Σε νέα φάση περνά ο Κάθετος Διάδρομος με την τεχνική συνάντηση που αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα στην Αθήνα με τη συμμετοχή εννέα και πλέον χωρών, να αποτελεί κρίσιμο ορόσημο για το μέλλον του εγχειρήματος.
Για πρώτη φορά οι τεχνικές ομάδες όλων των εμπλεκόμενων χωρών θα θέσουν επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα, μεταξύ άλλων, τις υποδομές, τις απαιτήσεις του συστήματος και τις αναγκαίες παρεμβάσεις με κοινό στόχο να ανοίξει ο δρόμος για την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης (MoU) μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs), με πιθανό ορίζοντα τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία, όμως, είναι πως από μια αρχική συνεργασία επτά χωρών, ο Κάθετος Διάδρομος διευρύνεται πλέον σε ένα ευρύτερο σχήμα εννέα και πλέον συμμετεχόντων, με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία να εντάσσονται πιο ενεργά στην πρωτοβουλία.
Κρίσιμο βήμα η σημερινή τεχνική συνάντηση
Όπως ανέφεραν χθες πηγές κοντά στον ΔΕΣΦΑ, στο περιθώριο του συνεδρίου του Economist, η πρόοδος που έχει σημειωθεί στον Κάθετο Διάδρομο είναι θετική, αλλά το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η σημερινή τεχνική συνάντηση.
Η συνάντηση αυτή σηματοδοτεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μια νέα φάση για τον Κάθετο Διάδρομο, καθώς για πρώτη φορά οι τεχνικές ομάδες όλων των συμμετεχόντων θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι προκειμένου να εξετάσουν τις πραγματικές ανάγκες του συστήματος, τις υποδομές που απαιτούνται και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί η απρόσκοπτη ροή φυσικού αερίου από τον Νότο προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
«Πλέον δεν βρισκόμαστε μόνο στο επίπεδο της πολιτικής συμφωνίας. Προχωρούμε σε αναλυτική τεχνική αξιολόγηση, προκειμένου να προσδιοριστούν με σαφήνεια οι υποχρεώσεις κάθε χώρας, τα απαιτούμενα έργα και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου», ανέφεραν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές.
Στη νέα τεχνική συνάντηση συμμετέχουν ή εκπροσωπούνται η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Μολδαβία, η Ουκρανία, η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία.
Στο επίκεντρο η συμμετοχή Ουγγαρίας και Σλοβακίας
Ο Κάθετος Διάδρομος ξεκίνησε ως μια συνεργασία μεταξύ επτά χωρών, όμως πλέον διευρύνεται με τη συμμετοχή νέων εταίρων, καθώς στη διαδικασία εντάσσονται ενεργότερα η Ουγγαρία και η Σλοβακία, με στόχο η ομάδα να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συμμετοχή της Σλοβακίας, καθώς, όπως επισημάνθηκε, μέχρι σήμερα υπήρχε πολιτική συμμετοχή, αλλά πλέον ενεργοποιούνται και οι τεχνικές ομάδες της χώρας.
«Για πρώτη φορά θα εκπροσωπηθεί και το δυτικό τμήμα του διαδρόμου», ανέφεραν οι πηγές, σημειώνοντας ότι η διεύρυνση αυτή έχει όχι μόνο τεχνική αλλά και γεωπολιτική σημασία.
Η ενεργοποίηση της Σλοβακίας σε τεχνικό επίπεδο, αλλά και η συμμετοχή της Ουγγαρίας, σηματοδοτούν μια σημαντική γεωπολιτική διεύρυνση της πρωτοβουλίας, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος εξελίσσεται από μια απλή ενεργειακή διαδρομή σε ένα πολυεπίπεδο δίκτυο ασφάλειας εφοδιασμού, με στόχο τη διαφοροποίηση των πηγών φυσικού αερίου και τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο.
Πιθανή η υπογραφή MoU τον Σεπτέμβριο
Αμέσως μετά τη σημερινή συνάντηση το βασικό ζητούμενο της επόμενης περιόδου είναι η επίτευξη κοινής συμφωνίας μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς, μέσω της υπογραφής ενός Μνημονίου Κατανόησης.
Ωστόσο, πριν από την υπογραφή του MoU απαιτείται να ολοκληρωθεί η τεχνική προεργασία, ώστε να αποσαφηνιστούν οι απαιτήσεις πίεσης του συστήματος, η διαθέσιμη και απαιτούμενη δυναμικότητα μεταφοράς, τα σημεία όπου χρειάζονται νέες παρεμβάσεις, οι υποχρεώσεις κάθε χώρας, τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης.
Έτσι, η σημερινή συνάντηση είναι στην ουσία η απαραίτητη προπαρασκευαστική εργασία πριν από την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Σύμφωνα με όσα εκτίμησαν οι ίδιες πηγές, η υπογραφή του Μνημονίου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, εφόσον, όμως, ολοκληρωθούν επιτυχώς οι τεχνικές συζητήσεις.
Ελλάδα - Βόρεια Μακεδονία - Σερβία το κρίσιμο τμήμα του διαδρόμου
Αξίζει να σημειώσουμε πως ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διασύνδεση Ελλάδας - Βόρειας Μακεδονίας - Σερβίας, η οποία θεωρείται κομβική για τη συνέχεια του Κάθετου Διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Πηγές κοντά στον ΔΕΣΦΑ εξέφρασαν την εκτίμηση ότι το έργο θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2027, τόσο στο τμήμα από τα ελληνικά σύνορα προς τη Βόρεια Μακεδονία όσο και στο εσωτερικό δίκτυο της χώρας.
