Στην τελική ευθεία εισέρχεται η προετοιμασία για την ερευνητική γεώτρηση Ασωπός 1 στο Block 2 βορειοδυτικά της Κέρκυρας στο Ιόνιο σε μία από τις πλέον σημαντικές περιοχές του ελληνικού προγράμματος έρευνας και αξιοποίησης υδρογονανθράκων.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, που παρουσίασε η Κατερίνα Σάρδη, Managing Director & Country Manager της Energean, μιλώντας στο Southeast Europe Energy Forum 2026 την Παρασκευή στη Θεσσαλονίκη τα κρίσιμα βήματα των περιβαλλοντικών και τεχνικών εγκρίσεων τοποθετούνται προς το τέλος του 2026, ενώ, εφόσον ολοκληρωθούν ομαλά οι απαιτούμενες διαδικασίες, η γεώτρηση αναμένεται να προχωρήσει τον Απρίλιο του 2027.
Θυμίζουμε πως στην κοινοπραξία συμμετέχουν η ExxonMobil με 60%, η Energean με 30% και η HelleniQ Energy με 10%, με τη δεύτερη να έχει τον ρόλο του διαχειριστή της παραχώρησης.
Το κρίσιμο χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με την Κατερίνα Σάρδη, η Energean βρίσκεται πλέον στη φάση του τελικού σχεδιασμού και της προετοιμασίας για την ερευνητική γεώτρηση Ασωπός 1, η οποία βρίσκεται σε περιοχή κοντά στα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας και Ιταλίας.
Το πρώτο σημαντικό ορόσημο αφορά τη Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων. Σύμφωνα με την ίδια, η μελέτη υποβλήθηκε τον Αύγουστο και η προβλεπόμενη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη διασυνοριακή διαβούλευση μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.
Με βάση τον σχεδιασμό, η έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων τοποθετείται για τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο του 2026.
Αυτό ανοίγει τον δρόμο για το επόμενο κρίσιμο στάδιο, που είναι η προετοιμασία της ίδιας της γεώτρησης, με τον Απρίλιο του 2027 να αποτελεί, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το χρονικό σημείο-στόχο για την έναρξη της ερευνητικής δραστηριότητας.
Η Energean, όπως ανέφερε η Κατερίνα Σάρδη, βρίσκεται ήδη σε εντατική προετοιμασία, καθώς η επιτυχής ολοκλήρωση των διοικητικών και τεχνικών διαδικασιών θα πρέπει να συνδυαστεί με την έγκαιρη κινητοποίηση του απαιτούμενου εξοπλισμού και των επιχειρησιακών υποδομών.
Η ΕΔΕΥΕΠ ανεβάζει τον πήχη της ασφάλειας
Η έγκριση της περιβαλλοντικής μελέτης, πάντως, δεν αποτελεί το μοναδικό προαπαιτούμενο για την έναρξη της γεώτρησης.
Όπως εξήγησε ο Αριστοφάνης Στέφατος, CEO της ΕΔΕΥΕΠ, παράλληλα με την περιβαλλοντική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία της Μελέτης Μεγάλων Ατυχημάτων (Major Hazards Report), ενώ θα ακολουθήσουν και οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την κοινοποίηση των εργασιών της γεώτρησης.
Αυτό σημαίνει πως δεν περιορίζεται στη διαχείριση, για λογαριασμό του ελληνικού Δημοσίου, των δικαιωμάτων έρευνας, εκμετάλλευσης και παραγωγής υδρογονανθράκων, αλλά λειτουργεί παράλληλα ως προσωρινή αρμόδια αρχή για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΔΕΥΕΠ καλείται να διασφαλίσει ότι η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών.
Όπως διευκρίνισε ο κ. Στεφάτος, αυτό δεν σημαίνει ότι αναμένεται κάποιο περιστατικό, αλλά ότι μια υπεράκτια δραστηριότητα τέτοιας κλίμακας απαιτεί εκ των προτέρων σχεδιασμό για τη διαχείριση πιθανών έκτακτων καταστάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να υπάρχουν σχέδια αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης σε πολλαπλά επίπεδα και να έχει εξασφαλιστεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα των κρατικών φορέων που θα πρέπει να εμπλακούν.
Η «δύσκολη» γεώτρηση των 840 μέτρων
Ένα από τα ερωτήματα που τίθενται αναφορικά με τον Ασωπό 1 αφορά το βάθος της γεώτρησης. Το θαλάσσιο βάθος στην περιοχή ανέρχεται περίπου στα 840 μέτρα, γεγονός που εκ πρώτης όψεως μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα απαιτητικό για τα ελληνικά δεδομένα, δεδομένου ότι η χώρα μας έχει να πραγματοποιήσει υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.
