Λίγο κάτω του 1 δισ. ευρώ διαμορφώνεται ο προϋπολογισμός του ΔΕΣΦΑ για το δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης για την περίοδο 2026-2035 οριακά μειωμένος κατά 36 εκατ. ευρώ στα 984 εκατ. ευρώ έναντι 1,02 δισ. ευρώ του αρχικού σχεδιασμού.
Ο νέος προϋπολογισμός τέθηκε σε διαβούλευση στη ΡΑΑΕΥ και αποτελεί το πρώτο ορόσημο στη θητεία της νέας CEO, Μαρία Σφερούτσα, η οποία ανέλαβε καθήκοντα στις 8 Φεβρουαρίου.
Το νέο πλάνο περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές (σε σχέση με το προηγούμενο σχέδιο 2025-2034), με τις επενδύσεις για έργα σύνδεσης με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου να περιορίζονται σημαντικά σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα, από 210 σε 179 εκατ. ευρώ.
Η μείωση αυτή προκύπτει κυρίως από την αλλαγή σχεδιασμού όσον αφορά τη σύνδεση της Πτολεμαΐδας 5 και του Αγίου Δημητρίου, καθώς πλέον θα συνδεθεί μόνο η Πτολεμαΐδα 5, ενώ ο Άγιος Δημήτριος εξαιρείται προς το παρόν από το πρόγραμμα.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η κατασκευή αγωγού να περιορίζεται στα 10 χιλιόμετρα αντί για 30 χιλιόμετρα προηγουμένως, να προβλέπεται μόνο ένας μετρητικός σταθμός αντί για δύο και τελικά ο προϋπολογισμός του έργου να μειώνεται στα 29 εκατ. ευρώ από 69 εκατ. ευρώ.
Ταυτόχρονα, το νέο πρόγραμμα ενσωματώνει αναβαθμίσεις στο ΕΣΦΑ, όπως εργασίες στους Μετρητικούς Σταθμούς Νέας Μεσημβρίας και Αμφιτρίτης, έργα στη Ρεβυθούσα για την περίοδο 2026-2027 και την εγκατάσταση «έξυπνων» σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε διάφορες τοποθεσίες.
Ανεβάζει στροφές ο σημαντικότερος αγωγός για τον Κάθετο Διάδρομο
Η μεγαλύτερη επένδυση του νέου δεκαετούς προγράμματος είναι αναμφίβολα ο αγωγός Καρπερή-Κομοτηνή, μήκους 215 χιλιομέτρων, συμβατός 100% με υδρογόνο, παράλληλος με το υπάρχον δίκτυο, για το οποίο η Τελική Επενδυτική Απόφαση ελήφθη πρόσφατα.
Ο σχετικός διαγωνισμός προκηρύχθηκε από τον Διαχειριστή την Πέμπτη και οι προσφορές προβλέπεται να υποβληθούν στις 23 Μαρτίου.
Το έργο, προϋπολογισμού 321,5 εκατ. ευρώ, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2027 και θα ενισχύσει τη ροή φυσικού αερίου μεταξύ Βορείου και Νοτίου Ελλάδας, παρέχοντας αδιάλειπτη δυναμικότητα έως 3 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως για εξαγωγές προς τη Βουλγαρία μέσω του Interconnector Greece-Bulgaria (IGB), του οποίου η μέγιστη δυναμικότητα φθάνει τα 5 bcm.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτό θα διαδραματίσει και ο πρόσφατα ολοκληρωμένος Σταθμός Συμπίεσης στην Κομοτηνή, επένδυση ύψους 134 εκατ. ευρώ.
Η όδευση θα ξεκινά από τον νέο σταθμό αποστολής στην Καρπερή (Δήμος Ηράκλειας) και θα διασχίζει σειρά δήμων σε Σέρρες, Καβάλα, Δράμα, Ξάνθη και Ροδόπη, καταλήγοντας στη νέα εγκατάσταση υποδοχής στην Κομοτηνή, πλησίον της ΒΙΠΕ.
Ο αγωγός έχει σχεδιαστεί με τεχνικές προδιαγραφές που επιτρέπουν τη μελλοντική μεταφορά έως και 100% υδρογόνου ή μείγματος φυσικού αερίου και υδρογόνου, χωρίς να απαιτηθούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
Η κατασκευή του αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διαφοροποίηση και ασφάλεια εφοδιασμού φυσικού αερίου στη ΝΑ Ευρώπη μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τα έργα μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης
Το επενδυτικό πλάνο περιλαμβάνει και άλλα σημαντικά έργα, μεταξύ των οποίων:
- Διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας:
Το έργο προϋπολογισμού 92 εκατ. ευρώ, που θα ολοκληρωθεί στα ελληνικά εδάφη τον Σεπτέμβριο 2026, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στα Βαλκάνια. Η θέση σε λειτουργία του έργου συναρτάται με την ολοκλήρωση των εργασιών και στο κομμάτι της Βόρειας Μακεδονίας που τοποθετείται προς το τέλος του 2027.
- Νέα προβλήτα Small Scale LNG στη Ρεβυθούσα:
Mε ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Μάρτιο του 2027, θα επιτρέπει τη φόρτωση LNG σε μικρότερα πλοία που θα προμηθεύουν με LNG άλλα πλοία κυρίως στον Πειραιά και ενδεχομένως σε άλλα λιμάνια, επιτρέποντας την τροφοδοσία εγκαταστάσεων εκτός δικτύου όπου η κατανάλωση φυσικού αερίου κρίνεται εφικτή, μέσω εικονικών αγωγών, παρέχοντας τη δυνατότητα πρόσβασης στο φυσικό αέριο σε νέες περιοχές και αγορές.
