Η αυξανόμενη αντίσταση στα αντιβιοτικά και σε άλλα φάρμακα προκαλεί ανησυχία για την ασφάλεια των επεμβάσεων ρουτίνας και των τοκετών, θέτοντας σε κίνδυνο το μέλλον της σύγχρονης ιατρικής, σύμφωνα με προειδοποίηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Όπως τόνισε ο ειδικός του ΠΟΥ Ζαν-Πιέρ Νιεμαζί, «η αντίσταση στα αντιβιοτικά -αλλά μιλάμε ευρύτερα για μικροβιακή αντοχή ή AMR- είναι ευρέως εκτεταμένη και απειλεί το μέλλον της σύγχρονης ιατρικής».
Οι καρκινοπαθείς και οι ασθενείς με χρόνιες παθήσεις διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο από λοιμώξεις που προκαλούνται από βακτήρια, ιούς ή μύκητες, τα οποία πλέον δεν ανταποκρίνονται στις διαθέσιμες θεραπείες.
Τα βακτήρια αναπτύσσουν εδώ και καιρό αντοχή στα φάρμακα που έχουν σχεδιαστεί για την καταπολέμησή τους, καθιστώντας πολλές θεραπείες αναποτελεσματικές.
Ο ΠΟΥ καλεί τις χώρες να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής, με αφορμή τη διεθνή εβδομάδα ευαισθητοποίησης που διαρκεί από τις 18 έως τις 24 Νοεμβρίου.
Επιδημιολογικά στοιχεία και προοπτικές
Σύμφωνα με τον Νιεμαζί, περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους το 2021 ως άμεσο αποτέλεσμα της μικροβιακής αντοχής.
Όπως υπογράμμισε, «οι λοιμώξεις που είναι ανθεκτικές στα φάρμακα σκοτώνουν εδώ και χρόνια χωρίς να το συνειδητοποιούμε επαρκώς». Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι τα βακτήρια που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά ευθύνονται άμεσα για πάνω από ένα εκατομμύριο θανάτους, ενώ συμβάλλουν συνολικά σε σχεδόν πέντε εκατομμύρια θανάτους ετησίως.
Εάν η τρέχουσα τάση συνεχιστεί, τα επιστημονικά μοντέλα δείχνουν ότι η μικροβιακή αντοχή μπορεί να προκαλέσει έως και 39 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως μέσα στα επόμενα 25 χρόνια.
Προκλήσεις και συστάσεις του ΠΟΥ
Ο αριθμός των βακτηρίων που είναι ανθεκτικά σε ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα αυξάνεται, ενώ η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών παραμένει περιορισμένη.
Ο ειδικός του ΠΟΥ Πραβάρσα Πρακάς επισήμανε ότι «η πρόληψη των λοιμώξεων είναι ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους για να μειωθεί η ανάγκη για αντιβιοτικά».
Ωστόσο, μόνο λίγο περισσότερες από το ένα τρίτο των χωρών έχουν εφαρμόσει πλήρως σε εθνικό επίπεδο τις οδηγίες του ΠΟΥ για την πρόληψη των λοιμώξεων.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, πολλές χώρες απέχουν ακόμη από την επίτευξη των στόχων που τέθηκαν το 2024 από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας για υλοποίηση έως το 2030. Οι στόχοι αυτοί αφορούν την πρόληψη των λοιμώξεων, τη χρήση φαρμάκων στα νοσοκομεία, τη διαγνωστική ικανότητα και την παρακολούθηση της μικροβιακής αντοχής.