Ο πρώην στενός συνεργάτης του Ίλον Μασκ συνεχάρη επίσης την αρχηγό της AfD, Αλίς Βάιντελ, υπογραμμίζοντας ότι η κοινή λογική δεν είναι ακροδεξιά, αλλά σχετίζεται με την προστασία της πατρίδας.