Περίπου εκατό αρχηγοί φυλών της Υεμένης παρουσίασαν στη Γενεύη έναν κώδικα τιμής, δεσμευόμενοι για την προστασία των αμάχων σε περιόδους σύγκρουσης και τη διασφάλιση της πρόσβασης στην ανθρωπιστική βοήθεια, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση από την έδρα του ΟΗΕ.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Υεμένη έχει βυθιστεί ξανά στον πόλεμο, μετά από τέσσερα χρόνια σχετικής ηρεμίας, λόγω της ευρύτερης έντασης στη Μέση Ανατολή. Οι εχθροπραξίες κλιμακώθηκαν τον Σεπτέμβριο, με επίθεση των φιλοϊρανών μαχητών Χούθι στο δυτικό τμήμα της χώρας.
Ο κώδικας που παρουσιάστηκε στη Γενεύη στηρίζεται στα φυλετικά έθιμα, τις ισλαμικές αξίες και τις αρχές του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η σύνταξή του ξεκίνησε το 2024 με την υποστήριξη του Κέντρου της Γενεύης για τη διακυβέρνηση του τομέα της ασφάλειας (DCAF), της Ελβετίας και της Ολλανδίας.
Όπως ανέφερε η Τρούντε Στραντ, αξιωματούχος του ελβετικού ιδρύματος, στην τελετή παρουσίασης, "όλα άρχισαν από μια κραυγή έκκλησης για βοήθεια από την περιοχή". Αρχικά, οι συμμετέχοντες ήταν ελάχιστοι, αλλά σήμερα περίπου 5.000 αρχηγοί φυλών έχουν υπογράψει τον κώδικα, εκπροσωπώντας κάθε κυβερνείο.
Η διαδικασία συμφωνίας δεν ήταν εύκολη, όπως εξήγησε ο σεΐχης Αμπντουλκαρίμ αλ Μακντάσι, ένας από τους Υεμενίτες αξιωματούχους, τονίζοντας τις δυσκολίες στην επίτευξη συναίνεσης μεταξύ των φυλάρχων.
Περίπου εκατό αρχηγοί ταξίδεψαν στη Γενεύη για την επίσημη παρουσίαση, η οποία περιλάμβανε τον εθνικό ύμνο της Υεμένης, απαγγελία στίχων του Κορανίου και ανάγνωση του κώδικα τιμής.
Η Λαϊλά Λουφτ αλ Θαουάρ, γενική γραμματέας του κόμματος Αραβική Ελπίδα και μία από τις λίγες γυναίκες στην εκδήλωση, χαιρέτισε τη συμμετοχή εκπροσώπων συνδεδεμένων με τους Χούθι. Όπως δήλωσε, "όλοι συνδεόμαστε μεταξύ μας. Αυτό που προκαλεί όλα αυτά τα προβλήματα (στην Υεμένη) είναι η πολιτική ατζέντα, όχι η κοινωνία της Υεμένης".
Ο κώδικας αποσκοπεί στην προστασία αμάχων και τραυματιών, τον σεβασμό των νεκρών, την ανθρώπινη μεταχείριση αιχμαλώτων και τη διαφύλαξη των αστικών υποδομών.
Επιπλέον, προβλέπει τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών και της πρόσβασης στην ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ ζητεί την απόρριψη της βίας και της τρομοκρατίας.
Η διάδοση του κώδικα θα υλοποιηθεί μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης, φυλετικής διαμεσολάβησης, καθώς και με κυρώσεις και μηχανισμούς παρακολούθησης για τις παραβιάσεις.
Όπως τόνισε η Τατιάνα Βαλοβάγια, γενική διευθύντρια του ΟΗΕ στη Γενεύη, "πρωτοβουλίες εδραιωμένες σε τοπικό επίπεδο, όπως αυτή, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις πολιτικές προσπάθειες, αλλά μπορούν να προσφέρουν σημαντική συμβολή οικοδομώντας την εμπιστοσύνη και ενισχύοντας τις βάσεις πάνω στις οποίες στηρίζεται μια διαρκής ειρήνη".