- Αγωγός υψηλής πίεσης προς την Πάτρα και τη ΒΙ.ΠΕ. Πάτρας:
Σύμφωνα με το τελευταίο χρονοδιάγραμμα, ο ΔΕΣΦΑ αναμένεται να ολοκληρώσει τις κατασκευαστικές εργασίες του αγωγού το φθινόπωρο του 2027, ώστε από τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους να ενισχύει το σύστημα, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για το Μάρτιο του ίδιου έτους.
Tο επόμενο διάστημα αναμένεται η ολοκλήρωση της διαδικασίας έκδοσης των περιβαλλοντικών όρων του έργου, ώστε να μπει αμέσως μετά σε τροχιά υλοποίησης.
Ήδη, ο Διαχειριστής έχει προκηρύξει και ολοκληρώσει από τον Νοέμβριο τον διαγωνισμό, ο οποίος αφορούσε την προμήθεια χαλύβδινων σωλήνων και καμπυλών ύψους 33,38 εκατ. ευρώ.
Ο τρέχων προϋπολογισμός του αγωγού υψηλής πίεσης προς την Πάτρα ανέρχεται στα 117 εκατ. ευρώ.
Ο ΔΕΣΦΑ θα είναι σε συνεργασία με τον Διαχειριστή του Συστήματος Διανομής (Enaon EDA), ο οποίος θα αναλάβει την ανάπτυξη του δικτύου διανομής στην περιοχή.
Ο σχεδιασμός του προβλέπει και μεταφορά υδρογόνου έως και 100%, σύμφωνα με το πρόγραμμα απανθρακοποίησης του ΔΕΣΦΑ, ενώ η σύνδεση με το ΕΣΦΑ θα εξυπηρετήσει τόσο την πόλη της Πάτρας όσο και τη Βιομηχανική Περιοχή (ΒΙ.ΠΕ.), με δυνατότητα μελλοντικών επεκτάσεων σε άλλες περιοχές της Δυτικής Ελλάδας.
- Σταθμός Συμπίεσης ΤΑP στη Ν. Μεσημβρία:
Το έργο θα επιτρέψει την πλήρη αμφίδρομη ροή αζέρικου αερίου, με λειτουργία στο τέλος του 2026.
- Σύνδεση της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής Αλεξανδρούπολης με το ΕΣΦΑ:
Η μονάδα κατασκευάζεται από τη ΔΕΗ και τη ΔΕΠΑ Εμπορίας και η κατασκευή του απαραίτητου Μετρητικού Σταθμού για τη σύνδεση με το ΕΣΦΑ τοποθετείται το Σεπτέμβριο του 2027.
- Μονάδα φυσικού αερίου στη Λάρισα:
Μέσα στον Φεβρουάριο τοποθετείται η Τελική Επενδυτική Απόφαση για τη σύνδεση στο ΕΣΦΑ της μονάδας φυσικού αερίου στη Λάρισα (με φορέα υλοποίησης την ελληνο-ισραηλινή κοινοπραξία των Clavenia Limited, ΔΕΠΑ, Volton και SIrec Energy), που προϋποθέτει βέβαια τη λήψη Τελικής Επενδυτικής Απόφασης για την ίδια τη μονάδα. Η ολοκλήρωση του έργου εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα τοποθετείται για τις αρχές του 2028.
- Επέκταση των λιμανιών για τη μεταφορά φορτηγών μεταφοράς LNG από και προς τη Ρεβυθούσα:
Aναμένεται να ολοκληρωθεί το Νοέμβριο του 2026 αφορά το εναπομείναν αντικείμενο εργασιών του σταθμού truck loading που λειτουργεί ήδη και συνίσταται στην επέκταση δύο λιμανιών (Πέραμα Μεγαρίδος και Αλμύρα) για τη μεταφορά φορτηγών LNG από και προς τη Ρεβυθούσα μέσω πορθμείου.
- Αγωγός υδρογόνου Αμύνταιο-Κομνηνά:
Στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης, ξεχωρίζει ο αγωγός υδρογόνου Αμύνταιο-Κομνηνά, ο οποίος θα διασυνδέσει την παραγωγή πράσινου υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία με το δίκτυο φυσικού αερίου.
Η Hellenic Hydrogen, κοινοπραξία ΔΕΗ-Motor Oil, σχεδιάζει μονάδα 50 MW (επέκταση στα 200 MW), με το παραγόμενο υδρογόνο να μπορεί να αναμειχθεί έως 20% με φυσικό αέριο. Η κατασκευή του έργου θα ολοκληρωθεί σε 25 μήνες μετά τη λήψη Τελικής Επενδυτικής Απόφασης.
Δύο ακόμη κρίσιμα έργα αποτελούν τα εξής:
- Τροφοδοσία Ηπείρου και Αγρινίου μέσω Small Scale LNG με προϋπολογισμό 130 εκατ. ευρώ, με λειτουργία τον Οκτώβριο 2030 θα επεκτείνει το φυσικό αέριο σε περιοχές όπως Ηγουμενίτσα, Ιωάννινα, Άρτα, Πρέβεζα και Αγρίνιο, με μεταφορά LNG μέσω φορτηγών και πλοίων μέχρι να ολοκληρωθεί η πλήρης υποδομή αγωγών.
- Δεύτερη θέση φόρτωσης στο Truck Loading της Ρεβυθούσας προϋπολογισμού 3,66 εκατ. ευρώ, που θα ενισχύσει τη δυναμικότητα της υπάρχουσας υποδομής και θα διασφαλίσει ομαλή τροφοδοσία κατά τις περιόδους αιχμής. Το 2025 φορτώθηκαν 707 φορτηγά LNG, αύξηση 171% σε σχέση με το 2024.