Παράλληλα, βρίσκεται υπό σχεδιασμό η σύνδεση της Βόρειας Μακεδονίας με τη Σερβία, με στόχο να διαμορφωθεί μια συνεχής ενεργειακή διαδρομή από την Ελλάδα προς τη βόρεια Ευρώπη.
Η Σερβία, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ίδιων πηγών, εμφανίζεται να ενδιαφέρεται ουσιαστικά για τη συμμετοχή της στον νέο ενεργειακό άξονα, καθώς επιδιώκει τη μείωση της εξάρτησής της από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Μάλιστα, παρά την αβεβαιότητα που δημιουργούν οι επερχόμενες εκλογές στη χώρα, η εκτίμηση είναι ότι η στρατηγική κατεύθυνση του Βελιγραδίου είναι η σταδιακή προσέγγιση με την ΕΕ και η συμμετοχή σε νέες ενεργειακές υποδομές που ενισχύουν τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού.
Δεν απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις, υπάρχει το «hardware» του έργου
Αυτό που σημειώνουν οι ίδιες πηγές είναι πως ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί ένα έργο που πρέπει να ξεκινήσει από μηδενική βάση.
Όπως εκτιμούν, δεδομένου πως το «hardware», δηλαδή η βασική υποδομή, υπάρχει ήδη, απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις, τεχνικός συντονισμός και καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων.
Σύμφωνα με τους ίδιους, δεν αποκλείεται να χρειαστούν νέες υποδομές, όπως τμήματα αγωγών ή σταθμοί συμπίεσης, ωστόσο η πρώτη εικόνα δείχνει ότι δεν απαιτούνται εκτεταμένα έργα μεγάλης κλίμακας.
Το βασικό ζητούμενο είναι η τεχνική συνεργασία μεταξύ των χωρών ώστε να προσδιοριστούν με ακρίβεια οι αναγκαίες παρεμβάσεις.
Η Ευρώπη επιμένει στην απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο
Όσον αφορά την ευρωπαϊκή πολιτική για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, οι πηγές του ΔΕΣΦΑ εξήγησαν ότι η Κομισιόν εξακολουθεί να κινείται στον σχεδιασμό για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως τον Οκτώβριο του 2027.
Όπως σημειώθηκε, το χρονοδιάγραμμα δεν αποτελεί απλώς πολιτική δέσμευση, αλλά συνδέεται με ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και για οποιαδήποτε αλλαγή απαιτείται τροποποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει από έναν έως ενάμιση χρόνο.
Σύμφωνα με την ενημέρωση που υπάρχει από τις Βρυξέλλες, το ρωσικό φυσικό αέριο παραμένει εκτός του ευρωπαϊκού ενεργειακού σχεδιασμού.
Από τον «διάδρομο» στον «κύκλο»
Από την πλευρά της η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα, μιλώντας χθες σε πάνελ του ίδιου συνεδρίου, επιβεβαίωσε τη σημερινή τεχνική συνάντηση, λέγοντας πως «αύριο θα σημειώσουμε ένα νέο σημαντικό ορόσημο για τον Κάθετο Διάδρομο.
Θα συγκεντρωθούμε όλοι εδώ στην Αθήνα και θα συμμετάσχουν μαζί μας οι Υπουργοί, μεταξύ των οποίων και ο Βούλγαρος Υπουργός, προκειμένου να προσθέσουμε δύο νέα μέλη στον Διάδρομο».
Σύμφωνα με την ίδια, ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να εξελιχθεί από μια απλή γραμμική διαδρομή σε «κύκλο», δηλαδή ένα σύστημα πολλαπλών διασυνδέσεων και εναλλακτικών διαδρομών.
Όπως είπε, η αρχική ιδέα του Κάθετου Διαδρόμου δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό για τη στήριξη της Ουκρανίας, όμως η πλήρης απομάκρυνση του ρωσικού φυσικού αερίου από την ευρωπαϊκή αγορά δημιουργεί νέες ανάγκες.
«Ο Κάθετος Διάδρομος δεν πρέπει να παραμείνει απλώς ένας διάδρομος. Πρέπει να εξελιχθεί σε έναν κύκλο. Διατηρούμε, βεβαίως, την αρχική ιδέα του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά πρέπει πλέον να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με πιο στρατηγικό τρόπο.
Βραχυπρόθεσμα ήταν απολύτως απαραίτητο να μιλάμε για έναν «διάδρομο», επειδή θέλαμε να στηρίξουμε τον εταίρο μας, την Ουκρανία.
Όμως η πραγματικότητα είναι ότι, ιδιαίτερα εάν αντιμετωπίσουμε την πλήρη απομάκρυνση του ρωσικού φυσικού αερίου μέσα σε έναν χρόνο, θα υπάρχει μια πολύ μεγάλη ζήτηση στην περιοχή που θα πρέπει να καλυφθεί.
Και αυτό απαιτεί μια πιο κυκλική προσέγγιση, με περισσότερες διασυνδέσεις και εναλλακτικές διαδρομές.
Όλες οι χώρες που συμμετέχουν στον Διάδρομο έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά στην ανάπτυξη σημείων διασύνδεσης», εξήγησε η κ. Σφερούτσα.
Σύμφωνα με την ίδια, οι δυνατότητες εξαγωγών της Ελλάδας έχουν αυξηθεί από περίπου 5 σε 9 bcm, σχεδόν διπλασιάζοντας τη διαθέσιμη δυναμικότητα.
«Ωστόσο, γνωρίζουμε ήδη ότι χρειαζόμαστε όλες τις διαθέσιμες διαδρομές. Διότι, για να καλυφθεί μια ζήτηση άνω των 20 bcm, απαιτούνται όλες οι υποδομές και όλες οι επιλογές», συνέχισε.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