Για την Energean, ωστόσο, το συγκεκριμένο βάθος δεν αποτελεί πρωτόγνωρη επιχειρησιακή πρόκληση. Η Κατερίνα Σάρδη επισήμανε ότι η εταιρεία έχει ήδη ολοκληρώσει γεωτρήσεις σε σημαντικά μεγαλύτερα βάθη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή Karish στο Ισραήλ, όπου η Energean ολοκλήρωσε την τρίτη γεώτρηση σε θαλάσσιο βάθος περίπου 1.700 μέτρων.
Συνολικά, η εταιρεία έχει πραγματοποιήσει 12 γεωτρήσεις στη Μεσόγειο, στην περιοχή του Ισραήλ, εμπειρία που, σύμφωνα με την ίδια, δημιουργεί σημαντική επιχειρησιακή τεχνογνωσία.
Παράλληλα, η ευρύτερη περιοχή του Ασωπού διαθέτει ένα ακόμη πλεονέκτημα, το ότι υπάρχει ήδη σημαντική γεωτρητική εμπειρία στην ιταλική πλευρά της Αδριατικής.
Οι δεκάδες γεωτρήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στην περιοχή έχουν προσφέρει πολύτιμη γνώση για τη γεωλογία και τα χαρακτηριστικά του υπεδάφους.
Σύμφωνα με την Energean, η γεωλογία της ευρύτερης περιοχής θεωρείται ευνοϊκή, ενώ οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις εκτιμώνται ως σχετικά χαμηλές σε σύγκριση με πιο απαιτητικά περιβάλλοντα στα οποία έχει δραστηριοποιηθεί η εταιρεία.
Τι σημαίνουν τα 270 δισ. κυβικά μέτρα
Θυμίζουμε πως οι οι εκτιμήσεις για τον στόχο κάνουν λόγο για δυνητικό δυναμικό έως 270 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ σε περίπτωση εμπορικής ανακάλυψης το project μπορεί να απαιτήσει επενδύσεις περίπου 5 δισ. ευρώ για την πλήρη ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Ωστόσο, η ίδια η Energean κρατά χαμηλούς τόνους ως προς το συγκεκριμένο μέγεθος πριν από την πραγματοποίηση της ερευνητικής γεώτρησης.
Η Κατερίνα Σάρδη ξεκαθάρισε ότι το πρώτο ζητούμενο είναι να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη υδρογονανθράκων. Ακόμη και σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, θα απαιτηθούν πιθανότατα πρόσθετες γεωτρήσεις ώστε να επιβεβαιωθεί το μέγεθος των πόρων.
Επομένως, τα 270 δισ. κυβικά μέτρα αποτελούν εκτίμηση και όχι επιβεβαιωμένα αποθέματα, με την ποσότητα να μπορεί τελικά να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη. Η απάντηση θα δοθεί μέσα από τη γεωτρητική δραστηριότητα και τα επόμενα στάδια αξιολόγησης.
Για το Ελληνικό Δημόσιο, το πιθανό οικονομικό αποτύπωμα υπολογίζεται σε περίπου 10 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 20 ετών, εφόσον φυσικά επιβεβαιωθεί η ύπαρξη εμπορικά αξιοποιήσιμου κοιτάσματος.
Οι επιλογές για το φυσικό αέριο
Σε περίπτωση σημαντικής ανακάλυψης, το επόμενο ερώτημα θα αφορά τον τρόπο με τον οποίο το φυσικό αέριο θα φτάσει στην αγορά.
Η Κατερίνα Σάρδη άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, επισημαίνοντας ότι υφιστάμενες υποδομές θα μπορούσαν, καταρχήν, να αξιοποιηθούν.
Μία από τις επιλογές είναι ο αγωγός TAP, ανάλογα βεβαίως με τη διαθέσιμη δυναμικότητά του. Παράλληλα, μια σημαντική ανακάλυψη θα μπορούσε να επαναφέρει στο προσκήνιο και το παλαιότερο σχέδιο ITGI, το οποίο προέβλεπε τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς την Ιταλία.
Ωστόσο, η διοχέτευση του φυσικού αερίου δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τους αγωγούς, καθώς στο τραπέζι βρίσκεται και η λύση μιας πλωτής μονάδας παραγωγής και αποθήκευσης, γνωστής ως FPSO, αντίστοιχης με την υποδομή που χρησιμοποιεί η Energean στο Ισραήλ.
Ωστόσο, το ποια λύση θα επιλεγεί, εφόσον φυσικά επιβεβαιωθεί εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα, θα εξαρτηθεί από σειρά τεχνικών, οικονομικών και εμπορικών παραμέτρων.