Η ισπανική δικαιοσύνη ξεκίνησε επίσημα έρευνα για την είσοδο δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στα τέλη Ιουλίου στον βορειοαφρικανικό θύλακα της Θέουτας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Audiencia Nacional. Η διαδικασία φαίνεται να έχει υποστηριχθεί από «μια αναμφισβήτητη διαχείριση που ευνοούσε» την είσοδο αυτή από το Μαρόκο, όπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο Τύπου.
Σύμφωνα με τη δικαστίνα Μαρία Ταρντόν, τα γεγονότα ενδέχεται να εμπίπτουν σε κατηγορίες που αφορούν εγκλήματα «που προσβάλλουν την ειρήνη ή την ανεξαρτησία του ισπανικού Κράτους». Το Audiencia Nacional, ανώτατο δικαστήριο με έδρα τη Μαδρίτη, έχει αναλάβει την υπόθεση λόγω της φύσης των παραβάσεων.
Η δικαστής επισημαίνει πως η «χρήση των μεταναστευτικών ροών» αποτελεί μέθοδο που αξιοποιείται σε επιχειρήσεις υβριδικού πολέμου, με κύματα διαφορετικής έντασης τα οποία οδήγησαν σε κατάρρευση των δυνατοτήτων αντίδρασης του ισπανικού συστήματος συνοριακού ελέγχου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μαζική παραβίαση της εδαφικής κυριαρχίας της Ισπανίας.
Η έρευνα βασίζεται σε έκθεση της ισπανικής αστυνομίας, που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα και περιήλθε στη γνώση του AFP. Η έκθεση καταλήγει ότι η είσοδος περισσότερων από 70.000 ανθρώπων στη Θέουτα δεν ήταν αποτέλεσμα «ενεργειών τυχαίου, περιστασιακού ή αυθόρμητου χαρακτήρα».
Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, διαπιστώθηκε «αναμφισβήτητη διαχείριση που ευνοούσε τη διαδικασία» εισόδου των μεταναστών στη Θέουτα «από το έδαφος του βασιλείου του Μαρόκου». Η έκθεση αναφέρει ότι διάφορα ένστολα μέλη των μαροκινών δυνάμεων ασφαλείας υιοθέτησαν στάση «ανοχής» και παρείχαν «ενεργή υποστήριξη» στους μετανάστες, δίνοντας οδηγίες για τη διέλευση των συνόρων.
Παρά τα ευρήματα της έκθεσης, η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι δεν υπάρχουν «απτές αποδείξεις» πως το Μαρόκο ενθάρρυνε τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα.
Οι μαροκινές αρχές δεν έχουν σχολιάσει επίσημα την αστυνομική έκθεση, ωστόσο ο Τύπος της χώρας την έχει χαρακτηρίσει «πρόχειρη», «στερούμενη αποδεικτικών στοιχείων» και «υποκειμενική».
Επιπλέον, η δικαστίνα εκτιμά ότι πέραν των προσβολών της ειρήνης του ισπανικού κράτους, θα μπορούσαν να έχουν διαπραχθεί εγκλήματα εις βάρος των δικαιωμάτων αλλοδαπών υπηκόων, συμπεριλαμβανομένων «ανθρωποκτονιών από αμέλεια». Τουλάχιστον 83 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους επιχειρώντας να φθάσουν στη Θέουτα κολυμπώντας.