Ο Υμηττός αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως καθοριστικός παράγοντας για την ποιότητα ζωής στην Αττική, σύμφωνα με τα ευρήματα έρευνας που παρουσιάστηκε στο FORUM του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ). Ο ΣΠΑΥ, που απαρτίζεται από 12 δήμους γύρω από το βουνό, έχει εντείνει την τελευταία περίοδο τις δράσεις του για την προστασία και ανάπτυξή του.
Στο FORUM συζητήθηκαν κρίσιμα ζητήματα για τη βιώσιμη διαχείριση των ορεινών όγκων, τη μετάβαση σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο πρόληψης και πολιτικής προστασίας, καθώς και τη σημασία της τεχνολογίας και της επιστημονικής τεκμηρίωσης στη θωράκιση του Υμηττού. Παράλληλα, παρουσιάστηκε η έρευνα της κοινής γνώμης με τίτλο «Η φωνή της πόλης για τον Υμηττό», που διενεργήθηκε από τους Industry Disruptors – Game Changers (IDGC).
Η σχέση των πολιτών με το βουνό
Η έρευνα επιβεβαιώνει τη βαθιά σύνδεση των πολιτών με τον Υμηττό. Εννέα στους δέκα Αθηναίους τον περιγράφουν με λέξεις όπως «πνεύμονας», «οξυγόνο» και «ηρεμία», ενώ το 93,8% τον θεωρεί πολύ ή αρκετά σημαντικό για την καθημερινότητά τους. Το 80,6% δηλώνει ότι επισκέπτεται το βουνό συχνά ή περιστασιακά, κυρίως για περίπατο, χαλάρωση και κοινωνική συναναστροφή.
Περισσότεροι από τους μισούς πολίτες αναγνωρίζουν θετικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια, χάρη σε δράσεις καθαρισμού και εθελοντισμού, ενώ το 75% αξιολογεί θετικά την προσβασιμότητα. Ο Υμηττός, πέρα από φυσικό τοπίο, καταγράφεται πλέον ως κρίσιμη υποδομή ανθεκτικότητας για την Αττική.
Προστασία και πρόληψη
Παρά τη θετική εικόνα, οι πολίτες εκφράζουν ανησυχία για την προστασία του βουνού. Οι μεγαλύτερες απειλές είναι οι πυρκαγιές (56,1%), τα σκουπίδια (48,29%) και η έλλειψη φύλαξης (40,72%). Σε επίπεδο υποδομών, ζητούν βελτίωση σε παγκάκια, βρύσες και κάδους απορριμμάτων.
Το 63% δηλώνει ανέτοιμο απέναντι σε μια μεγάλη πυρκαγιά, ενώ μόνο το 33,6% εμφανίζεται αισιόδοξο για καλύτερη προστασία έως το 2030. Παράλληλα, το 27,96% εμπιστεύεται περισσότερο τις Ομάδες Εθελοντών για την προστασία του Υμηττού, έναντι 23,81% που εμπιστεύονται τα Σώματα Ασφαλείας.
Ενεργός συμμετοχή και τεχνολογία
Η έρευνα δείχνει έντονη διάθεση συμμετοχής των πολιτών: το 91,2% θεωρεί σημαντική τη συμμετοχή τους στις δράσεις προστασίας, ενώ σχεδόν οι μισοί δηλώνουν πρόθυμοι να λάβουν μέρος σε δενδροφυτεύσεις και καθαρισμούς. Παράλληλα, το 81,8% θα χρησιμοποιούσε εφαρμογή αναφοράς προβλημάτων και το 83,2% θα συμμετείχε σε δράσεις citizen science μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Οι πολίτες ζητούν ειδοποιήσεις πυρκαγιάς, χάρτες μονοπατιών και δυνατότητα αναφοράς προβλημάτων, γεγονός που αποδεικνύει ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει εργαλείο πρόληψης και συμμετοχής.
Ο ρόλος του ΣΠΑΥ
Η αναγνωρισιμότητα του ΣΠΑΥ είναι υψηλή στους δήμους του Υμηττού, με 66,2% των κατοίκων να τον γνωρίζουν, έναντι 41,5% στο υπόλοιπο λεκανοπέδιο. Οι πολίτες συνδέουν τον φορέα με δράσεις δενδροφύτευσης, πυροπροστασίας και καθαριότητας. Η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και ο καθαρισμός από εύφλεκτα υλικά αποτελούν κορυφαίες προτεραιότητες, σύμφωνα με την έρευνα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026, με δείγμα 500 κατοίκων της Αττικής, ενώ συγκρίθηκε με αντίστοιχη του 2025 για την αποτύπωση τάσεων.
Ισίδωρος Μάδης: «Ο Υμηττός είναι υπόθεση όλων»
Ο πρόεδρος του ΣΠΑΥ και δήμαρχος Παιανίας, Ισίδωρος Μάδης, υπογράμμισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «έχει αλληλεπίδραση η πόλη με το βουνό» και χαρακτήρισε τον Υμηττό «βουνό με πολλά πλεονεκτήματα» που προσφέρει φυσικές ομορφιές και ευκαιρίες για δραστηριότητες αναψυχής.
Τόνισε πως η ευθύνη για την προστασία του ανήκει πρωτίστως στην Πολιτεία και την Περιφέρεια, επισημαίνοντας την ανάγκη χρηματοδότησης για έργα πρόληψης και προστασίας. Επισήμανε επίσης ότι οι πολίτες ζητούν αστικό εξοπλισμό φιλικό προς το περιβάλλον, όπως σημεία ανάπαυσης και κάδους απορριμμάτων.
Ο κ. Μάδης αναφέρθηκε στην καλή συνεργασία του ΣΠΑΥ με τα υπουργεία Πολιτικής Προστασίας και Εσωτερικών, εκφράζοντας την επιθυμία για περαιτέρω εμπλοκή του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Τόνισε ότι η προστασία του Υμηττού είναι συλλογική προσπάθεια και όχι υπόθεση ενός μόνο δήμου.
Αναφερόμενος στην τεχνολογία, σημείωσε πως «ο Υμηττός είναι το μοναδικό smart βουνό της Ελλάδας» και ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο σύμμαχο, χωρίς όμως να υποκαθιστά τον ανθρώπινο παράγοντα. Ολοκληρώνοντας, υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» ενισχύει θεσμικά την προστασία του βουνού, μέσα από την εθνική στρατηγική του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.